Vlamingen zijn vreemder dan Miley Cyrus

Door Marc van Oostendorp


“Ah, gedoogbeleid, dat is niets voor Nederlanders,” zei een Vlaamse collega onlangs enigszins smalend tegen mij. “Voor jullie is het altijd alles of niets, hè. Iedereen moet zich altijd aan de regels houden in Nederland. Het is niet zoals bij ons in België, waar officieel geen drugs mogen worden gebruikt, maar ondershands dingen wel worden toegestaan.”

Zo’n smalende toon maakt het moeilijk om tegen iemand in te gaan. Het lijkt dan net alsof je je eigen land wil verdedigen. Maar het is in dit geval echt onzin: zelfs Wikipedia zegt dat het gedoogbeleid juist in Nederland begonnen is.

Het is slechts een voorbeeld van de gebrekkige geïnformeerdheid die de meeste Vlamingen hebben geen benul van Nederland; deze collega had zelfs nog jaren in Utrecht gewoond. Het omgekeerde is net zo goed waar, of misschien in nog wel sterkere mate. Het soort clichés dat de gemiddelde Nederlander aanziet voor kennis over België is stuitend.

Het blijkt nu ook weer uit een nieuw rapport van de Taalunie over literatuur.
Nederlanders en Vlamingen lezen elkaars boeken niet. Hun kranten schrijven al minder over boeken van over de grens, maar het zit vooral ook in de mensen zelf. Die kopen en lenen heel weinig boeken uit het andere land.

Amerika

Hoe langer je erover nadenkt, hoe bizarder het wordt. Er heerst kennelijk een breed gedragen gevoel dat men daar in dat andere land echt te anders is om te kunnen begrijpen. Dat Geertrui Daem of Marcel Möring té anders zijn, in ieder geval meer anders dan Donna Tartt. Dat de politiek van die lui ons minder raakt dan die van Jeb Bush.

Het geldt bijvoorbeeld ook voor Neder-L: wij worden in Amerika veel meer gelezen dan in België (ongeveer 60 % van de bezoekers komt uit Nederland, ongeveer 15% uit Amerika, 11% uit België, 10% uit Duitsland), en ik geloof dat die verhoudingen altijd zo scheef liggen.Als er Vlaamse taalblogs bestaan, is het vast spiegelbeeldig; maar ik ken geen Vlaamse taalblogs.

Miley Cyrus

Het is een voorbeeld van hoe de wereld steeds meer middelpuntzoekend wordt: gebrek aan kennis met de naaste buren vanwege een grote focus op het lokale én op de grote internationale cultuur. Ooit komt er een moment dat we over de landsgrens heen alleen nog met elkaar kunnen praten over de Engelstalige cultuur omdat dit het enige is wat ons bindt.

Je kunt dat betreuren, maar het is ook interessant, juist omdat het op de keper beschouwd zo bizar is. Het laat zien dat het nationalisme ons in tijden van globalisering niet verlaat, integendeel. Vlamingen zijn heel vreemde, onbegrijpelijke mensen. Veel vreemder en raarder dan Miley Cyrus.