Neder-L, no. 0305.b

Subject: Neder-L, no. 0305.b
From: Ben Salemans
Reply-To:Elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek
Date:Sat, 31 May 2003 22:30:15 +0100
Content-Type:text/plain
                           *********************
*-Elfde-jaargang----------- Neder-L, no. 0305.b -----------ISSN-0929-6514-*
|                                                                         |
|      ************************************************************       |
|      * Neder-L, elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek *       |
|      ************************************************************       |
|                                                                         |
| Onderwerpen in dit bulletin:                                            |
| ============================                                            |
| (1) Rub: 0305.22: Evenementenagenda, met:                               |
|                   - Bijeenkomst 50-jarig bestaan Dr. P.A.               |
|                     Tiele-Stichting, do 26 juni 2003 (Amsterdam)        |
|                   - Lezing Ellen Gerrits bij Studio Taalwetenschap over |
|                     signaleren problemen in vroege taalontwikkeling,    |
|                     wo 4 juni 2003 (Amsterdam)                          |
|                   - Veiling Van Stockum, wo 18 - vr 20 juni 2003 (Den   |
|                     Haag)                                               |
|                   - 45e Pasar Malam Besar, met veel aandacht voor       |
|                     Letteren, wo 11 - zo 22 juni 2003 (Den Haag)        |
| (2) Vac: 0305.23: Vacature voor een wetenschappelijk medewerker         |
|                   (promovendus) Nederlandse taalkunde aan de            |
|                   Universite catholique de Louvain - Louvain-la-Neuve   |
|                   (deadline: ma 1 september 2003)                       |
| (3) Vac: 0305.24: Vacature voor een docent Nederlands aan de Katholieke |
|                   Universiteit Lublin - Polen (deadline: vr 20 juni     |
|                   2003)                                                 |
| (4) Rub: 0305.25: Hora est! Promotie Nard Loonen op vr 20 juni 2003 te  |
|                   Utrecht                                               |
| (5) Med: 0305.26: Actie 'vader/afwezig' op Vaderdag 15 juni 2003 poezie |
|                   in Nederlandse gevangenissen                          |
| (6) Vra: 0305.27: Waar zegt Vondel: 'blijde inkomsten bevloeien met     |
|                   gulden inkt'?                                         |
| (7) Web: 0305.28: Nieuws van de Digitale Bibliotheek voor de            |
|                   Nederlandse Letteren: 26 mei 2003                     |
| (8) Lit: 0305.29: Pas verschenen: Yolanda R. Perez. De Tachtigjarige    |
|                   Oorlog in Spaanse Ogen. De Nederlanden in Spaanse     |
|                   historische en literaire teksten (circa 1548-1673).   |
|                   (Nijmegen, 2003)                                      |
| (9) Lit: 0305.30: Pas verschenen: Lucas Husgen. Nee, maar het gebeurt.  |
|                   Essays. (Nijmegen, 2003)                              |
|(10) Sym: 0305.31: Symposium 'De Tweede Wereldoorlog en het boekbedrijf. |
|                   Nederland en Vlaanderen' op do 12 en vr 13 juni 2003  |
|                   te Amsterdam                                          |
|(11) Sym: 0305.32: Symposium 'Taalvariatie en groepsidentiteit' op do 23 |
|                   oktober 2003 te Amsterdam                             |
|(12) Med: 0305.33: Voorintekening op facsimile-editie van 'Tbouck vander |
|                   menscheliker ketyuicheyt' (Gent 1543)                 |
|(13) Informatie over Neder-L                                             |
|                                                                         |
*--------------------------                     --------------31-mei-2003-*
                           *********************

(1)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 29 May 2003 15:55:36 +0200
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030522.html
Subject: Rub: 0305.22: Evenementenagenda

=================
Evenementenagenda
=================


AMSTERDAM, Universiteitsbibliotheek, Doelenzaal, Singel 425

Bijeenkomst 50-jarig bestaan Dr. P.A. Tiele-Stichting, donderdag 26 juni 2003, 15.00-18.00 uur.

  • Jubileumlezing door prof. dr. Frans A. Janssen over ‘Verleden en toekomst van het gedrukte boek’, presentatie van de jubileumuitgave ‘Leve het Tiele initiatief, zie hier waartoe het heeft geleid …’ door Hannie van Goinga, introductie van de beleidsplannen van de nieuwe Tiele-Stichting door Laurens van Krevelen, opening van de tentoonstelling ‘Coloritto; de kunst van het kleurendrukken’ die tot en met 12 september duurt.

AMSTERDAM, Studio Taalwetenschap, Wibautstraat 3

18e workshop van Studio Taalwetenschap, woensdag 4 juni 2003, 15.00 uur.

  • Dr. Ellen Gerrits (Universiteit Utrecht, AMC Amsterdam) spreekt over het signaleren van problemen in de vroege taalontwikkeling. Inlichtingen: +31 (0)20-5961130; e-mail: info@studiotaalwetenschap.nl.

DEN HAAG, Van Stockum’s Veilingen, Prinsegracht 15

Auctie van boeken, prenten en manuscripten, woensdag 18, donderdag 19 en vrijdag 20 juni 2003, telkens om 10.00 en 14.00 uur.

  • Veiling van 2564 nommers uit o.a. de bibliotheken van drs. L.J. van der Klooster en F.C. Terborgh. Op woensdag worden o.a. bibliografie, Nederlandse letterkunde en kinderboeken geveild; op donderdag o.a. geschiedenis, topografie en manuscripten; op vrijdag o.a. prenten en antiquarische boeken. Kijkdagen: 13, 14 en 15 juni van 10.00 tot 16.00 uur. Zie ook: http://www.vanstockums-veilingen.nl.

DEN HAAG, Malieveld

45e Pasar Malam Besar, 11-22 juni 2003.

  • Ook dit jaar weer veel aandacht voor de letteren: een ode aan Tjalie Robinson (12 juni), voorlezen door Yvonne Keuls (18 juni), een toneelbewerking van Melati van Java’s roman ‘In extremis’ (13 en 19 juni) en over de femmes fatales in haar werk door Vilan van de Loo (17 juni), Olf Praamstra over de Indische tijd van Mina Kruseman (16 juni), Mathilde Verhaar speelt vrouwelijke personages uit de Indische letteren (19 juni) en Kees Snoek vertelt over Du Perron (21 juni). Meer informatie: http://www.pasarmalambesar.nl.

