Herziene editie van de Middelnederlandse vertaling van de Chirurgia Magna van Lanfranc van Milaan, handschrift UBA UvA II F 39

Door Willem Kuiper

Middeleeuwse literaire personages zijn kinderen van hun tijd, ook in medisch opzicht. Kennis van de middeleeuwse geneeskunde, die nogal afwijkt van de onze, kan ons doorslaggevend helpen bij het begrijpen en interpreteren van de beschrijving van iemands uiterlijk (fysiognomie), gedrag en temperament (humorenleer) in een letterkundig werk. Alleen al om die reden doen historisch letterkundigen er verstandig aan om zich te verdiepen in de medische literatuur van de periode die zij bestuderen. Soms worden wij hierbij geholpen door vakmensen, zoals met dit boek: Joost Jonkman, Ludo Jongen en Al de Weerd, Lanfranc van Milaan. Een bloemlezing uit zijn middeleeuwse chirurgie. Houten [Sapienta] 2016. Een aankondiging / bespreking vindt u in dit tijdschrift op 27 augustus  2016.
Een jaar eerder al verscheen op de DBNL een integrale editie van dit Amsterdamse handschrift, waaruit de bloemlezing werd samengesteld: Dit is die tafel vanden Groten Lancfranck, bezorgd door Ludo Jongen en Joost Jonkman.

Het editeren van een medisch technisch handschrift, geschreven omstreeks 1460, is bepaald geen ‘sinecure’. Van deze digitale editie is nu een nieuwe, verbeterde en gecorrigeerde versie verschenen, omdat in de eerste transcriptie meer fouten bleken te zitten dan wenselijk en aanvaardbaar is. De tekst werd in zijn geheel opnieuw gecollationeerd. Ook werden de verwijzingen in de tekst naar de vele noten verduidelijkt. Bovendien werd een glossarium toegevoegd van de in de recepten gebruikte ingrediënten en een vertaling van de Latijnse vroeg-zestiende-eeuwse gebruikerssporen, getranscribeerd en vertaald door prof. dr. Wilken Engelbrecht.