sterrenkijker / telescoop

Verwarwoordenboek Vervolg (42)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

sterrenkijker / telescoop 

De betekenissen overlappen, maar elk woord heeft ook nog een eigen betekenisaccent.

sterrenkijker             verrekijker voor sterren en planeten; iemand die naar de sterren kijkt

In ons mobiel planetarium staan bij helder weer verschillende sterrenkijkers opgesteld.

telescoop                    verrekijker voor sterren en planeten; verrekijker voor ander doel

De grootste telescoop ter wereld, in Guizhou in China, heeft een oppervlakte van dertig voetbalvelden.

Nu bleek dat hij al jarenlang zijn overburen had bespioneerd met een telescoop.

Bij beide woorden gaat het om ‘buitenaards kijken’. Maar telescoop wordt ook algemener gebruikt (of misbruikt zoals in laatste voorbeeld). Telescoop betekent letterlijk ‘verrekijker’: tele zoals in ‘televisie’ (ver zien) en scoop zoals in ‘bioscoop’ (het leven zien). Vandaar ook de algemenere betekenis.

En sterrenkijker betekent ook: persoon die sterren kijkt. Iemand kan zelfs als sterrenkijker geboren zijn. Het gaat om dan om een afwijkende hoofdligging: een ‘achterhoofdsligging met de neus naar boven’. De baby kijkt dan direct al naar boven, naar de sterren. Er zijn volwassen sterrenkijkers die zo hun hobby verklaren.