(2)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Fri, 23 May 2003 16:16:04 +0200
From: Liesbeth Degand <degand@lige.ucl.ac.be>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030523.html
Subject: Vac: 0305.23: Vacature voor een wetenschappelijk medewerker (promovendus) Nederlandse taalkunde aan de Universite catholique de Louvain - Louvain-la- Neuve (deadline: ma 1 september 2003)

=========================
Vacature Louvain-la-Neuve
=========================

Bij de sector Nederlandse Taalkunde van het Departement Germaanse Talen van de Universite catholique de Louvain (Louvain-la-Neuve) is in het kader van het onderzoeksproject “Foreign language learning: phraseology and discourse” plaats voor een:

voltijds wetenschappelijk medewerker (promovendus)

Kandidaten (m/v) zijn afgestudeerd of studeren voor 1 oktober 2003 af in de Nederlandse taalkunde, hebben een perfecte kennis van het Nederlands en een goede kennis van het Frans en het Engels (Nederlandstaligen die afgestudeerd zijn in de Franse taalkunde kunnen ook in aanmerking komen). Ze hebben belangstelling voor en/of ervaring op het gebied van:

  • corpusonderzoek (opbouw, analyse van geschreven taal)
  • experimenteel onderzoek (opzetten, afnemen, analyseren van psycholinguistische experimenten)
  • vreemde-taalverwerving (Nederlands/Frans)
  • tekstlinguistiek (coherentie, cohesie, tekststructuur, etc.)
  • contrastieve taalkunde

Projectbeschrijving

De geschikte kandidaat zal in samenwerking met een promovendus in de psycholinguistiek onder begeleiding van twee stafleden (een taalkundige en een psycholoog) instaan voor het uitvoeren van het deelproject “Global discourse markers in L1 and L2 writing”. Hierin willen we het gebruik van globale discourse markeringen (metadiscourse, segmentatie, digressie) in door L1- en L2-sprekers geschreven teksten onderzoeken. Daarbij zullen we ons concentreren op het Nederlands en het Frans als moedertaal en als vreemde taal. Een volledige beschrijving van het deelproject (in het Engels) is te vinden op: http://www.fltr.ucl.ac.be/FLTR/GERM/lingne/Degand/GDM-L1-L2.doc Een korte samenvatting van het overkoepelende project staat hieronder.

Duur en salaris

Duur van het contract is vier jaar, van 1 oktober 2003 tot 30 september 2007. De projectmedewerker krijgt een beurs (belastingvrij, incl. sociale zekerheid) van circa EUR 1150 per maand.

Informatie en sollicitatie

Voor meer informatie kunt u terecht bij de projectleider, mw. dr. Liesbeth Degand, telefoon +32 (0)10-47.49.82 of e-mail degand@lige.ucl.ac.be

Uw schriftelijke sollicitatie (vergezeld van een curriculum vitae, cijferlijsten, evt. publicatielijsten en een eindscriptie of ander werkstuk van substantiele omvang) dient u ten laatste op 1 september 2003 te versturen aan:

mw. dr. Liesbeth Degand
Universite catholique de Louvain
Departement d’Etudes germaniques (LIGE)
Place B. Pascal, 1
B-1348 Louvain-la-Neuve
http://www.fltr.ucl.ac.be/FLTR/GERM/lingne/Degand/

(3)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 29 May 2003 15:16:09 +0200 (CEST)
From: Saskia de Piere <saskiadp@yahoo.com>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030524.html
Subject: Vac: 0305.24: Vacature voor een docent Nederlands aan de Katholieke Universiteit Lublin - Polen (deadline: vr 20 juni 2003)

=======================
Vacature Lublin (Polen)
=======================

Het Centrum voor Nederlandse Cultuur aan de Katholieke Universiteit Lublin (Polen) zoekt per 1 oktober 2003 een

docent(e) Nederlands

om voor het volgend academiejaar (verlenging is mogelijk) aan ca. 60 bijvakstudenten (beginners en gevorderden) colleges taalverwerving te geven. De docent geeft minimaal 12 uur per week les, ontvangt een lokaal salaris en wordt kostenloos gehuisvest op het universiteitsterrein.

Gevraagd wordt: moedertaalspreker van het Nederlands, bij voorkeur een (bijna) afgestudeerd taalkundige, liefst met enige ervaring in het onderwijs van het Nederlands als vreemde taal.

Aangezien overwogen wordt het werkterrein van het Centrum uit te breiden, worden mede ter uitvoering van deze plannen ook kandidaten met ervaring binnen de neerlandistiek van harte uitgenodigd om te solliciteren.

Belangstellenden kunnen voor 20 juni 2003 een brief met cv sturen naar:
Saskia De Piere
Ul. Chopina 23 / 17
20-023 Lublin
Polska

Inlichtingen: saskiadp@yahoo.com, +48-81-4453945 (werk) / +48-81-5343560 (prive).

(4)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 27 May 2003 10:16:28 +0200
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030525.html
Subject: Rub: 0305.25: Hora est! Promotie Nard Loonen op vr 20 juni 2003 te Utrecht

=========
Hora est!
=========

Vrijdag 20 juni 2003, Universiteit Utrecht
Nard Loonen. Stante pede gaande van dichtbij langs AF bestemming @
Promotor: Prof. dr. H.J. Verkuyl

