Maken studenten wel zoveel taalfouten?

Door Marc van Oostendorp


Hoe slecht staat het ervoor met de taalvaardigheid van studenten? Heel, heel, heel slecht – onder het niveau van basisschoolleerlingen.  Althans wanneer we de media mogen geloven (BNR, Metro, Spitsnieuwsde Volkskrant) die gisteren verslag uitbrachten over het onderzoek waarop Anouk van Eerden en Mik van Es volgende week in Groningen promoveren.

Maar we mogen die media misschien niet geloven. Uit het proefschrift zelf blijkt in ieder geval dat die conclusie wel wat voorbarig is. Zo wordt eigenlijk nergens in het proefschrift beweerd of in ieder geval hard gemaakt dat basisschoolleerlingen beter schrijven dan studenten. Sterker nog, feitelijk ontbreekt iedere vergelijking: we weten ook niet of studenten het nu beter of slechter doen dan hun voorgangers tien of honderd jaar geleden, of dan de gemiddelde journalist van de Volkskrant.

Wat we weten is dat studenten in de International Business Communication aan de Hanzehogeschool zo’n 80 ‘fouten’ maken in een tekst van een A4’tje. Voordat we daar moord en brand over roepen, is het zinnig om te zien over wat voor fouten het eigenlijk gaat.

Het valt bijvoorbeeld op dat het gaat over ‘niet-lopende zinnen’, ‘verkeerd gebruikte’ en ‘overbodige’ woorden. Spelfouten komen volgens de onderzoekers niet zoveel voor. Opvallend is verder dat al die fouten kennelijk vrij makkelijk te repareren zijn: na een training van een paar maanden maakten de studenten er al veel minder.

Waar dat allemaal op wijst, volgens mij, is dat de studenten vooral nogal achteloos waren bij het formuleren van de eerste opdracht. Je krijgt ook nauwelijks inzicht in hoe die opdracht (‘schrijf iets over light-producten’) precies geïnterpreteerd werd: kregen ze er een punt voor? Werd het ze alleen maar gegeven als iets dat ze even moesten doen? En dat ze de tweede keer daarop gewezen waren, maakten ze dit soort fouten kennelijk ineens veel minder.

Het zou dus weleens zo kunnen zijn dat een groep studenten (30 in totaal) op de Hanzehogeschool in Groningen een paar jaar geleden een onduidelijke schrijfopdracht kreeg, en er toen met de pet naar gooide. Dat lijkt me niet iets om nieuw beleid op te bazeren.