Neder-L, no. 0305.a

Subject: Neder-L, no. 0305.a
From: Ben Salemans
Reply-To:Elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek
Date:Sat, 17 May 2003 21:24:25 +0100
Content-Type:text/plain
                           *********************
*-Elfde-jaargang----------- Neder-L, no. 0305.a -----------ISSN-0929-6514-*
|                                                                         |
|      ************************************************************       |
|      * Neder-L, elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek *       |
|      ************************************************************       |
|                                                                         |
| Onderwerpen in dit bulletin:                                            |
| ============================                                            |
| (1) Rub: 0305.01: Evenementenagenda, met:                               |
|                   - Expositie 'Tegen alle bloedvergieten en             |
|                     kanariepieten in' over Hans Verhagen, vr 23 mei -   |
|                     zo 31 augustus 2003 (Den Haag)                      |
|                   - Presentatie roman 'Blanco' van Peter Terrin, do 22  |
|                     mei 2003 (Gent)                                     |
|                   - Veiling Bubb Kuyper, di 3 - vr 6 juni 2003 (Haarlem)|
|                   - Veiling Burgersdijk & Niermans, di 20 en wo 21      |
|                     mei 2003 (Leiden)                                   |
|                   - Presentatie dichtbundel 'De Zon' van Arjen Duinker, |
|                     vr 30 mei 2003 (Middelburg)                         |
| (2) Med: 0305.02: Overleden: Clem Bittremieux (1920-2003); Gerard A.C.  |
|                   Hubers (1937-2003)                                    |
| (3) Vac: 0305.03: Stagiair(e) gezocht voor de Volksverhalenbank van     |
|                   het Meertens Instituut KNAW te Amsterdam              |
| (4) Rub: 0305.04: Hora est! Promotie I. Draskovic op di 6 mei 2003 te   |
|                   Nijmegen; promotie M. Pit op di 17 juni 2003 te       |
|                   Utrecht                                               |
| (5) Web: 0305.05: Nieuws van de Digitale Bibliotheek voor de            |
|                   Nederlandse Letteren: mei 2003                        |
| (6) Med: 0305.06: Literair evenement 'Lava Live' op zo 1 juni 2003 te   |
|                   Utrecht                                               |
| (7) Med: 0305.07: Concertvoorstelling rond poezie van Paul van Ostaijen |
|                   en Systeem! Psalmen van Leo Vroman op za 5 september  |
|                   2003 te Amsterdam                                     |
| (8) Med: 0305.08: Uitreiking Pernathprijs 2003 op do 12 juni 2003 te    |
|                   Antwerpen                                             |
| (9) Vra: 0305.09: Clauscentrum zoekt bepaalde boeken van Hugo Claus     |
|(10) Ten: 0305.10: Tentoonstelling 'Sint-Petersburg 1703-2003. Een       |
|                   tentoonstelling van recente Russische uitgaven' van   |
|                   do 15 mei tot ma 30 juni 2003 te Leiden               |
|(11) Sym: 0305.11: Congres 'Imitatie in de renaissance' op vr 23 april   |
|                   2004 te Amsterdam                                     |
|(12) Sym: 0305.12: Colloquium Fachvereinigung Niederlaendisch op wo 24   |
|                   en do 25 september 2003 te Keulen                     |
|(13) Sym: 0305.13: Internationaal Congres Literatuurgeschiedenis         |
|                   'Publiceren: wat is dat?' op do 25 en vr 26 maart     |
|                   2004 te Amsterdam                                     |
|(14) Lit: 0305.14: Pas verschenen: Jacob Cats. Verhalen uit de           |
|                   Trou-ringh. Met inl. en aant. door Johan Koppenol.    |
|                   (Amsterdam, 2003)                                     |
|(15) Lit: 0305.15: Pas verschenen: Jan Dewilde, Stijn Vanclooster &      |
|                   Edward Vanhoutte. "Ik ga voyageeren door Amerika". De |
|                   Amerikaanse concertreis (1893-1894) van Julius J.B.   |
|                   Schrey. (Gent, 2003)                                  |
|(16) Lit: 0305.16: Pas verschenen: Gerrold van der Stroom. "Eene         |
|                   onafgewerkte teekening" van P.C. Hooft: de drost en   |
|                   zijn slot. (Muiden, 2003)                             |
|(17) Lit: 0305.17: Pas verschenen: Harrie Mazeland. Inleiding in de      |
|                   conversatieanalyse. (Bussum, 2003)                    |
|(18) Lit: 0305.18: Pas verschenen: Lizet Duyvendak. 'Door lezen wijder   |
|                   horizont'. Het Haags Damesleesmuseum. (Nijmegen, 2003)|
|(19) Lit: 0305.19: Pas verschenen: Oscar Westers. Welsprekende burgers.  |
|                   Rederijkers in de negentiende eeuw. (Nijmegen, 2003)  |
|(20) Lit: 0305.20: Te verschijnen: Louis Couperus. Sempre il tuo.        |
|                   Brieven aan de familie Van Blijenburgh-Boehtlingk.    |
|                   (Wildert, 2003)                                       |
|(21) Col: 0305.21: Linguistisch Miniatuurtje XCIII: "Voor meer           |
|                   informatie, kijk op                                   |
|                   http://www.let.kun.nl/taalwetenschap"                 |
|(22) Informatie over Neder-L                                             |
|                                                                         |
*--------------------------                     --------------17-mei-2003-*
                           *********************