Samenvatting door Nard Loonen:
De grote lijn van het onderzoek begint bij de constatering dat leerlingen op onze middelbare scholen via alle leermethoden Nederlands voorzetselinvuloefeningetjes krijgen aangeboden. Het werk wordt goed of slecht beoordeeld en verder gebeurt er niets. Er bestaat niet zoiets als een voorzetseldidactiek. Dat is didactisch onverantwoord. Bovendien bleek uit een grote invultoets onder 77 leerlingen van eindexamenklassen havo/vwo, dat je met een score van 70 procent goed tot de absolute vwo-top behoort en dat er leerlingen zijn die maar net boven de 50 procent scoren. Vandaar het voornemen te onderzoeken of een zinvolle voorzetseldidactiek valt te ontwikkelen. Een tweede constatering was dat van de Nederlandse voorzetsels een sluitende definitie ontbreekt en, terwijl velen beweren dat ze een gesloten klasse vormen, niemand precies weet hoeveel en welke Nederlandse voorzetsels er bestaan. Dus ging de auteur binnen de taalwetenschap op zoek naar zowel die definitie als naar de aard en omvang van de Nederlandse voorzetselklasse. Om scherper zicht te krijgen op de Nederlandse situatie, onderzocht hij tevens de situatie rond Italiaanse en Tsjechische voorzetsels, hetgeen interessant vergelijkingsmateriaal opleverde. Met al die verzamelde gegevens ontstond de productie van:
– een beschrijving van de wijze waarop nieuwe voorzetsels kunnen ontstaan, zoals ‘richting’ uit ‘in de richting van’, ‘randje buitenspel’ uit ‘op het randje van buitenspel’ e.d.;
– een lijst van 4400 vastevoorzetselverbindingen, waarbij het voorzetsel het achterste deel is van de verbinding; dus wel ‘zicht hebben op’, maar niet ‘op zicht’; elke verbinding is voorzien van een zescijferige code die informatie herbergt over vorm en betekenis van de verbinding;
– een lijst van 525 Ned.voorzetsels; sommige voorzetsels komen daarin meerdere malen voor, maar dan met een verschillende codering; de lijst omvat 375 verschillende Nederlandse voorzetsels;
– een vraag-en-antwoordspel dat op de wijze van de bekende ‘Flora van Nederland’ leidt tot de uitspraak of een bepaald woord in een bepaald context een voorzetsel is of niet;
– een aanzet voor een pc-module die het correct gebruik van voorzetsels test en interactief hulp biedt bij een verkeerde invulling;
– een lijst van 142 verschillende betekenissen die de zogenaamde “betekenisloze” voorzetsels in het Nederlands kunnen hebben; het gaat daarbij om de vijftien voorzetsels die een voorzetselvoorwerp kunnen inleiden.
Bij dit alles komt de auteur tot de conclusie dat het educatief zeer zinvol is het begrip voorzetsel niet zozeer syntactisch, naar de vorm, te benaderen, maar semantisch, naar de betekenis en functie die het in de zin heeft.
Het proefschrift is geheel en uitsluitend op cd uitgebracht in web based vorm. Uitgave in eigen beheer.
Nard Loonen (1946) was van 1972 tot 1996 werkzaam als docent Nederlands op diverse middelbare scholen en is vanaf 1982 als hogeschooldocent verbonden aan de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. E-mail: LJML@TISCALI.NL.

(5)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sat, 31 May 2003 09:45:59 +0200
From: Ellen Fernhout <efernhout@zonnet.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030526.html
Subject: Med: 0305.26: Actie 'vader/afwezig' op Vaderdag 15 juni 2003 poezie in Nederlandse gevangenissen

===================================
Poezie op vaderdag in gevangenissen
===================================

Op 15 juni aanstaande, Vaderdag, zijn in een aantal penitentiaire instellingen in Nederland gedichten te beluisteren via de centrale omroepinstallatie. Het gaat hier om gedichten rondom het thema van de afwezige vader. Ze worden gelezen door professionele acteurs.

Deze actie die naam ‘vader/afwezig’ draagt is een initiatief van 0909GEDICHT, de telefoonlijn voor gedichten. 0909GEDICHT wil hiermee de vaders die in de penitentiaire instellingen verblijven een hart onder de riem steken.

De instellingen die meedoen ontvangen een Cd-opname met gedichten. De bedoeling is dat de gedichten via de intercom bij het ontwaken ten gehore worden gebracht.

Het telefoonnummer 0909GEDICHT (dat is 0909-4334-248) biedt toegang tot gedichten uit de wereldliteratuur. Onder het motto ‘dichter dan in je eigen oor kan een gedicht niet komen’ zijn er elke dag andere gedichten te beluisteren.

Voor meer informatie:
Mieke Lelyveld: LelyveldTeksten@hetnet.nl, +31 (0)70-363.82.86
Marjon van Es: +31 (0)70-322.78.11.

(6)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sat, 31 May 2003 16:45:18 +0200
From: Ben Salemans <salemans@neder-l.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030527.html
Subject: Vra: 0305.27: Waar zegt Vondel: 'blijde inkomsten bevloeien met gulden inkt'?

===================================
Inkomsten bevloeien met gulden inkt
===================================

Wie het weet, mag het me mailen. Ergens in een gedicht meldt Vondel ‘blijde inkomsten als deze te bevloeien met gulden inkt’. Kent iemand dit gedicht?

(7)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 26 May 2003 15:07:11 +0200
From: DBNL <nieuws@dbnl.org>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030528.html
Subject: Web: 0305.28: Nieuws van de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren: 26 mei 2003

===============================================================
Nieuws van de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
http://www.dbnl.org/
===============================================================

26 mei 2003
http://www.dbnl.org/nieuws/26052003.htm

De Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren presenteert:

De Atlas voor de Nederlandse taal en literatuur http://www.dbnl.org/atlas/

(8)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 26 May 2003 13:03:46 +0200
From: Uitgeverij Vantilt <beerens@telebyte.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030529.html
Subject: Lit: 0305.29: Pas verschenen: Yolanda R. Perez. De Tachtigjarige Oorlog in Spaanse Ogen. De Nederlanden in Spaanse historische en literaire teksten (circa 1548-1673). (Nijmegen, 2003)

==============
Pas verschenen
==============

Yolanda Rodriguez Perez. De Tachtigjarige Oorlog in Spaanse Ogen. De Nederlanden in Spaanse historische en literaire teksten (circa 1548-1673). Nijmegen: Uitgeverij Vantilt, 2003. EUR 24,90; ISBN 90-75697-91-0.

In ‘De Tachtigjarige Oorlog in Spaanse ogen’ gaat Yolanda Rodriguez Perez op zoek naar het beeld dat de Spanjaarden van de Nederlanden en hun bewoners hadden tijdens de Tachtigjarige Oorlog. Zo leren we bijvoorbeeld dat Willem van Oranje gevangen werd genomen door een zwarte Spaanse slaaf die zijn dapperheid wilde bewijzen. En dat de hertog van Alva een zorgzame vader was en Willem van Oranje een wellustige tiran.

We volgen de ontwikkelingen in de Spaanse beeldvorming vanaf de vooravond van de oorlog tot enkele decennia na de vrede van Munster. Met behulp van een rijke verzameling bronnen, oorlogskronieken en toneelstukken, maar ook aan de hand van vlugschriften, gedichten, geschiedwerken en prozageschriften, maakt Rodriguez Perez duidelijk met welke ogen de Spanjaarden naar de Nederlanden in de Tachtigjarige Oorlog keken.

Yolanda Rodriguez Perez (Madrid 1967) was verbonden aan het Onderzoeksinstituut voor Geschiedenis en Cultuur van de Universiteit Utrecht. Zij is aldaar werkzaam als docent bij het Instituut Vreemde Talen. In 1997 verzorgde ze de editie van een zeventiende-eeuwse Nederlandse roman over de Tachtigjarige Oorlog, ‘De hond van de hertog van Alva’.

