Sloop van monumentaal pand waarin Etty Hillesum tot 1943 schreef en leed

Door Marita Mathijsen

Het virus dat sinds februari 2020 kwetsbare ouderen sloopt, waart al veel langer in een andere vorm rond in Amsterdam. Daar sloopt het kwetsbare oudere panden. Het is bijna onvoorstelbaar waarvoor in met name Amsterdam-Zuid zonder enig pardon vergunningen verleend worden voor sloop, onderkeldering (met onomkeerbare gevolgen voor de waterstand), extra lagen bovenop bestaande gebouwen. Voor interne sloop is niet eens een vergunning nodig. Rudolf Dekker schreef er een boekje over: Roofbouw in Oud-Zuid, en er is een speciale website: www.amsterdamsloopt.nl  

Nu wordt ook het pand op de Gabriël Metsustraat 6 bedreigd. Hier woonde van 1937 tot 1943 Etty Hillesum en hier schreef ze haar aangrijpende, wereldberoemd geworden dagboek. Van hieruit kwam ze via Westerbork terecht in Auschwitz, waar ze vermoord werd, 29 jaar oud.  Dit alleen al zou voldoende moeten zijn om het pand te behouden.

Maar even belangrijk is de architectonische waarde van het gebouw. Het is ontworpen door de architect van het Stedelijk Museum, Adriaan Willem Weissman, in dezelfde kenmerkende rode steen. Het staat vrijwel naast het schitterende pand van Hendrik Berlage uit 1908, waar vroeger de Dagteeken- en kunstambachtschool voor meisjes zat en dat nu heel gewetensvol opgeknapt is voor het Concertgebouw. Tussen het Hillesumpand en het Berlagegebouw staat de Nieuwe Huishoudschool van J.H.W. Leliman uit 1907. Weer even verder zijn mooie voorbeelden van de Amsterdamse School te vinden in ontwerpen van Michel de Klerk, de architect die ook betrokken was bij de bouw van het Scheepvaartmuseum. Tegenover het Hillesumgebouw staat het Amerikaans Consulaat, van de architecten Schill en Haverkamp. Hierop keek Etty Hillesum uit, en het wrange lot wil dat hier toen het Duitse Consulaat was gevestigd, met in de belendende panden de hoofdkwartieren van het Duitse leger en de Duitse politie. Tussen het Consulaat en haar kamer lag een betonnen bunker, speciaal voor de bescherming van de Duitsers.

Gabriël Metsustraat 6

Kortom: zowel de historische als de architectonische waarde van dit stuk Gabriël Metsustraat is gigantisch, en de hele straat zou tot beschermd stadsgezicht verklaard moeten worden.

En wat kunnen wij doen om te laten merken aan verantwoordelijken dat we deze sloop niet willen?

  1. Inloggen op www.erfgoedstem.nl en uw protest doorgeven
  2. Stuur een protestmail aan de man die in Amsterdam Zuid 13 portefeuilles heeft, waaronder  kunst & cultuur, bouwen en wonen: Sebastiaan.Capel@amsterdam.nl
  3. Stuur, omdat deze man zich nog nooit ergens wat van aan heeft getrokken, vooral ook een protestmail aan zijn politieke partij, D66, die nu al zenuwachtig op de verkiezingen van volgend jaar zit te wachten: zie https://d66.nl/contact/
  4. Stuur een protestmail aan de Amsterdamse wethouder cultuur Touria Meliani (gaat alleen via een inlog van de gemeentewebsite)
  5. Stuur een protestmail naar de Amsterdamse Raadscommissie voor Kunst: mailboxraadscommissieKDDvoorburgers@amsterdam.nl
  6. Stuur een protestmail naar de Amsterdamse Raadscommissie voor wonen en bouwen: mailboxraadscommissieWBvoorbuergers@amsterdam.n;
  7. Stuur een protestmail aan Diederik Boomsma, fractievoorzitter CDA en raadslid, die eerder getoond heeft een hart voor Amsterdam te hebben: dboomsma@raad.amsterdam.nl
  8. Kent u invloedrijke mensen? stuur ze dan dit stuk door.
  9. Kent u mensen met hart voor Amsterdam? stuur ze dan dit stuk door.   

U kunt citeren uit bovenstaand stuk en gebruiken wat u wilt.

Houd moed! Ook in deze tijden moeten we alert blijven op sloop van waarde.