Lowlands voor de wetenschap

Door Marc van Oostendorp

Hypeman @fonolog

A post shared by Marcus Christianus Turing (@mc_turing) on

Het festival Lowlands bestaat 25 jaar, maar ik was er nog nooit geweest: altijd te oud en te weinig geneigd tot kamperen en tot het beluisteren van popconcerten en in het algemeen te saai. Ik was er dit weekeinde één dag, voor de wetenschap. Er ging een wereld voor me open.

Mijn jonge, tot kamperen geneigde, hippe, onsaaie collega Folgert Karsdorp was er verantwoordelijk voor. Hij is tegenwoordig een van de liedonderzoekers op het Meertens Instituut, en hij zet daar de modernste middelen voor in. Hij bouwde deze keer met collega’s uit Antwerpen en uit Londen een computer die rapteksten schrijft en hij ging naar Lowlands om die computer daar een ‘Turing Test’ te laten ondergaan: bezoekers kregen op een scherm een échte raptekst te zien en een door de computer gemaakte en moesten gokken welke de echte was. 

Gigantisch

Uit puur idealisme voor de wetenschap verbleven Folgert en zijn collega’s – onder wie de Antwerpse professor Mike Kestemont en trouwens ook bijvoorbeeld onze Groningse collega Martijn Wieling, die er metingen stond te doen van festivalgangers die al dan niet onder invloed van alcohol een vreemde taal probeerden te spreken – vier dagen op het Lowlands-terrein. Maar ik was te oud en te moe en der dagen zat, zodat ik maar één dag ben geweest.

Ik heb er geleerd hoe goed het is dat er wetenschappers zijn die dat doen, op zo’n stukje gaan staan van zo’n gigantisch festivalterrein.

Jong en energiek

Van de ruim vijftigduizend bezoekers die het festival bezoekt, komt er natuurlijk maar een fractie naar het wetenschapsdeel: misschien is het een tiende die langskomt. Maar dat zijn dan nog altijd vijfduizend mensen. (Het zou me niet verbazen als het er nog iets meer zijn.) Dat zijn mensen die in hun vrije tijd, terwijl ze ook bier hadden kunnen drinken of naar een concert hadden kunnen gaan iets komen leren over wetenschap. Dat zijn, kortom, heel leuke mensen.

Mensen die nieuwsgierig zijn, mensen die iets te weten willen komen.

En natuurlijk krijgen ze dan geen volledige colleges, hoewel er op het terrein ook films over wetenschap werden getoond en discussies werden georganiseerd over wetenschappelijke onderwerpen. Maar ze komen wel in contact met echte wetenschappers, ze zien hoe de wetenschap een deel kan zijn van je leven en wat voor interessante onderwerpen er allemaal te onderzoeken zijn. De meeste wetenschappers die er staan zijn, zoals Folgert, zelf ook jong en energiek.

Genoeg

Het team van het Meertens Instituut presenteerde de Turing-test vooral als een quiz, waarbij je dus voor punten kon raden welke teksten geschreven waren door de computer. (Je kunt het spelletje zelf hier spelen.) Meer beloning dan het halen van die punten – die je ook nog eens werden toegekend onder een door de computer bedacht pseudoniem – was er niet. Behalve dan dat je een beetje uitleg kreeg, en dat je mee mocht doen aan een experiment.

Er zijn gelukkig nog genoeg jonge mensen in Nederland die het daarvoor doen.