Het is nu eenmaal een echt meisje-meisje

Door Viorica Van der Roest
Afgelopen weekend in Trouw, in de rubriek Moderne manieren, beklaagde een zekere ‘Afknapper’ zich tegen Beatrijs Ritsema over een man met wie ze een blind date zou hebben, maar die al het initiatief aan haar liet. Hij wilde dat zij datum, locatie en tijd van het afspraakje zou bepalen. Geen goede zet van de heer in kwestie, want, aldus Afknapper: “ik ben een echte ‘vrouw’-vrouw, als u begrijpt wat ik bedoel. Ik vind dat hij de moeite moet nemen om iets voor te stellen”. Beatrijs begreep blijkbaar precies wat Afknapper bedoelde, en was het nog met haar eens ook. Dumpen die man, was het advies.
Dat ‘vrouw’-vrouwwas ik nog niet eerder tegengekomen, wel al heel vaak meisje-meisje, of gewoon zonder streepje: meisjemeisje. In mijn omgeving meestal gebezigd door vrouwen die zich tegenover hun feministische vriendinnen schuldbewust verantwoorden voor de barbies en roze jurken van hun dochter: ‘het is nu eenmaal een echt meisje-meisje’. Dat echt wordt er trouwens heel vaak voor gezegd of geschreven, alsof er nog iets extra benadrukt moet worden. Of is dat een overblijfsel van toen mensen nog gewoon zeiden ‘het is een echt meisje’, net zoals je kunt zeggen ‘het is een echte jongen’? Maar nu is dus al een tijdje die verdubbeling gangbaar. Het lijkt wel bijna alsof er een algemene categorie is, meisje, en een bepaalde afdeling van deze categorie wordt bevolkt door meisjes die graag met barbies spelen en roze jurken dragen.

Bij wat rondspeuren op internet vond ik het woord meisje-meisje niet zozeer met betrekking tot kinderen, maar vooral tot (jong-)volwassen vrouwen die wel of juist niet bij deze subcategorie willen horen. Op het Viva-forum stelt iemand de vraag: “Hoe word ik een meisje-meisje?” Om vervolgens overladen te worden met tips: je haar los dragen, “geen sneakers maar enkellaarsjes”, nagellak, en hakken dragen natuurlijk. Tegengeluiden zijn er ook (“Je kunt ook vrouwelijk zijn met sneakers en een spijkerbroek”) en ene nliesverklaart kortweg: “jeukwoord nr 1: meisje-meisje”. In de Groene Amsterdammer verscheen in 2007 een artikel over emancipatie met als titel Meisje-meisjes en bimbos. Hierin wordt niet helemaal duidelijk wat de schrijfster van het artikel met meisje-meisje bedoelt (het gaat meer over de bimbo’s), maar dat het woord opduikt in een artikel over vrouwenemancipatie verbaast me helemaal niet. Want als gevolg van het feminisme van de twintigste eeuw zijn er de laatste halve eeuw heel wat verschuivingen geweest in de beeldvorming over vrouwen en meisjes.
Waar in de jaren vijftig van de vorige eeuw meisje nog bijna vanzelfsprekend inhield ‘iemand die met poppen speelt en graag (al dan niet roze) jurken draagt’ en vrouw ‘iemand die graag wil dat een man met wie zij uitgaat het hele afspraakje plant en aan het eind de rekening betaalt’, is dat nu helemaal niet meer zo duidelijk. Er is dus behoefte aan een woord dat de meer traditioneel ingestelde personen van het vrouwelijk geslacht moet aanduiden, en dat gebeurt heel pragmatisch, door het woord te verdubbelen: alsof een verdubbeling van het oude woord de vroeger vanzelfsprekende betekenis weer terug op kan roepen. In het Engels zie je hetzelfde fenomeen met girly girl, waarvan Wikipidia zelfs een definitie geeft:
Girly girl is a slang term for a girl or woman who chooses to dress and behave in an especially feminine style, such as wearing pink, using make-up, using perfume, dressing in skirts, dresses and blouses, and talking about relationships and other activities which are associated with the traditional gender role of a girl.
Ik heb nog nooit iemand horen praten over een jongen-jongen, nooit iemand horen uitroepen dat hij een echte man-man is. Blijkbaar hebben de inspanningen voor meer gelijkheid tussen mannen en vrouwen niet voldoende getornd aan de traditionele verwachtingen die bij manen jongen horen om het ontstaan van een dubbele variant te rechtvaardigen. Het procedé van de verdubbeling is in principe heel makkelijk toepasbaar, en er zijn nog wel meer varianten te bedenken:
  • dat is een echt kind-kind (in tegenstelling tot kinderen die zich heel volwassen gedragen)
  • die hond is een echte hond-hond (hij houdt van rennen en door het gras rollen, in tegenstelling tot de hond van de buren, die het liefst in de vensterbank ligt alsof hij een kat is)
  • hij is een echte leraar-leraar (in tegenstelling tot leraren die er de kantjes vanaf lopen)

Enzovoort. Maar vooralsnog lijken vrouwen en meisjes in dit geval de enige groep die nuancering behoeft. Hoezo gelijkheid? Werk aan de winkel voor feministen dus.