(1)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sun, 11 May 2003 17:33:30 +0200
From: P.J. Verkruijsse <P.J.Verkruijsse@uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030501.html
Subject: Rub: 0305.01: Evenementenagenda

=================
Evenementenagenda
=================


DEN HAAG, Letterkundig Museum, Prins Willem-Alexanderhof 5

Expositie over Hans Verhagen, 23 mei 2003, 16.00 uur.

  • Opening door Martin Bril van de tentoonstelling ‘Tegen alle bloedvergieten en kanariepieten in’ over leven en werk van de dichter, filmer en schilder Hans Verhagen. De tentoonstelling is te bezichtigen tot en met 31 augustus 2003. Zie ook: http://www.letterkundigmuseum.nl. De Vlaamse schrijver Peter Terrin (1968) debuteerde met de verhalenbundel ‘De code’ (1998), daarop volgde de roman ‘Kras’ (2001). Zijn theatermonoloog ‘Overdracht’ (2003) maakt deel uit van de voorstelling ‘Als tegen een berg’ (Arca, mei 2003). Nu verschijnt bij De Arbeiderspers zijn tweede roman. Een boek over angst en vervreemding. De wereld is een mijnenveld, vol met alle mogelijke gevaren. ‘Kon je een paar seconden in het hoofd van een ander kijken, de schrik zou je om het hart slaan.’ Het is een huiveringwekkende roman met een suspense die de lezer de keel toesnoert.

GENT, Theatercafe De Foyer, Sint-Baafsplein 17

Boekpresentatie van de nieuwe roman ‘Blanco’ van Peter Terrin op donderdag 22 mei 2003 om 20.00 uur

  • Het boek zal worden voorgesteld door Mathias Sercu, acteur, auteur, regisseur en Elise Bundervoet, actrice. Muzikaal zal de avond worden opgeluisterd door Tom Wolf, gereputeerd live-artiest, songwriter. Alle inlichtingen: Boekhandel Walry, Gent, tel. +32 (0)9-222.91.67, en Uitgeverij De Arbeiderspers, Antwerpen, tel. +32 (0)3-205.94.00.

HAARLEM, Bubb Kuyper, Jansweg 39

Auctie van boeken, prenten en manuscripten, dinsdag 3 juni 2003, 19.00 uur; woensdag 4 juni, 11.00 en 19.00 uur, donderdag 5 juni, 10.00 en 19.00 uur en vrijdag 6 juni, 11.00 uur.

