verlegen, met en mee / om / tegen / van

Verwarwoordenboek Vervolg (34)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

verlegen, met en mee / om / tegen / van

Er is verschil in betekenis en gebruik. De kernbetekenis van verlegen is: onzeker, ongemakkelijk, niet-vrij.

verlegen met geen raad weten met iets, ergens te veel van hebben.

Na het doelpunt stormde een fan het veld op om de voeten te kussen van de topvoetballer, die duidelijk verlegen was met de situatie.

verlegen om behoefte hebben aan iets, ergens te weinig van hebben

Om een praatje verlegen? Elke woensdag buurtsociëteit vanaf 20.00 uur.

Beter mee verlegen dan om verlegen.

verlegen tegen onzeker tegenover anderen

Bij bekenden voelt ons neefje zich heel vrij, maar hij blijft nog verlegen tegen vreemden.

verlegen van geen raad weten met iets positiefs

Zoveel goede woorden over mij, ik word er verlegen van!

In plaats van tegen wordt ook tegenover gebruikt of het wat stijvere jegens: Men is in Japan redelijk verlegen jegens buitenlanders. De betekenis verlegen van is een inperking van verlegen met: het gaat bij van voornamelijk om complimenten. In deze betekenis kan ook onder worden gebruikt.

Lastig deze verschillende voorzetsels. Misschien helpt het volgende dialoogje:

– Lieve Lita, ik zoek al jaren naar een partner. Maar juist mooie vrouwen zijn erg verlegen tegen mij.

– Beste ‘verlegen vrouwen-ontmoeter’, jij zit duidelijk verlegen om een goede relatie. Maar mooie vrouwen worden doorgaans niet verlegen van aantrekkelijke mannen. Misschien zijn die vrouwen wel verlegen mét jou.