24 en weg: In memoriam Tiemen Wind

Door Michiel van Kempen

Wat een verbijstering als een kerngezonde, levenslustige jonge neerlandicus en promovendus-in-de-dop plots uit het leven wordt gerukt. Door een stommiteit. Dat is wat Tiemen Wind is overkomen. 24 jaar oud was hij toen hij in de nacht van 8 december j.l. weggleed en bij zo’n jonge leeftijd wordt meestal gezegd: dan moet het allemaal nog beginnen. Maar Tiemen bruiste zo van leven, dat er al veel begonnen was.

Tiemen, geboren op 26 september 1994 in Hengelo, ging na zijn middelbare-schooltijd Nederlands studeren in Amsterdam. Hij zoog Amsterdam en het studentenleven in zich op: hij was actief in de vereniging van studenten-Nederlands Helios en de Studenten Toneelvereniging Amsterdam (STA!), hij schreef toneel en poëzie. Nieuwsgierig naar de grotere wereld liep hij stages in Ghana en Zuid-Afrika. Hij volgde bij mij het bachelorvak Nederlands-Caraïbische letteren en besloot voor zijn mastersscriptie de stof ook in de West te zoeken, zeker toen hij merkte dat in het onderwijs aan de postkoloniale literatuur maar mondjesmaat aandacht wordt besteed. De titel van zijn scriptie luidde De aanvulling op Europees-Nederlandse literatuur; Een discoursanalyse van de aan- en afwezigheid van Caraïbisch-Nederlandse literatuur in het voortgezet literatuuronderwijs.

Hij was amper afgestudeerd of hij nam een baan aan het Amstelveen College, maar daar overkwam hem al gauw wat zoveel jonge docenten overkomt die in het onderwijsveld niet in verstandige beschutting hun onderwijsloopbaan kunnen uitbouwen: hij liep tegen een burn-out op.

Tiemen had zich ook aangesloten bij mijn promovendiclubje om op termijn een proefschrift te schrijven over postkoloniale literatuur in het middelbaar onderwijs. Nog in september van dit jaar woonde hij het jaarlijkse promovendiweekend bij, waar de promovendi verbonden aan de leerstoel Nederlands-Caraïbische Letteren vanuit allerlei werelduithoeken bijeenkomen om colleges te krijgen en hun onderzoeksresultaten voor te stellen en te bespreken. Hij was er, want zijn nieuwsgierigheid dreef hem te komen, al maakte hij ook goed duidelijk dat hij voorzichtig aan moest doen, nu het onderwijs zijn krachten zo had aangetast. We waren blij dat hij er was: Tiemen was een jongen die met zijn aanwezigheid anderen gelukkig maakte. Hij was gauw enthousiast, sociaal, straalde vrolijkheid en toekomstgerichtheid uit. Als er eens een hoofdstuk van zijn mastersscriptie minder goed gelukt was en er moest een harde noot gekraakt worden, dan pikte hij het commentaar direct goed op en stapte weer vrolijk de deur uit: “Nu weet ik hoe ik verder kan!”

Van een proefschrift is het nooit gekomen, enfin, er is zoveel wat veel belangrijker is niet ingevuld in dit geknakte leven. Een avondje gezellig stappen met vrienden eindigde met het al te lichtzinnige gebruik van een combinatie van ghb en alcohol; Tiemen werd niet meer wakker uit zijn slaap. Het nieuws van zijn dood werd door iedereen die hem kende met ongeloof aangehoord. Soms zit er een wrede gewelddadigheid in het leven en je weet niet op welk moment en op welk pad die op jou wacht. Al het mooie dat Tiemen in zijn open gelaat voor de toekomst meedroeg zal geen invulling krijgen. Het stemt bitter dat hij heeft moeten eindigen als een geanonimiseerde UvA-student in een bericht in Het Parool. Het is alleen maar te hopen dat al zijn leeftijdgenoten die verdrietig bij elkaar kwamen in CREA in Amsterdam van Tiemens tragische lot opsteken nooit te lichtzinnig om te gaan met dingen die teveel onbekende risico’s in zich dragen.

Rust zacht, lieve jongen.