  • Veiling van 4870 nommers. Op dinsdag worden o.a. kinderboeken geveild; op woensdagochtend o.a. bibliografie en typografie; op woensdagavond moderne geillustreerde boeken en Nederlandse literatuur en manuscripten; op donderdagochtend Nederlandse geschiedenis en topografie, en foto’s, kaarten, centsprenten en grafiek uit de afzonderlijke prentencatalogus; op donderdagavond antiquarische boeken en manuscripten; op vrijdagochtend de moderne grafiek uit de afzonderlijke catalogus. Kijkdagen: 29, 30 en 31 mei en 1 juni van 10.00 tot 16.00 uur. Zie ook http://www.bubbkuyper.com; e-mail: info@bubbkuyper.com.

LEIDEN, Burgersdijk & Niermans, Nieuwsteeg 1

Auctie van boeken en manuscripten, dinsdag 20 en woensdag 21 mei 2003, telkens om 13.30 en 19.00 uur.

  • Veiling van 1610 nommers uit de collecties van o.a. W.A. Swets en prof. dr. H. Steinmetz (Duitse literatuur). Op dinsdag worden o.a. geveild bibliografie en geschiedenis, op woensdag Nederlandse taal- en letterkunde, geillustreerde boeken, antiquarische boeken en manuscripten. Kijkdagen: 16 en 17 mei van 10.00 tot 17.00 uur, 18 mei van 12.00 tot 17.00 uur, 19 mei van 10.00 tot 17.00 uur. Zie ook http://www.b-n.nl; e-mail: burgersdijk@b-n.nl.

MIDDELBURG, De Drukkery, Markt 105

Boekpresentatie, vrijdag 30 mei 2003, 16.30 uur.

  • Presentatie van de dichtbundel ‘De Zon’ van Arjen Duinker, nummer 105 uit de Slibreeksgroot van de Stichting Kunstuitleen Zeeland. Arjen Duinker leest voor uit de bundel samen met een collega-dichter.

(2)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sun, 11 May 2003 17:33:30 +0200
From: P.J. Verkruijsse <P.J.Verkruijsse@uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030502.html
Subject: Med: 0305.02: Overleden: Clem Bittremieux (1920-2003); Gerard A.C. Hubers (1937-2003)

=========
Overleden
=========

Op 23 april 2003 overleed te Herent de literatuurhistoricus Clem Bittremieux (* 11 januari 1920 te Nieuwpoort). Bittremieux was de editeur van het verzameld werk van P.N. van Eyck (1958-1964) en Arthur van Schendel (1976-1978) en van de verzamelde verzen van Gerard den Brabander en Willem Elsschot. Zijn bijzondere belangstelling ging uit naar Jan van Nijlen van wie hij een bloemlezing verzorgde en over wie hij de monografie ‘De dichter Jan van Nijlen: een commentaar’ (1956) schreef, bekroond met de Dr. Wijnaendts Francken-prijs 1957.

Op 26 april 2003 overleed te Amsterdam drs. Gerard A.C. Hubers (* 21 februari 1937). Hubers was ruim dertig jaar medewerker aan het Instituut voor Algemene Taalwetenschappen van de Universiteit van Amsterdam. Hij was vooral actief op het gebied van de sociolinguistiek, getuige publicaties als de samen met Tervoort en Van der Geest geschreven Aula-pocket ‘Psycholinguistiek’ (1972) en de met Appel en Meijer geschreven en een aantal malen herdrukte Aula-pocket ‘Sociolinguistiek’ (1e dr. 1976). Intonatie en zinsaccent, taalverwerving bij jonge kinderen, standaardtaal en dialect, seksismen in Van Dale en gesprekstypologie zijn onderwerpen van artikelen in diverse bundels en tijdschriften. In 1993 werd Hubers een feestboek aangeboden onder de titel ‘Waar komen de juiste ideeen vandaan’.

