Top 40 van de Gouden Eeuw – 35

Door Margot Kalse en Olga van Marion

Nederlanders zingen heel veel, niet alleen in kerken en koren, maar ook op feestjes, bij bruiloften en onder de douche. Dat doen ze al eeuwen. Wie verliefd of verlaten is zingt een popliedje, wie in nood is het Wilhelmus of een psalm, en wie een kind in slaap sust een wiegenlied. Een gouden tijd voor het Nederlandse lied is de periode van de late zestiende en de zeventiende eeuw, wanneer al die liedjes verzameld in liedbundeltjes op de markt komen, geschikt voor jong en oud. Muzieknotatie is niet nodig, want de boekjes bevatten contrafacten: teksten van liedjes met aanduiding van de bekende melodie waarop ze gezongen kunnen worden.
Voor de Top 40 van de Gouden Eeuw hebben we de veertig populairste melodieën uit de Nederlandse Liederenbank geselecteerd, die destijds in het Nederlandse taalgebied het meest gebruikt zijn. Bij deze melodieën hebben we mooie, ontroerende en verrassende liedteksten uit die tijd gezocht om Nederlandstaligen van nu in staat te stellen kennis te maken met de rijkdom van dit cultureel erfgoed. Iedereen kan nu met behulp van de muzieknotatie of de midi-files de liedjes leren zingen. Van tijd tot tijd zullen we een exemplaar uit de Top 40 publiceren, tot we bij de allerpopulairste melodie op nummer 1 zijn.
In het boekje waarin alle liedjes verschijnen, willen we uw commentaar graag verwerken.

Amarilli mia bella

Dit liefdeslied van de componist Giulio Caccini (ca. 1545/51-1618) uit zijn Le nuove musiche (1602) was bekend en geliefd in heel (West-)Europa. Ook in de Nederlanden, zo blijkt uit deze vertaling uit het liedboek d’ Amsteldamsche Minne-zuchjens (1643). De melodie is iets anders dan bij Caccini, en aan het einde is de originele coloratuur weggelaten. a. is de originele Italiaanse tekst en b. is een getrouwe vertaling in het Nederlands die heel goed past op de melodie. In de tekst herkennen we de petrarkistische beeldspraak van de liefdeslyriek: de aanbidder van de schone Amaryllis wil zo graag dat zijn liefde voor haar duidelijk wordt, dat zij zijn pijlen mag gebruiken om zijn borst te openen, zodat zij ziet dat zijn liefde voor haar ‘in t’ hert’ geschreven staat.

Italiaans en duyts. Geen wijsaanduiding


vrynou maar

Tekst en melodie uit: Het Eerste Deel Van d’ Amsteldamsche Minne-zuchjens, op verscheyde nieuwe wijsjes, door Lievende Gheesten uyt ghestroyt (Amsterdam, voor Aeltie Verwou, 1643), p. 128-129. https://dbnl.org/arch/_ams008amst01_01/pag/_ams008amst01_01.pdf (pdf p. 136-137).