De ‘arme jood’ Izaak wordt aangevallen door een hond (1853)

Jeugdverhalen over joden (94)


Handgekleurde houtgravure uit Het boek op linnen (1853)

Door Ewoud Sanders

Auteur: onbekend

Uit allerlei bronnen blijkt dat marskramers geregeld werden aangevallen door honden, vooral op het platteland. Soms werden die zelfs opzettelijk op hen afgestuurd. Het bovenstaande plaatje, waarin we zien dat de arme joodse marskramer Izaak door een hond wordt aangevallen, is afkomstig uit Het boek op linnen: een onverslijtelijk alphabet.

         Dit boekje werdin 1853 uitgegeven door de Directie der Houtgraveerschool in Leiden en is een zogeheten namen-abc, van Anton tot Zacharias. Op iedere pagina – bedrukt linnen – staan twee handgekleurde plaatjes, elk met de beginletter van de naam in kapitaal en onderkast, gevolgd door een regel tekst.

         ‘Een Boek op Linnen’, oordeelde de Rotterdamsche Courant op 25 oktober 1853, ‘(…) is een lief en net uitgevoerd kinderboekje, met fraai gekleurde plaatjes, en beveelt zich voor het doel ook bijzonder aan door de stof waarop het gedrukt is, waarom het eerste stukje dan ook den naam van onverslijtelijk alphabet draagt. Dagelijks blijkt het toch hoe veel de papieren kinderboekjes te lijden hebben. Wij twijfelen dan ook niet of het zal voortdurend een ruim debiet [afzet] hebben.’

         Twee dagen later meldde de Amersfoortsche Courant dat in Leiden ‘het derde duizendtal’ ter perse was gelegd.