Een goede leerling leert taal bewust te gebruiken en te manipuleren

Door Marco van den Broek
(De Nieuwste School)

Samen met de redactie van VakTaal roept de redactie van Neerlandistiek leerlingen en docenten op om tot 15 januari 2019 in 150-200 woorden hun gedachten te laten gaan over de vraag ‘wat is een goede leerling Nederlands?’ Hier op Neerlandistiek plaatsen we de bijdragen als ze binnenkomen (neerlandistiek.nl@gmail.com). De beste 10 bijdragen verschijnen komend voorjaar bovendien in VakTaal.

Mijn leerlingen worden – helaas – niet per se opgeleid tot neerlandici. Zou dat wel zo zijn, dan zou ik aan alle onderdelen van de neerlandistiek aandacht moeten besteden. En de tijd is beperkt, dus daarom besteed ik aandacht aan de zaken die van belang zijn.

Goed leren spreken is zo’n onderdeel dat van belang is, want er zijn in ons land te weinig publieke figuren, bestuurders en dergelijke die verbaal overtuigend en genuanceerd zijn. Of mooi leren schrijven, want ook daarvan onderschat men de waarde in het onderwijs maar al te vaak. Denken begint immers bij taal. Een goede leerling leert taal bewust te gebruiken en te manipuleren. Hij of zij weet argumentatie effectief in te zetten en kan kritisch denken. Een goede leerling Nederlands leest niet alleen wat ik hem of haar voorzet, maar komt zelf met goede titels en stelt mij de vraag waarom hetgeen ik aandraag literatuur is.

Een goede leerling Nederlands leert inzien dat onze moedertaal cultuurdrager, wetenschappelijk object én communicatiemiddel is. Hierbij ligt de nadruk op ‘leert’, want het is míjn taak om deze inzichten en vaardigheden tot stand te brengen.