Een zachte g en wat verdraaide klinkers

Dialect volgens de publieke omroep

In Roermond is beroering ontstaan over het Sinterklaasjournaal. Dat blijkt uit de Facebook-pagina van de Limburgse omroep L1. Het probleem is dat er iedere dag twee acteurs ten tonele worden gevoerd die het Remunjs imiteren. Zij doen dat inderdaad bar slecht: met een rare g en wat eigenaardige klinkers denken ze er te zijn.

Een vraag die zich daarbij voordoet: waarom is een slechte imitatie van iemands accent eigenlijk beledigend?

Er zitten in de stukjes misschien nog wel beledigender elementen. Zo barsten de inboorlingen om het minste of geringste uit in alaaf-geroep en gehos. Een van de twee hoofd-Limbo’s draagt zelfs permanent een trompetje bij zich zodat hij een eenmansharmonieke vormt. De Roermondenaren worden afgeschilderd als losbollen zonder enig gevoel voor de ernst van de situatie omdat zij denken dat het leven een lolletje is. (Kan de inkomst van Sinterklaas wel doorgang vinden als zijn grote stoomboot nog steeds kapot in Spanje voor anker ligt? Wat kan het bommen! Alaaf!)

Ik kan over die rare karikatuur geen klachten vinden. Waarom moppert men dan wel over een Limburgs accent met een Hollands accent?

Ik geloof dat het belangrijkste probleem hierin zit: dat de NTR Limburgers kennelijk zelfs niet goed genoeg vindt om Limburgers te spelen. Dat blijkt duidelijk uit de reactie van de omroep over de ontstane commotie:

De omroep NTR die het journaal maakt, vindt dat er genoeg echte Limburgers in het programma zitten. ‘Er komen allerlei mensen langs in de uitzendingen, de meesten zijn Limburgers’, vertelt een medewerker. ‘We nodigden ook Beppie Kraft, een grootheid in de Limburgse showwereld, en Huub Stapel uit, die in Limburg is geboren. Maar ze konden beiden niet. Dan houdt het lijstje op een gegeven moment wel op. Daarom hebben we twee ‘Nederlandse’ acteurs ingezet.’

Met andere woorden: wij kennen Beppie Kraft en Huub Stapel. Als die allebei niet kunnen, wat moeten we dan? Er zijn toch geen drie BN’ers die uit Limburg komen? (En dan ga ik er nog aan voorbij dat Beppie Kraft uit Maastricht komt, en Huub Stapel uit Tegelen, en dat die dialecten allebei sterk verschillen van het Roermonds.)

Daar komt dan nog bij dat de acteurs kennelijk wel met alle geweld Limburgs moesten praten. Dat er in Roermond inmiddels ook volop mensen wonen die een westers Nederlands spreken, bijvoorbeeld omdat ze in Rotterdam of Vleuten geboren zijn, had het ook mogelijk gemaakt om de Roermondenaren in het Nederlands met de verslaggever van het Sinterklaasjournaal te laten spreken. Daar was dan niemand boos om geworden, maar dat was kennelijk niet sjeuïg of koddig genoeg.

De belediging zit hem er dan volgens mij ook in dat het dialect helemaal niet serieus wordt genomen, dat het inderdaad wordt gezien als een zachte g en wat verdraaide klinkers. En acteurs uit de Randstad kunnen (ook) dat eigenlijk beter dan die malle Limburgers zelf.

(Meer bronnen over het Sinterklaasoproer in Roermond: L1, de Gelderlander, Trouw, EditieNL).