Taalkunde volgens een boekhandelaar

Ooit, nog niet eens zo heel lang geleden, was Athenaeum in Amsterdam de beste Nederlandse boekwinkel op het gebied van de taalwetenschap. Helaas, dat is allang niet meer zo. Op zijn website publiceerde de winkel nu een lijstje met de top-3 van taalkundeboeken van 2012 die laten zien dat er echt niemand meer werkt die ook maar een notie heeft van taalkunde:

  1. Friederike de Raat, Hoe bereidt je een paard?
  2. Ton van Dijk, Sterke verhalen
  3. Daniel Everett, Language the Cultural Tool

Van deze drie is redelijkerwijs alleen dat van Everett als een taalkundeboek te beschouwen. Het boekje van De Raat is er een van dertien in een dozijn met allerlei pedante, op geen enkel onderzoek gebaseerde meninkjes over ‘taalfouten’. Dat als taalkunde beschouwen is doen alsof het beste boek over scheikunde een vegetarisch koopboek was. In het boek Sterke verhalen beschrijft de journalist Ton van Dijk volgens Athenaeum ‘de kneepjes van zijn vak’. Wat dat met taalkunde te maken heeft, blijft ook in nevelen gehuld.

Met Dan Everett ben ik dit jaar nog uit eten geweest, maar eerlijk gezegd: wanneer u iets van hem wilt lezen, kunt u beter terecht bij zijn boek Don’t Sleep. There Are Snakes, waarin hij verslag doet van zijn avontuurlijke jaren bij de Pirahã-stam in het Amazone-gebied. Language the Cultural Tool is vooral een navertelling van het boek Language uit 1921 (!) van Everetts landgenoot Edward Sapir. En dat laatste boek is misschien nog net iets dieper.
Maar met name om de eerste twee tot de drie beste taalwetenschappelijke boeken van het afgelopen jaar te rekenen, terwijl voor andere disciplines wel serieuze studies zijn opgenomen, getuigt van diepe minachting bij de boekhandelaar voor het vak. Dit alles in een jaar waarin er allerlei mooie boeken over taal verschenen zijn. Op wetenschappelijk vlak (en alleen over het Nederlands) bijvoorbeeld de eerste twee delen van Hans Broekhuis’ monumentale Syntax of Dutch en Jan Wouter Zwarts wat beknoptere The Syntax of Dutch. Op populair-wetenschappelijk gebied onder andere de Taalcanon van Marianne Boogaard en Mathilde Jansen, Taaltoerisme van Gaston Dorren, en Spreken als Max Havelaar van Jaap de Jong. In het wat lichtere genre verdient En dan nog iets van Paulien Cornelisse een veel hogere plaats op een toplijst dan De Raat en Van Dijk.

Taalkundigen! Boekhandelaar Athenaeum minacht ons! Laten we onze boeken dan ook voortaan liever echt allemaal bij Amazon of rechtstreeks bij de uitgever bestellen!