Over dichtmachines, Willy Alfredo en electriek

Door Bart FM Droog

Bij het onderzoek naar dichter/politicus Louis M. Hermans (1861-1943) kwam NPE-redacteur Natasha Gerson diens oom Hendrik Beem (1822-?) tegen, die in de negentiende eeuw furore maakte als ‘leevende dichtmachien’ te Schevingen.

We hebben nog niet kunnen achterhalen wat zijn act precies was – het vermoeden bestaat dat hij iets soortgelijk deed als sneldichter Willy Alfredo (1898-1976):

 “Zeer bekend tijdens zijn optredens was de kreet ‘Roept u maar’, waarmee hij het publiek aanspoorde om een onderwerp te roepen, waarop hij dan rijmde. Hij werd ook wel de officiële hofdichter van Sint-Nicolaas genoemd, omdat hij rond pakjesavond overstroomd door duizenden verzoeken om gedichtjes te maken.”
(De Waarheid, 15 maart 1976)

Zie ook deze Jijbuis-parodie, met de stem van Willy Alfredo, met gastrollen voor Mark Rutte en Geert Wilders:

https://youtube.googleapis.com/v/pBDgacwZUOw&source=uds

Terug naar de ‘leevende dichtmachien’. Bij www.delpher.nl is (nog) niets over de 19de eeuwse dichtmachine te vinden. Wel duikt het begrip ‘dichtmachine’ op in het artikel ‘Bleke bloem tussen Tachtigers, in Het Vrije Volk van 26 oktober 1957. Hélène Swarth wordt daarin denigrerend als dichtmachine weggezet -vanwege het hoge herhalingsgehalte in haar schier eindeloze stroom dichtbundels.

Verder ziet Delpher enkele malen het woord ‘lichtmachine’ voor ‘dichtmachine’ aan – maar dit terzijde. Want een veel intrigerender ‘dichtmachien’ is te vinden in het bizarre:

OPENBAAR GEDICHT GEGEVEN IN ‘T LICHT

Iets Wonders en Bijzonders
OVER 2 BEROEMDE GROOTE DORPEN VAN VLAANDEREN
Maldegem en Stekene

van Mr. Pieter de Windt, afgedrukt in de Gazet van Maldegem, 17 januari 1932:

(…)

Ik zal u een apostolieke, electrieke
en zeer komieke macht en tooverkracht
een drukpers en dichtmachien geven,
om. alle kwaad en verraad tegen te
streven, zoo wordt de wending van uw
zending verheven. (…)

Klik hier voor het complete gedicht (pdf-bestand)