Nadere informatie: Uitgeverij Vantilt. Postbus 1411, 6501 BK Nijmegen.
T +31 (0)24-360.22.94; F +31 (0)24-360.09.76; E beerens@telebyte.nl

(9)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 26 May 2003 13:03:46 +0200
From: Uitgeverij Vantilt <beerens@telebyte.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030530.html
Subject: Lit: 0305.30: Pas verschenen: Lucas Husgen. Nee, maar het gebeurt. Essays. (Nijmegen, 2003)

==============
Pas verschenen
==============

Lucas Husgen, Nee, maar het gebeurt. Essays. Nijmegen: Uitgeverij Vantilt, 2003. EUR 14,90; ISBN 90-75697-94-5.

In ‘Nee, maar het gebeurt’ onderzoekt Lucas Husgen of de twijfel over de hang naar oorspronkelijkheid nu niet bij uitstek de weg vormt naar een taal van oorsprong die zichzelf voortdurend nieuw leven inblaast. Zo blijken complexe auteurs in hun kritische zoektocht naar iets wat lijkt op oorspronkelijkheid eigenlijk vaak uiterst eenvoudig. Het kloppende hart van hun ‘nee’ aan het adres van de wereld maakt de literatuur in al zijn dwaalwegen des te krachtiger tot een gebeurtenis.

Husgen geeft in de levendige essays uit ‘Nee, maar het gebeurt’ de televisieserie ‘Heimat’ terug aan de zigeuners en dwaalt langs auteurs als Kurt Schwitters, Robert Walser, Ivo Michiels, Kees Ouwens en Dirk van Bastelaere. Al maakt hij in zijn zwerftochten langs de bewonderde auteurs nergens gewag van zijn eigen werk, onderhands is ‘Nee, maar het gebeurt’ zeker ook een poetica. Veel van die poeticale draden komen samen in het ‘piece de resistance’ van de bundel, het essay over de ‘Geheimtipp’ van de Oosterse literatuur, de zestiende-eeuwse Koreaanse dichteres Ho Nansorhon. Ook haar geschiedenis toont hoe de vele eenvoudige dingen van de wereld vaak te kostbaar zijn om er lichtvaardig over te doen.

Lucas Husgen (1960) debuteerde in 1992 met de roman ‘Zeehond in wormgat’. In 1993 verscheen zijn poeziedebuut ‘Nevels orgel’, in 1997 het dichtwerk ‘Stoa’. In 2002 publiceerde Husgen ‘Het meisje in blauwe zijde’, een prachtige poetische roman waarmee hij zich opnieuw een meesterlijk stilist toonde.

Nadere informatie: Uitgeverij Vantilt. Postbus 1411, 6501 BK Nijmegen.
T +31 (0)24-360.22.94; F +31 (0)24-360.09.76; E beerens@telebyte.nl

(10)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Wed, 21 May 2003 15:11:51 +0200
From: E.C. Bruinsma <ecbruinsma@hetnet.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030531.html
Subject: Sym: 0305.31: Symposium 'De Tweede Wereldoorlog en het boekbedrijf. Nederland en Vlaanderen' op do 12 en vr 13 juni 2003 te Amsterdam

==================================================================
De Tweede Wereldoorlog en het boekbedrijf. Nederland en Vlaanderen
==================================================================

Voor het eerst wordt door meer dan tien Vlaamse en Nederlandse wetenschappers het boekbedrijf tijdens de Duitse bezetting onder de loep genomen. Belgie kende een militair bewind en Nederland een civiel; in Belgie was sprake van censuur achteraf en in Nederland was de censuur preventief. Gingen de ‘goede’ uitgeverijen door na de oorlog en verdwenen de ‘foute’ uitgeverijen of ligt het genuanceerder?

De Universiteit van Antwerpen (UIA), de Universiteit van Amsterdam, de Rijksuniversiteit Groningen en het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie organiseren een tweedaags congres waarbij de Nederlandse en Vlaamse uitgeverijen tijdens en vlak na de Tweede Wereldoorlog met elkaar worden vergeleken.

De Tweede Wereldoorlog en het boekbedrijf
Nederland en Vlaanderen

Wanneer:

12 en 13 juni 2003

Waar:

Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie
Herengracht 380
1016 CJ Amsterdam
+31 (0)20-523.38.00/ fax +31 (0)20-523.38.88
http://www.niod.knaw.nl

Kosten:

EUR 40 (toegang, koffie, thee, lunch en borrel op vrijdag)
EUR 20 (idem) voor studenten met collegekaart
EUR 20 een dag
EUR 10 een dag voor studenten met collegekaart

Opgeven:

schriftelijk, per fax of per e-mail bij het NIOD t.a.v. mw. M. van Kessel

Betaling:

Giro 5534699 t.a.v. Boek & Geest, onder vermelding van ‘congres uitgevers’ en welke dag of betaling tijdens congres.

Nadere informatie:

http://www.hum.uva.nl/bookmaster en http://www.niod.knaw.nl.

Programma:

Donderdag 12 juni 2003
dagvoorzitter: M. de Keizer
Nb: Lezingen duren ca. 20 minuten met 10 minuten vragen.

10.30 Ontvangst met koffie
11.00 M. de Keizer: Welkomstwoord
H. Renders: Introductie thema congres
11.20 H. Renders: De Bezige Bij
11.50 P. Manasse: Exil uitgeverijen
12.20 Lunch
14.15 R. Vanlandschoot: Uitgeverij Lannoo
14.45 M. Beijen: Uitgeverij De Lage Landen
15.15 Thee
15.30 J. Stuyck: Uitgeverij Manteau
16.00 G. Groeneveld: Uitgeverij de Amsterdamsche Keurkamer
16.30 Sluiting

Vrijdag 13 juni 2003
dagvoorzitter: K. Humbeeck
Nb: Lezingen duren ca. 20 minuten met 10 minuten vragen.

