Hihihi, hahaha

Wat is het verschil tussen hihihi en hahaha? Die belangwekkende vraag stelde en beantwoordde de taalkundige Riemer Reinsma op de Onze Taal Taalkalender. Het stukje staat ook op de website van Onze Taal.

Waar hij dat antwoord precies vandaan haalde, is niet helemaal duidelijk. Ja, voor hihihi haalt hij Wim Daniëls aan die het ‘giechelig’ noemt. Hahaha aan de andere kant geeft “misschien vooral een uitbundige of vrolijke lach weer”: ik neem aan dat dit Reinsma’s eigen oordeel is.

Google Images geeft Daniëls en Reinsma met enige goede wil gelijk. Haha geeft vooral afbeeldingen van uitbundig lachende mannen te zien, zoals hierboven, terwijl hihi vooral lachende vrouwen en baby’s oplevert:

Ook de discussie onder het stukje op de website van Onze Taal is interessant. In de eerste plaats vinden de reageerders (anders dan Riensma) huhuhu met een lange u-klank ook vrouwelijk. Bovendien zijn (g)hehehe en hûhûhû (fonetisch:[hœhœhœ]) dan weer mannelijk.

Ik heb precies datzelfde gevoel. Waar komt het vandaan? Allereerst: het verschil tussen ie en aa zit vooral in de mondstand: bij de ie is deze bijna dicht, terwijl hij bij de aa tamelijk wijd open is. Bovendien is de toonhoogte waarop je de ie van nature uitspreekt om mechanische reden automatisch wat hoger dan die van de aa. De eerste klank symboliseert daarom automatisch iets kleiners dan de tweede. Mensen weten dat ook: als je ze een grote en een kleine pop laat zien, en je zegt dat de ene een pliek is en de ander een plaak, wijst bijna iedereen de plaak aan als de grote pop.

Zo zit het ook met de andere klinkers. De ‘lange’ u vereist ook een zeer dichte mond en is daarom ‘vrouwelijk’. De è en de û zitten tussen de gesloten ie en uu en de open aa in (en heten daarom ook wel middenklinkers). Ze worden kennelijk gebruikt om een man te imiteren die niet voluit lacht, maar wat besmuikter.