Onderzoek naar vieze woorden

Door Marc van Oostendorp 

Op het Amerikaanse Language Log en de al even Amerikaanse online-tijdschriften Slate en The Atlantic was er eerder deze week discussie over woordaversie: de weerzin die mensen kunnen voelen tegen woorden, zonder dat de gebruikelijke redenen van toepassing zijn. Het zijn geen scheld- of vloekwoorden, ze worden ook niet ‘fout’ gerekend of geassocieerd met nare mensen (managers, asocialen) of met walgelijke dingen. Maar ze roepen bij sommige mensen toch een heftige reactie van weerzin op.

Een in Amerika graag verafschuwd woord is moist. 

Er is bijvoorbeeld een Facebook-groep waar bijna 8000 verafschuwers van dat woord zich verenigd hebben, al verspreiden ze zo te zien niet enorm veel activiteit.

Het is een intrigerend fenomeen. Zouden er ook Nederlandse voorbeelden zijn? Ik geloof niet dat ik zelf echt woorden kan bedenken die mij doen walgen zonder dat ze over walgelijke dingen gaan. Moist kun je vertalen met ‘vochtig’ en dat vind ik geloof ik inderdaad wel lichtelijk onsmakelijk. (Zou het dan toch iets met de betekenis te maken hebben? Maar nat vind ik helemaal geen vies woord, geloof ik.)

Mark Liberman van Language Log heeft er weleens op gewezen dat het heel vreemd is dat het onderwerp door geen enkele psycho-, socio- of andere linguïst of antropoloog of psycholoog serieus onderzocht is. Van alles en nog wat wordt er onderzocht, maar welke woorden er precies een beetje vies kunnen worden, en waarom, dat heeft nog niemand onderzocht.

Stap één zou zijn: wat is een goed vies Nederlands woord, onze tegenhanger van moist?