Bekentenis van een digitaal lezer

Door Marc van Oostendorp
 

Ik durf het nauwelijks te bekennen, maar ik begrijp niet wat mensen beweegt om te keer te gaan tegen het digitale boek. Wie een echte lezer wil zijn, moet zweren bij papier. Oké, stukkies kun je lezen van een scherm, is de redenering. Maar het echte lezen, het geconcentreerd opgaan in een tekst, een kunstwerk van hogere allure, dat kan toch echt alleen met teksten die iemand heeft ingebonden, ingenaaid of eventueel gelijmd.

Zo luidt nog steeds de communis opinio, en dat verbaast me.
In het laatste stukje dat Gerrit Komrij schreef voor de NRC bespotte hij Francisco van Jole die had gezegd dat hij zijn papieren boeken de deur uitdeed. Vorige maand stond er in De Groene een merkwaardig artikel van een hoogleraar Boekgeschiedenis die beweerde dat elektronische boeken slecht zijn voor het milieu omdat de servers van Google energie verslinden. En nu begon Paul Dijstelberge, hier op Neder-L, er ook al over.

Paul gebruikt, toegegeven, een knock-out argument: hij kent managers die heel enthousiast zijn over digitaal lezen. Dat maakt het inderdaad lastig om er dan voor te zijn. Maar toch.

Ik lees af en toe nog wel een boek op papier, maar eerlijk gezegd, zijn dat alleen nog boeken die ik niet digitaal kan krijgen. Verder lees ik van een reader, of van een iPad, of zelfs, o gruwel, van mijn telefoon. Ik geef toe, de bladspiegel is vaak lelijk en altijd saai. Mijn iPad ruikt niet lekker. Mijn telefoon geeft geen bijzondere sensatie als ik de bladzijde omdraai. Maar ik heb nu altijd en overal een heleboel boeken bij de hand, ik kan de lettergrootte lekker naar eigen voorkeur instellen. En als ik eenmaal lees vergeet ik waar ik naar kijk.

Een boek is voor mij in de eerste plaats een tekst, eerder iets abstracts dan iets dat je in de hand kunt houden. Zoals ik vroeger net zo gemakkelijk goedkope pockets las (ja, als ik dan toch ga bekennen, dan moet alles er ook maar uit), zo stoor ik me nu ook niet aan het grijze van mijn readersscherm.

Het is zo erg met mij, ik begrijp de bezwaren niet eens die de goegemeente kennelijk koestert. Het is ook niet zo dat ik andere mensen wil bekeren. Wie liever boeken leest die door een professionele drukker op papier zijn gezet, ga zijn of haar gang.

Er is maar één reden waarom ik de opkomst van het digitale boek zou betreuren: dat de boekwinkel zou verdwijnen uit het centrum van de stad. Boekwinkels zijn al zo lang als ik me herinner de belangrijkste magneet van ieder bezoek aan een stad. Ik moet wel heel weinig tijd hebben, wil ik niet even een winkel ingaan om hier eens een nieuwe roman in te kijken, en daar een stukje te lezen in mooie essaybundel.

En als het me dan bevalt, type ik ter plekke de titel in in mijn telefoon om te zien of ik het boek ook elektronisch kopen kan.