10.00 Ontvangst met koffie
10.30 E. Bruinsma: Vlaanderen algemeen
11.00 J.C. Hubregtse: Uitgeverij De Arbeiderspers
11.30 Koffie
11.45 L. Kuitert: Uitgeverij Contact
12.15 Lunch
13.00 Filmvoorstelling
13.15 O.S. Lankhorst: Uitgeverij Het Spectrum
13.45 M. Fincoeur: Les Editions de la Toison d’Or
14.15 Thee
14.30 R. Vos: Slotbeschouwing
15.00 Discussie met aansluitend bezichtiging tentoonstelling & borrel

(11)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Fri, 23 May 2003 13:08:28 +0100
From: J.A. van Leuvensteijn <ja.van.leuvensteijn@let.vu.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030532.html
Subject: Sym: 0305.32: Symposium 'Taalvariatie en groepsidentiteit' op do 23 oktober 2003 te Amsterdam

============================================
Symposium ‘Taalvariatie en groepsidentiteit’
============================================

Ter gelegenheid van het zeventiende lustrum van de studierichting Nederlands aan de VU te Amsterdam organiseert de VU-onderzoeksgroep ‘Taal en identiteit’ in samenwerking met ‘Taal en Tongval, tijdschrift voor taalvariatie’ een symposium onder de titel

TAALVARIATIE EN GROEPSIDENTITEIT
donderdag 23 oktober 2003

Tijd: 10.00 uur tot 17.00 uur
Plaats: Agorazaal 1, VU-hoofdgebouw, derde etage, De Boelelaan 1105,
1081 HV Amsterdam

Programma

10.00 Ontvangst met koffie of thee
10.30-10.45 Opening namens de Opleiding Nederlandse taal en cultuur door Prof.dr. Th.A.J.M. Janssen
10.45-11.20 Prof.dr. W.Th.M. Frijhoff: Hoe talig is groepsidentiteit? Reflecties vanuit de geschiedenis.
11.20-11.55 Prof.dr. P.Th. van Reenen & dr. M. Rem: Groepsidentiteit en taal in de veertiende eeuw.
11.55-12.30 Drs. G. Dupont: Naamgeving in marginale milieus in de late Middeleeuwen.
12.30-13.45 LUNCH voor eigen rekening in de mensa
13.45-14.20 Dr. J. Noordegraaf: Taal en volk bij Lambert ten Kate.
14.20-14.55 Dr. A.C. Marynissen: Limburgers worden Nederlanders. Over de vernederlandsing van het zuidoosten van Nederlands Limburg (1789-1935).
14.55-15.30 Dr. R. van Bezooijen: De Gooise ‘r’: wie ziet er wat in en waarom?
15.30-15.50 Sluiting namens de redactie van ‘Taal en Tongval’ door prof.dr. R.W.N.M. van Hout.
15.50-17.00 BORREL aangeboden door de opleiding Nederlands

Hoe bereik ik het VU-gebouw?

Openbare parkeerruimte is rondom de VU aanwezig, maar tamelijk duur. Vanaf de stations Amsterdam-CS en Amsterdam-Amstel rijdt sneltram 51 rechtstreeks naar de VU. Vanaf de stations Amsterdam-Sloterdijk en Amsterdam-Bijlmer is de universiteit te bereiken met sneltram 50 via een overstap op station Amsterdam-Zuid/WTC op de (snel)trams 51 en 5. U kunt vanaf Amsterdam-Zuid/WTC ook in tien minuten naar de VU lopen.

Aanmelding

U kunt zich aanmelden door de onderstaande strook in te vullen en voor 1 oktober op te sturen naar:

Prof.dr. J.A. van Leuvensteijn,
Vrije Universiteit, Faculteit der Letteren,
De Boelelaan 1105,
NL – 1081 HV Amsterdam.


Aanmeldingsformulier

TAALVARIATIE EN GROEPSIDENTITEIT
Donderdag 23 oktober 2003

Naam:

Adres:

Plaats: Land:

Handtekening:


KORTE TYPERING VAN DE LEZINGEN

Willem Frijhoff: Hoe talig is groepsidentiteit? Reflecties vanuit de geschiedenis.
Groepsidentiteit heeft een dubbele en tevens dubbelzinnige verhouding met taal. Ze heeft taal nodig om te worden verwoord, ze is narratief van aard. Taal (of het nu om beeldtaal of verbale taal gaat) is echter niet alleen een instrument, maar ook een component van het identiteitsvormingsproces. Zeker in het omgaan met verbale taal herkennen mensen zich als een gelijkgerichte groep, taal helpt de groep gestalte te geven. Maar taal zit de groep soms ook in de weg. Taaltrots is niet vanzelfsprekend, en niet elke groep is eentalig. Talen, dialecten, idiomen, tongvallen: ze beconcurreren elkaar en leiden binnen het persoonlijke en het collectieve leven een gelaagd en meervoudig bestaan. Er zijn functionele en symbolische rangordes in vormen van taalgebruik, zoals vormen van persoonlijke en collectieve identiteit ook steeds gelaagd of getrapt zijn en elkaar overlappen. De vraag is of die parallellie erop duidt dat taal een wezenlijke component van identiteit is, en dat de keus voor deze of gene taal ook de identiteit vormt dan wel aantast.
Ik zal over deze vragen reflecteren aan de hand van enkele voorbeelden uit mijn eigen onderzoek naar vroegmoderne gemeenschappen aan beide zijden van de Atlantische Oceaan.

Pieter van Reenen en Margit Rem: Groepsidentiteit en Taal in de 14de eeuw.
Uit de hypothese dat wij graag praten als de groep waartoe wij behoren of willen behoren, en liever wat anders praten dan de groep waartoe wij niet willen behoren, volgt, dat taal en groepsidentiteit met elkaar samenhangen: hoe meer taalvarieteiten op elkaar lijken, hoe sterker de groepsidentiteit van de sprekers. Het omgekeerde geldt ook: Vlamingen willen zich onderscheiden van Nederlanders en Nederlanders van Vlamingen, waardoor de taalvarieteiten verschillend blijven.
Varieteiten van het 14de-eeuws Middelnederlands worden wel als supraregionaal aangeduid. Het zou dan gaan om taalgebruik waarbij niet valt vast te stellen uit welke plaats binnen een regio dan wel uit welke regio het afkomstig is. Zijn er inderdaad in de 14de eeuw al ontwikkelingen waar te nemen waaruit blijkt dat taalvarieteiten naar elkaar toegroeien of juist van elkaar weg? Of dat een taalvarieteit gaat domineren? Bij het beantwoorden van zulke vragen moet er rekening mee worden gehouden dat het supraregionale karakter van taalvarieteiten schijn kan zijn, en het gevolg is van de toevallige menging van twee dialecten. Een belangrijk probleem voor dit type onderzoek is dat vastgesteld moet worden of het onderzochte taalgebruik zijn eigenschappen niet te danken heeft aan factoren die niets met het naar elkaar toegroeien van taal te maken hebben.

