Marc, hoe voel je je?

Door Marc van Oostendorp

Deze zin moet u niet vergeten, want hij stond gisteren in de NRC:

Losse zinnen uit een blogje onthoud je extreem goed.

Volgens het bericht kregen proefpersonen in een Amerikaans onderzoek zowel status-updates op Facebook als willekeurige zinnen uit boeken voorgelegd. Ze zouden de eerste veel beter onthouden dan de laatste.

NRC Handelsblad geeft helaas geen links bij dit soort berichten, maar het oorspronkelijke artikel staat hier (achter een betaalmuur wanneer u niet op een universiteit werkt). Helaas geeft het artikel geen antwoord op de vraag waarom die status updates nu precies beter onthouden worden dan gewone zinnen.
Het heeft niet met lengte te maken, daarmee was rekening gehouden. De onderzoekers beweren dat het er niet mee te maken heeft dat gebruikers zich bij status updates proberen voor te stellen dat hun neefje het geschreven heeft, omdat het effect bleef bestaan wanneer proefpersonen van zowel boekenzinnen als status updates werd gevraagd om zich voor te stellen wie het gezegd had. Ik vind dat niet zo veel zeggen: vooral omdat in dat geval beide type zinnen wel degelijk beter te onthouden bleken.

Waar het dan wel aan ligt, daar doen de auteurs nogal mystiek over:

Perhaps the very sentences that are so effortlessly generated are, for that reason, the same ones that are readily remembered. Some sentences—and, most likely, those without careful editing, polishing, and perfecting—are naturally more “mind-ready.”

Je zou dan weleens willen weten waaraan de hersenen dat dan kunnen herkennen, dat een zin zo moeiteloos is voortgebracht. Als het al waar is: ik ben er eerlijk gezegd niet zeker van dat iemand die een Facebook-status update schrijft niet juist gemiddeld langer nadenkt over die ene zin dan de auteur van een gemiddeld boek, die immers alweer door moet naar de volgende zin.

Hoe dan ook zou je denken dat het verschil op de een of andere manier aan de structuur van de zinnen moet af te lezen zijn. Waar kun je dat ‘moeiteloze’ precies aan aflezen? Helaas geven de auteurs slechts een handjevol voorbeelden: 5 van ieder, terwijl het experiment met 200 van iedere soort zin gedaan is:

Facebook status updates

  • i am 7,689 days old… 
  • The library is a place to study, not to talk on your phone 
  • My math professor told me that I was one of his brightest students 
  • Love clean sheets 🙂 
  • Bc sometimes it makes me wonder 

Zinnen uit boeken 

  • How did he end up in this family? 
  • Underneath the mass of facial hair beamed a large smile. 
  • Even honor had its limits. 
  • Cody raised his .40 Sig Sauer in a shooter’s grip. 
  • My throat was burning from screaming so loudly.
Nu zeggen de onderzoekers dat het effect zich ook voordeed wanneer ze de zinnen weglieten waarin er iets vreemds met de spelling of interpunctie aan de hand was, maar dat is het geval voor alle status updates (al is het maar omdat een punt ontbreekt). 
Maar ook anderszins zijn er in deze kleine deelverzameling opvallende verschillen. Zo staat er in de boekenzinnen slechts één voornaamwoord van de eerste persoon (my) en geen enkele van de tweede persoon, tegenover I, your, my, me, I, me in de eerste verzameling, terwijl de enige zin in de status updates zonder persoonlijk voornaamwoord, de vierde, eigenlijk een verzwegen onderwerp heeft: je leest daar I love clean sheets. (Er is eerder onderzoek waaruit het belang van persoonlijk voornaamwoorden voor onthoudbaarheid blijkt.)

Dat zou je willen testen. Ik heb inmiddels gemaild aan de auteurs of ze me hun zinnen ter beschikking kunnen stellen. Ik houd u op de hoogte.

Over Marc van Oostendorp

Marc van Oostendorp is onderzoeker aan het Meertens Instituut (KNAW). hoogleraar aan de Radboud Universiteit en hoofdredacteur van Neerlandistiek. Hij heeft een website, een YouTube-kanaal en een Twitter-account.
Dit bericht is geplaatst in geen categorie met de tags , . Bookmark de permalink.

Één reactie op Marc, hoe voel je je?

  1. jj schreef:

    Over ‘de dwang van de oneliner, door Roland Barthes al jaren geleden verketterd’ – een interview met de redactie van Alphavillle (Dirk Van Bastelaere, Serge Delbruyère) die het 'moeiteloze' van statusberichten doorprikken.

    http://www.alphavillle.com/avillle/zone/videozone/?item=7045ℴ=videozone

Reacties zijn gesloten.