Jah met een verveelde h

Door Marc van Oostendorp

Waar wordt geklaagd, spitst de taalliefhebber zijn oren, want daar is kennelijk iets aan de hand. Groot was dan ook mijn vreugde toen dit

Gevraagd om een toelichting meldde de twitteraarster (een MA-studente Rechten in Groningen, ik vermoed dat de 95 in haar Twitter-handle haar geboortejaar is):

Veel duidelijkheid heb ik tot nu toe niet. Wanneer je begint rond te vragen, komen er altijd mensen vertellen dat dit ‘invloed van het Engels’ is (echt, probeer maar, stel willekeurig welk taalverschijnsel aan de orde in een gezelschap van meer dan 10 personen en geheid zegt op zeker moment iemand ‘invloed van het Engels’). Ik zie geen reden waarom dit zo zou zijn. Ja, in het Engels schrijven mensen soms yeah, maar als je dat wilt navolgen, waarom schrijf je dan niet óók yeah?

Zoals ik denk dat we ook weinig hebben aan het andere soort verklaring waar mensen mee komen, namelijk dat dit een teken is van de algehele domheid van de bevolking, of dat het een typefout is. Het is moeilijk voorstelbaar dat iemand niet weet hoe je ja schrijft. Een typefout is ook onwaarschijnlijk (de h staat ver weg van de a).

Het is dus een bewuste keuze, maar waarvoor. Mensen meldden dat ze het gebruikten om verveeldheid uit te drukken, als een soort afgekort jaha. In die lijn valt ook deze tweet:

Er worden een enkele keer ook andere redenen genoemd. Lies, over haar dochter:

Maar het is natuurlijk mogelijk dat Lies’ dochter met dat jah wel degelijk een zekere verveeldheid uitdrukte, maar dat uit het oogpunt van moeder-dochterdiplomatie niet nader wilde toelichten.

Een enkeling lijkt ook op te merken dat andere mensen (het zijn meestal andere mensen)  het woord jah ook uitspreken. Ik vind dat lastig te beoordelen, want ik heb geen idee hoe jah dan klinkt, laat staan dat ik zou kunnen bevroeden hoe andere mensen denken dat jah klinkt.

Ik houd het erop dat jah een schrijftaaldingetje is, vermoedelijk uit het domein van de sociale media en dat het vooral een wat verveeld soort jah uitdrukt, misschien wat minder aggressief dan jaha, maar zeker minder enthousiast dan ja. Aangezien Groningse studentes zich eraan ergeren en de bron leggen bij mensen van 10 jaar ouder, is het trouwens misschien ook alweer over zijn hoogtepunt heen.