Guy Dupont: Naamgeving in marginale milieus in de late Middeleeuwen.
Historisch en naamkundig onderzoek op basis van juridische praktijkbronnen en administratieve bronnen uit de late Middeleeuwen (14de – 16de eeuw) wijst uit, dat de naamgeving in bepaalde marginale milieus, zoals dat van de prostitutie of dat van de professionele misdaad, specifieke en afwijkende kenmerken vertoont. De fixatie van de toenamen, bijvoorbeeld, waarvan algemeen wordt aangenomen, dat die in Vlaanderen al in de veertiende eeuw was voltooid, blijkt nog geen of weinig ingang te hebben gevonden in de genoemde milieus. Niet-erfelijke bijnamen, gebaseerd op individuele kenmerken als fysiek voorkomen, herkomst of persoonlijke vaardigheden, zijn daarentegen een frequent verschijnsel in die milieus. Niet toevallig gaat het om sociale groepen met als typische kenmerken een hoge graad van geografische mobiliteit en een lage graad van sociale integratie. Ook in de voornaamgeving is die invloed van het (marginale) socio-professionele milieu soms merkbaar.
In de lezing wordt de stelling verdedigd, dat naamgeving en de manipulatie ervan in bepaalde marginale groepen een essentieel element van de groepscultuur vormde. Het archivalisch bronnenmateriaal waarop de lezing steunt, heeft voornamelijk betrekking op de Vlaamse steden Brugge en Kortrijk in de periode van het einde van de veertiende eeuw tot het midden van de zestiende eeuw.

Jan Noordegraaf: Taal en volk bij Lambert ten Kate.
In zijn ‘Aenleiding tot de kennisse van het verhevene deel der Nederduitsche sprake’, het omvangrijke tweedelige werk dat de Amsterdammer Lambert ten Kate (1674-1731) in de jaren 1711-1723 samenstelde, vinden we niet alleen zorgvuldig verantwoorde methodologische uitspraken en talrijke interessante bevindingen inzake taalvariatie en taalverandering. In zijn meer beschouwelijke momenten gaat Ten Kate ook in op de oorsprongskwestie en op de verspreiding van talen en volkeren. Hoe ziet hij nu de relatie tussen taal en volk en is de Nederlandse taal volgens hem de adequate uitdrukking van het Nederlandse volk c.q. de Nederlandse identiteit? Aan de hand van Ten Kates taaltypologie en zijn meest zeventiende-eeuwse taal- en geschiedkundige bronnen zal ik zijn kijk op de zaak nader belichten.

Ann Marynissen: Limburgers worden Nederlanders. Over de vernederlandsing van het zuidoosten van Nederlands Limburg (1789-1935).
De nu eentalige Nederlandse provincie Limburg, een gebied met een bewogen politieke geschiedenis, was in de 19de eeuw een taalgemengd gebied, waarin het Nederlands, het Frans en het Duits met elkaar concurreerden.
Het Frans verwierf in de 19de eeuw een stevige positie in de westelijke helft van de provincie, met als exponent de stad Maastricht. Minder bekend is dat ook het Duits er als cultuurtaal heeft gefunctioneerd. Meer bepaald had het Duits in het zuidoosten van Nederlands Limburg, dat in economisch en socio-cultureel opzicht op het aangrenzende Rijnland was gericht, tot diep in de 19de eeuw in een aantal domeinen van het maatschappelijk leven een bevoorrechte status, naast het Nederlands. Pas in het begin van de 20ste eeuw, bijna een eeuw nadat Limburg definitief in het Nederlandse staatsverband was opgenomen, kwam er definitief een einde aan deze diglossische taalsituatie.
In deze bijdrage schets ik ten eerste hoe het Duits in Limburg geografisch, chronologisch en maatschappelijk steeds verder werd teruggedrongen, om uiteindelijk volledig te worden vervangen door het Nederlands. Ten tweede belicht ik de relatie tussen dit taalvervangingproces en de moeizame integratie van de Limburgers in de Nederlandse staat, i.c. de moeizame vorming van de Nederlandse identiteit in ’s lands zuidelijkste provincie.

Renee van Bezooijen: De Gooise r: wie ziet er wat in en waarom?
De Gooise ‘r’ is een betrekkelijk nieuwe variant van de ‘r’ die zich in een razend tempo in het Standaardnederlands lijkt te verspreiden. De vraag is: waarom? Wat maakt de Gooise ‘r’ zo aantrekkelijk? En voor wie? Wordt hij met jonge vrouwen uit de Randstad geassocieerd of is hij sociaal-geografisch neutraal? Dit soort vragen vormden het uitgangspunt voor een luister-onderzoek onder kinderen en volwassenen op vier plaatsen in Nederland: Leeuwarden, Geleen, Hilversum en Nijmegen. De luisteraars horen dezelfde tekst de ene keer uitgesproken met een Gooise ‘r’, de andere keer met een tongpunt-‘r’ of huig-‘r’. Hun worden vragen gesteld als: Zou u zelf zo willen praten? Waar denkt u dat de spreker vandaan komt? Hoe oud denkt u dat de spreker is? In mijn lezing zal ik de achergronden en resultaten van het onderzoek nader toelichten.

(12)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 12 May 2003 23:50:22 +0200
From: Willem Kuiper <wkuiper@xs4all.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030533.html
Subject: Med: 0305.33: Voorintekening op facsimile-editie van 'Tbouck vander menscheliker ketyuicheyt' (Gent 1543)

==========================================================
Voorintekening op ‘Tbouck vander menscheliker ketyuicheyt’
==========================================================

Voorintekening op facsimile-editie van ‘Tbouck vander menscheliker ketyuicheyt’ (‘Het boek over de ellende van het menselijk bestaan’): Andries vander Muelens vertaling van Lothario di Segni’s ‘De miserabili humanae conditionis’ gedrukt door Joos Lambrecht, Gent 1543.

