De bus kwam van links

Door Ad Foolen

In het praatprogramma Pauw (30 oktober, minuut 36) vertelt een man over een onverwacht telefoontje waarin hij een onaangename mededeling moest vernemen. Hij vervolgt: “Daar schrok ik van, toen kwam de bus van links”. Uit de context kunnen we opmaken dat de spreker met de uitdrukking toen kwam de bus van links wil zeggen dat hij bij het horen van het onaangename bericht niet wist wat hem overkwam en dat hij er flink van schrok. Hij versterkt dus eigenlijk zijn eerdere daar schrok ik van met een beeldende, expressieve uitdrukking die ongeveer dezelfde betekenis heeft.

Ik had de uitdrukking niet eerder gehoord. Googelen leverde één treffer op: www.one-liners.nl, met de tekst: “Dit komt als een bus van links. = Dit komt geheel onverwachts.” De datering van de vermelding op de website is 28 maart 2017.

Ik vraag me af of de uitdrukking al langer in gebruik is en zo ja, of iemand weet waar hij geïntroduceerd is. Is hij geïnspireerd op een vergelijkbare uitdrukking in een andere taal? Voor het Engels is mij zo’n uitdrukking niet bekend. Voor het Duits ken ik wel Ich denk’mich streift ein Bus, een wending die deel uitmaakt van een groter paradigma, zoals (Ich denk’/glaub’) mich knutscht ein Elch / mein Hamster bohnert / laust der Affe / tritt ein Pferd, etc., allemaal in het Nederlands te vertalen als ‘Wat heb ik nou aan m’n fiets hangen!’

Als je op de bus staat te wachten, komt de bus overigens altijd van links, dat is dus de normale, te verwachten situatie. Bij het gebruik van de uitdrukking is blijkbaar die situatie niet prominent in beeld. Het zal de negatieve associatie van ‘links’ zijn, met de betekenis ‘van de verkeerde kant’, die het gebruik van links in deze context motiveert. Dat er voor bus gekozen wordt en niet voor auto of fiets zal te maken hebben met de grootte van het voertuig. Een bus die plotseling van de verkeerde, onverwachte, kant op je afkomt, is bedreigender dan een auto of fiets.