Tekstblad nummer 2 van 2016

Geert Wilders is een van de meest ervaren politici op het Binnenhof. Toch weet hij al jaren het beeld neer te zetten van de ‘man van het volk’ die als geen ander de belangen van ‘de hardwerkende Nederlander’ vertegenwoordigt.
Maarten van Leeuwen, docent Taalbeheersing bij het Leiden University Centre for Linguistics, onderzocht hoe het taalgebruik van de PVV-politicus bijdraagt aan deze beeldvorming. Welke stijlmiddelen zet Wilders in om dit imago te creëren en in stand te houden?

Man van het volk

Over Geert Wilders, partijleider van de Partij voor de Vrijheid (PVV) en namens deze partij fractieleider in de Tweede Kamer, is het afgelopen decennium heel veel gezegd en geschreven. In de media wordt daarbij met regelmaat gewezen op een intrigerende paradox: Wilders is een van de meest ervaren politici op het Binnenhof, maar hij weet al jaren het beeld neer te zetten van een ‘politieke buitenstaander’, die als geen ander de belangen van ‘de hardwerkende Nederlander’ vertegenwoordigt. Of zoals NRC-columniste Floor Rusman (2015) het verwoordde: ‘het op drie na langstzittende Kamerlid voelt zich geen politicus, maar de personificatie van het volk’.
Hoe doet Wilders dit toch? Welke strategieën zet hij in om zich als ‘politieke buitenstaander’ en ‘man van het volk’ te profileren? In deze bijdrage wil ik drie van die strategieën belichten. Daarbij wil ik laten zien dat Wilders deze strategieën vormgeeft door tal van stilistische keuzes. De voorbeelden ontleen ik aan Wilders’ bijdragen aan de Algemene politieke beschouwingen in de periode 2008-2015.

Krachtige metaforen

Het taalgebruik van de Amerikaanse presidentskandidaten Hillary Clinton en Donald Trump laat hun morele overtuigingen zien. Hun elkaar ogenschijnlijk uitsluitende metaforen verraden een Verzorgende ouder of een Strenge vader.
Kiki Renardel de Lavalette, Christian Burgers en Gerard Steen onderzochten hoe het zit bij deze twee kandidaten.

Patiëntenfolders

De instructies op de bijsluiter bij een geneesmiddel worden door een op de vijf patiënten niet of verkeerd begrepen. Er is dus behoefte aan leesbare, begrijpelijke informatie in een aparte folder, naast de wettelijk verplichte bijsluiter. Wat wil een patiënt weten en wat juist niet? Met die vraag als uitgangspunt zijn geneesmiddelinformatiefolders voor patiënten sterk vernieuwd. De leesbaarheid en begrijpelijkheid van de informatie zijn verder verbeterd, terwijl het aantal pagina’s juist is gehalveerd.
Channah de Haas is apotheker en redacteur Patiënteninformatie bij Health Base.

En verder…

  • Pinguïn doceert wiskunde
    In de Verenigde Staten geeft een digitale pinguïn wiskundeles aan kinderen. Hij doet dit zo goed, dat deze non-verbale lesmethode op tientallen scholen wordt gebruikt. Leerlingen scoren niet alleen hoger, ze hebben ook meer plezier in het leren.
    Visuele geletterdheid is de vaardigheid om grafisch te kijken, begrijpen, denken, creëren en communiceren. Het aanleren van die vaardigheid kost – net als lezen en schrijven – moeite en energie. Zolang het ontwikkelen van visuele geletterdheid geen onderdeel is van het curriculum op het basis- en voortgezet onderwijs, blijft het potentieel van beeldgebruik in communicatie en kennisuitwisseling grotendeels onbenut. Als een groot deel van de samenleving complexe datavisualisaties niet kan interpreteren, kunnen we ook niet op dat niveau met beeld over dergelijke informatie communiceren.
  • Kort
  • Mijn favoriete schrijfoefening (4) – Jeanine Mies (red.)
  • Tekstprofessionals – Pia Kleijwegt
  • Naar het afvoerputje? – Tom de Hoog
  • Boeken
  • Tooltips
  • Taal van Tiggeler – Een effectieve rammelende brief

Wilt u dit nummer nabestellen?
Of direct een abonnement nemen?