In de bibliotheek van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen wordt het oudste exemplaar bewaard van een uitzonderlijk verzorgd drukje uit de werkplaats van de bevlogen Gentse drukker/uitgever/typograaf/leraar Frans/spellinghervormer Joos Lambrecht (ca. 1491-1556/57). Bij toeval kreeg ik het onder ogen terwijl het open lag op het hoofdstuk over de ouderdom:

[11v] E Nde op dat yemant ter audde comt Vanden
Zyne herte perst/ zynen rugghe cromt/ vruchten des
Zijn hooft dat zwaert hem/ zijn lein zijn ontstelt / auderdoms
Zijn aenschijn rompelt/ zynen gheest die qwelt/
480 Zynen asem stijnckt/ zijn leppen wrempen/
Zijn ooghen donckeren/ zijn zenuwen crempen.
Zijn haer valt wt/ zyne maght ontsluupt/
Zijn handen beuen/ zynen nuese druupt.
Zijn tanden rieken/ zijn ooren doouen.
485 Hart van opynyen/ licht int gheloouen/
Es hy/ ende haestelic gram/ onbestierigh/
Qwaet om paeyen/ zwaer/ vrec/ en ghierigh
Rasch spreict hy/ es traegh int hooren beseuen/
Hy prijst die dood zijn/ hy blameirt die leuen/
490 Hy recommandeirt alle dijnghen voorleden/
Hy versmaedt die teghenwoordigheden.
Hy zucht/ hy ducht/ hy en wilt noch hy en can/
Daer en groeyt een goede daghuaert niet an.
De ionghers connen hem niet verblyden/
495 Noch hy den ionghers in gheenen tyden.
Ghelijck wy nu zijn/ zoo was hy nochtan/
En eyst dat ons tleuen magh blyuen an
Ende nature in ons haudt haer termijn/
Wy zullen noch werden dat zy nu zijn.

Het zal u niet verbazen dat na het lezen van deze regels mijn oprechte belangstelling gewekt was voor dit boekje en zijn auteur: nimmer had ik het topos van de ongelukkige ouderdom zo duidelijk onder woorden zien brengen!

Deze tekst is geschreven door de Oudenaardse rederijker Andries vander Muelen (ca. 1450-1510), vanaf de jaren ’80 factor van de Oudenaardse rederijkerskamer De Heilige Geest, devies: ‘Pax vobis’. Dat zijn pen scherp was, kunnen wij opmaken uit een rekeningpost, waarin melding wordt gemaakt van een schelddicht tegen de Gentenaren:

“[…] Om desen eet wille ende alianche met Maximiliano was sulcken nyt tusschen die van Ghent ende van Audenaerde, dat heyschelyck is om scryven. Andries van der Muelne, een excelent rethoricien van Audenaerde, screef een bitter invective tegen die van Ghent: die van Ghent antwoorden daerop; den voornoemden Andries repliquierde wederom, soo bloetdorstich op malcanderen, dat het wonder is om lesen. Wat die van Ghent vinghen van Audenaerde, sy doodent; wat die van Audenaerde vinghen van Ghent, sy deden tselve. Soo dat myn vader op eenen tyt ghesien heeft seventhien of neghentien Ghentenaers deen aen dander ghebonden, steken van de steenbrugghe in de Schelde, alwaer sy verdronken; daer was eenen die ontbant ende soude uutgheswommen hebben; maer wiert terstont doot ghesteken met pycken!”

Van het werk van deze excellente rethoricien is helaas niets in handschrift bewaard gebleven. Het enige wat we van hem hebben is deze tekst, en het is maar de vraag hoe representatief die is voor zijn stijl van dichten.
Andries licht zijn beweegreden, waarom hij tot dit werk besloot, expliciet toe in zijn proloog:

[1v] I Prologhe.

T E mynen twee ende vijftigh iaren
Cam my op therte een groot bezwaren
Daer ick lagh op mijn bedde en dochte
Op tijd voorleden ende wies ick plochte/
5 Ende hoe ick leifde den tijd prezent/
Zo vreesdic van plaghen inden hendt.
Want vanden beghinne mijns leuens iueght
Dat ick qwaet mochte doen ende dueght/
Hebbic in zonden gheleift onreene
10 Ende lettel dueghden ghedaen of gheene.
De zinnen die my God heift ghegheuen
Hebbic in een onreynighe leuen
Besteidt/ ten snooden ende vulen daden
In ydel dichten/ onreyn baladen.
15 Ende in veil ander verloren waerck
Daer menigh ten zonden wt nam zijn maerck.
Dit ouerdocht/ ende oock beseuen
Dat wy al rekenijnghe moeten gheuen/
Niet alleene van zondyghen zaken
20 Maer oock van allen ydelen spraken/
Wierdick van anxste zoo ommerijnct
Dats my noch gruut als therte aerdijnct.
Daer ick dus lagh benaut t’onvreden
Dacht ick op Gods ontfermherticheden
25 Twelck alle wanhope van my verstack
By redenen die God zelue sprack
Ick en wille niet/ zeyt hy/ de dood
[2r] Vanden zondare hier inden nood/
Maer dat hy leue ende hem bekeere.
30 Aldus wiert hope mijn troost van zeere
Hopende te beteren de mesdaed/
Met/ daer ick eerst dede tzondigh qwaed.
Mids dat ick hebbe laes mynen tijd/
Versleten in een onreyn iolijt/
35 Zo willic voort an in beterijnghen
Dichten ghestichtighe reyne dijnghen
Op hope van gracyen ende van ghenaden
Om dat te doene hebbic beladen
Mijn zinnen/ ende gheuought ter pyne
40 Een bouck te dichten vten Latyne/
Wiens tytele datmen in Vlaemsche zeyt
Tbouck vander menscheliker ketyuicheyt/
De broossche nature/ de snoode condicye
Tsmenschen/ in al zijn exercicye.
45 Al ben ick scrijpt/ claerc cleyn van verstane/
Niet waerdigh zo hooghe dijnc te angane
Het es vulbroght hoe zwaer om gronden
Mids hulpe diet bet dan ick verstonden.
Dies zegghic lof Gode in shemels hof
50 Lof gode/ meer dan duzent waeruen lof.
Zy die met naerstighen bezoucke
De capittelen van dezen boucke
Verstaen ende dicmael ouerlezen
Zy zullens haer daghen te beter wezen.
55 Dus biddic den lezers dan minnelic
[2v] Eyst datzer in vinden iet goeds of zinnelic/
Dat zy den lof dies Gode gheuen.
Eyst datter ghebrec in es beseuen
Excuzeren dat mijnder simpelheyt.
60 Om te versmaden d’hoouaerdigheyt
Hebbic dit bouck gheleyt int werck
Steld hier op mensche dijn ooghemerck
Als v hoouerde verwalt v bloed
Dijnckt wat ghy zijt/ daelt uwen moed.

