benieuwd / nieuwsgierig

Verwarwoordenboek Vervolg (156)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

benieuwd / nieuwsgierig     

De woorden worden door elkaar gebruikt, maar er is een klein verschil.

benieuwd       ‘graag iets willen weten’, belangstellend, geïnteresseerd

  • Na alles wat er gebeurd is, ben ik heel benieuwd of hij wel aanwezig zal zijn.

nieuwsgierig  ‘heel graag iets willen weten’, vaak uit eigen belang

  • Krijg ik pas morgen mijn cadeau? Ik ben zo nieuwsgierig!

Het gaat bij deze woorden om vier subtiele verschillen. 1. Nieuwsgierig is sterker dan benieuwd. 2. Nieuwsgierig is ook ‘meer dwingend’ en meer ‘uit eigen belang’, dan het neutralere benieuwd. 3. Ook kan nieuwsgierig een ongunstige bijbetekenis hebben, met het betekenisaspect ‘indiscreet’. 4. En er is nog een verschil. Nieuwsgierig is eerder een karaktertrek, en benieuwd ben je naar de afloop of uitkomst van iets. Al deze vier verschillen kunnen een rol spelen in het volgende dialoogje:

            Wat ben je toch altijd nieuwsgierig!
            Nee, ik ben gewoon benieuwd.

Ik ben benieuwd naar commentaar op deze ontwarring van dit verwarpaar. Ik ben zelfs nieuwsgierig (maar dan alleen in de geïntensiveerde betekenis van benieuwd).

Foto: Pexels