Peer review stelt bij boeken echt niet veel voor

Iemand krijgt een onvoldoende, in ons managershorrorfeuilleton De verleden tijd van lijken

Door Marc van Oostendorp

“Wat gezellig dat we nu bij elkaar zitten”, zei Wouter, de hoogleraar Technologisch-Financiële Letterkunde tegen zijn collega Maribella, de Endowed Arie de Jager Chair of Dutch Studies. “Het heet dan wel een functioneringsgesprek, maar zo moeten we dat natuurlijk niet zien. We zijn volkomen gelijkwaardig aan elkaar, zeker sinds we allebei aan deze technische universiteit zijn aangesteld. Vreemde eenden in de techneutenbijt.”

“Ik wil je meteen dit even geven,” zei Maribella, terwijl ze uit haar tas een dik, geelglanzend boek diepte. Arie de Jager (1806-1877) and the Culture of Denial, stond er op de omslag. “Mijn nieuwe boek”, zei ze er enigszins verontschuldigend bij. “Ah! Interessant!” zei Wouter, “the Culture of Denial!”

Hij had zichzelf afgeleerd om zijn collega te vragen wat ze precies met haar boektitels bedoelde. Zij had zichzelf afgeleerd om te verwachten dat ze ooit van wie dan ook iets hoorde als ze eenmaal een boek geschreven had.

“Wat gaan we doen met al die aandacht voor de afnemende studenteninstroom?” vroeg ze daarom. “Je leest er voortdurend over. De neerlandistiek ligt echt onder vuur.”

“Maar wij niet”, zei Wouter. “Dat is het mooie van onze nieuwe situatie. We kunnen misschien wat reclame gaan maken: kom Nederlands studeren aan de TU! Grote, volle collegezalen en gegarandeerd een baan!”

“Maar de collega’s?”

“Ach ja, alfa’s!” Hij glimlachte vertederd. “Voorlopig overleven ze wel, met hun biografietjes van Bordewijk en hun onderzoekjes naar de beste manier om een medische bijsluiter te schrijven. En als de nood aan de man is schrijven we wel een ingezonden brief aan de krant.” Hij keek zijn collega aan. “Of jij schrijft een boek over wat Arie de Jager ervan gevonden zou hebben.”

“Ik begrijp deze toon niet. Ik publiceerde het afgelopen jaar drie boeken. Ze kregen alle drie geweldige recensies. Ik heb een wetenschappelijke prijs gewonnen.”

“Maar het waren boeken, en geen artikelen. We weten allemaal dat het veel makkelijker is om een boek gepubliceerd te krijgen dan een artikel. Peer review stelt bij boeken niet echt veel voor.”

“Maar recensies gelden toch als peer review achteraf? De belangrijkste mensen in ons vak hebben zich positief uitgelaten over minstens een van mijn boeken. Frits van Oostrom noemde Arie de Jager and Medievalism zelfs de grootste bijdrage van de afgelopen drie jaar!”

Wouter snoof minachtend. “Recensies zijn niet anoniem, Maribella. Ga dat maar aan onze nieuwe collega’s vragen – schrijven ze bij elektrotechniek ooit een boek? Ik ben bang dat ik je dit jaar toch een onvoldoende moet geven.”