Stereotiep, maar wie weet hoe gemeend!?
De tekst die hij besloot te vertalen was een twaalfde-eeuws tractaat van de hand van Lotharius di Segni (ca. 1160-1216), de latere paus Innocentius III (1198-1216), de belangrijkste paus van de late Middeleeuwen.
Terwijl in Frankrijk de hoofse literatuur bloeide en de liefde als een veredelende kracht bezongen werd, vond Lothario het nodig om uit het ‘Oude Testament’ drie volle emmers zwarte gal te putten om die over de medemens uit te storten: ‘De miseria humanae conditionis, libri tres’. Het begint met een citaat van de profeet Jeremias (die op zijn beurt Job aanhaalt):

[3r] Hier .20.
65 Ach hebdy my bracht God mijn behoeder
Wt den buuc van mijnder moeder
Om te anziene mynen druck/
Mynen aerbeyd ende mijn ongheluc
Ende te verslytene myne daghen/
70 In confuzye/ anxt/ druc ende plaghen?

en het wordt er niet vrolijker op…
Dat het nog erger kan, laat de monnik Bernard van Cluny (eerste helft 12e eeuw) zien, wiens monastieke wereldverachting nog een paar stappen verder gaat. Diens ‘De Contemptu Mundi’ slaat werkelijk alles!

Dat Lothario alias Innocentius zo’n succes had, komt omdat hij niet voor monniken, maar voor gewone mensen schreef, over hun leefwereld. Vrij snel zal de tekst zijn opgenomen in de leerstof voor wereldlijke geestelijken, en toen de boekdrukpers werd uitgevonden was ‘De miseria humanae conditionis’ snel aan de beurt om op deze nieuwe manier vermenigvuldigd te worden.
Het heeft er alle schijn van dat Andries vander Muelen zo’n gedrukt exemplaar te pakken heeft gekregen en zich aan het berijmend vertalen van de tekst gezet heeft. Zijn manuscript bleef bewaard en kwam in handen van de Gentse duizendpoot Joos Lambrecht, die besloot het in druk uit te geven. Hoewel Joos reformatorisch gezind was, sprak – naar ik vermoed – de oudtestamentische toon hem voldoende aan om brood te zien in een luxe uitgave en zette hij zelfs Innocentius’ naam op de titelpagina. Althans op de titelpagina van het NIWI-exemplaar, op de titelpagina’s van de herdrukken ontbreekt hij. Het boekje – naar ik vermoed bedoeld als schoolboek – werd zeer verzorgd uitgegeven en voorzien van 35 houtsneden van niemand minder dan Lieven de Witte (1503/1513?-na 4 febr. 1578), die onder andere de glasramen van de huidige St. Bavo kathedraal te Gent ontwierp.

De ‘Vereniging Vrienden der Bibliotheek van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen’ heeft besloten om in samenwerking met de ‘Leerstoelgroep Historische Nederlandse Letterkunde UvA’ en de ‘Stichting Uitgaven Neerlandistiek’ een facsimile-editie van dit boekje uit te brengen tezamen met een diplomatische editie, bezorgd door Sebastiaan Engel, Willem Kuiper en Lesley Monfils.
Met het oog op de definitieve oplage zouden de initiatiefnemers graag willen weten hoeveel belangstelling er is voor deze facsimile-editie: 174 bladzijden facsimile, plus een beschrijving van de druk, een beknopte inleiding, en een diplomatische editie van de 4383 versregels tellende tekst. Deze is weliswaar geschreven door een vroege rederijker, maar vertoont absoluut niet de kenmerken die de rederijkerij zo’n slechte naam bezorgd heeft. Sterker nog, Andries vander Muelen bezigt een eigen taal die ook voor lexicografen zeer de moeite waard is. Onbegrijpelijk is dan ook het negatieve oordeel van Gerrit Kalff: “een vrij langademig gedicht” en “talent van deze verzenmaker [is] gering. Zijne verzen zijn al even middelmatig als zijne houtsneden die het boekje moesten versieren.” (Gerrit Kalff, ‘Geschiedenis der Nederlandsche letterkunde in de 16e eeuw’. Leiden 1889, deel I, p. 115-116.)
Tenslotte zou men zich moeten realiseren dat dit vergeten boekje destijds bijzonder belangrijk gevonden werd en deel uitmaakte van het referentiekader van elke ‘gymnasiast’. Deze tot op heden onuitgegeven tekst is een must voor iedereen die geinteresseerd is in de meest verwaarloosde eeuw van de Nederlandse cultuurgeschiedenis.


Bestelformulier

U kunt een of meer exemplaren reserveren door het zenden van een e-mail aan:

frans.van.der.kolff@niwi.knaw.nl

met de volgende inhoud:

Hierbij reserveer ik:
…………………………………………………….

postadres:
…………………………………………………….
…………………………………………………….

bereikbaar op e-mailadres:
…………………………………………………….

… exemplaar/exemplaren van ‘Tbouck vander menscheliker ketyuicheyt’

tegen de intekenprijs van Euro 15,90 inclusief verzendkosten.
Zodra de productie een feit is, zal het boek u met een acceptgirokaart worden toegezonden.

(13)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=

*-------------------------------------------------------------------------*
|                                                                         |
| Informatie over Neder-L:                                                |
| ========================                                                |
| Algemene informatie opvragen over Neder-L: stuur mail naar              |
|   listserv@nic.surfnet.nl met daarin de boodschap: GET NEDER-L INFO     |
| Abonnement nemen op Neder-L: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl    |
|   met als boodschap: SUB NEDER-L uw-voornaam/voorletters uw-achternaam  |
| Neder-L op het web/WWW: Neder-L-nummers zijn vanaf januari 1997 in      |
|   web-formaat te lezen via: http://www.neder-l.nl/                      |
|   Nadere informatie over Neder-L in web-formaat: zie artikel 9706.01    |
|   Er is ook een WWW-archief met alle e-mailversies van Neder-L sinds    |
|   juni 1992, dat ook op trefwoord doorzocht kan worden; de URL van dit  |
|   listserv-archief: http://listserv.surfnet.nl/archives/neder-l.html    |
| Oude Neder-L-bulletins opvragen: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl|
|   met daarin een boodschap als: GET NEDER-L LOG9206                     |
|   (resultaat: logboek met Neder-L-artikelen van juni '92 wordt gestuurd)|
|   Of maak gebruik van het listserv-archief (zie enkele regels hierboven)|
| Bijdrage voor Neder-L opsturen: stuur mail naar neder-l@nic.surfnet.nl  |
| Contact met redactie: stuur mail naar Salemans@neder-l.nl, naar         |
|   Willem.Kuiper@hum.uva.nl, naar Piet.Verkruijsse@hum.uva.nl (voor de   |
|   evenementenagenda), naar Marc.van.Oostendorp@meertens.knaw.nl of naar |
|   P.A.Coppen@let.kun.nl                                                 |
*-------------------------------------------------------------------------*

*-Einde-------------------- Neder-L, no. 0305.b --------------------------*