(3)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Fri, 16 May 2003 00:50:58 +0200
From: Willem Kuiper <wkuiper@xs4all.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030503.html
Subject: Vac: 0305.03: Stagiair(e) gezocht voor de Volksverhalenbank van het Meertens Instituut KNAW te Amsterdam

=============================================
Stagiair(e) gezocht voor de Volksverhalenbank van het Meertens Instituut KNAW
=============================================

Tot het materiaal dat bewerkt wordt voor opname in de digitale Volksverhalenbank behoort de Nederlandse vertaling/bewerking ‘Een nyeuwe clucht boeck’ [Antwerpen Jan Wijnrijcks 1554] van de Duitse anekdotenbundel ‘Schimpf und Ernst’ van de hand van de Elzasser Franciscaner monnik Johannes Paulis (1455-na 1530). Van de stagiair(e) wordt verwacht dat hij/zij de inmiddels gedigitaliseerde vertaalde anekdoten en de samenvattingen van niet vertaalde anekdoten in de database invoert en assisteert bij het samenvatten en verwerken van de niet vertaalde anekdoten.

Kennis van het Middelnederlands en vertrouwdheid met een Personal Computer is een vereiste. Indien een kandidaat vertrouwd is met het Duits zoals dat door Johannes Paulis geschreven werd dan is een doctoraalscriptie over de niet vertaalde anekdoten een extra mogelijkheid.

Voor inlichtingen wende men zich tot dr. Theo Meder, senior onderzoeker etnologie:

Theo.Meder@meertens.knaw.nl
telefoon +31 (0)20-4628.558

Voor informatie over het project Volksverhalen kijk op: http://www.meertens.nl/vvb/introvvb.html

(4)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sun, 11 May 2003 17:33:30 +0200
From: P.J. Verkruijsse <P.J.Verkruijsse@uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030504.html
Subject: Rub: 0305.04: Hora est! Promotie I. Draskovic op di 6 mei 2003 te Nijmegen; promotie M. Pit op di 17 juni 2003 te Utrecht

=========
Hora est!
=========

Dinsdag 6 mei 2003, Katholieke Universiteit Nijmegen.
Mevrouw I. Draskovic. Making sense of adjective-noun combinations.
Promotor: prof. dr. R. Schreuder; copromotor: dr. H.J. van Jaarsveld.

Woorden worden hoofdzakelijk uitgesproken om betekenissen over te dragen. De interpretatie van woordbetekenissen wordt aangeduid met de term ‘semantische interpretatie’. Wat met semantische interpretatie wordt bedoeld kan duidelijk gemaakt worden aan de hand van de volgende vreemde zin: ‘Colorless green ideas sleep furiously’ (Kleurloze groene ideeen slapen furieus; Chomsky, 1957). In de zin leidt het combineren van de betekenissen van de afzonderlijke woorden niet tot een betekenisvolle interpretatie. Hoe komt dat? Onduidelijk is aan welke voorwaarden opeenvolgende woorden wel moeten voldoen om betekenisvolle eenheden te vormen. Op welke manier zijn woordbetekenissen in ons geheugen gerepresenteerd en welke eigenschappen van die representaties beinvloeden de complexiteit van het interpretatieproces? Deze vragen behandelt mw. Draskovic in haar proefschrift.

Haar onderzoek was gericht op een specifieke soort woordcombinaties, namelijk combinaties van bijvoeglijke en zelfstandige naamwoorden, zoals ‘snelle auto’. Het blijkt dat de mate waarin het bijvoeglijk naamwoord een duidelijke betekenis heeft, van invloed is op de complexiteit van het interpretatieproces. Het lijkt makkelijker te zijn om combinaties zoals ‘blauwe auto’ te interpreteren dan combinaties als ‘interessante auto’. Dat komt omdat het bijvoeglijk naamwoord ‘blauw’ een duidelijk eigenschap specificeert, namelijk een bepaalde kleur, terwijl het bijvoeglijk naamwoord ‘interessant’ dat niet doet. Bijvoeglijke naamwoorden van het type ‘interessant’ lenen, als het ware, hun betekenissen van de zelfstandige naamwoorden waarmee ze een combinatie vormen.

Irena Draskovic (Nijmegen) startte in 1992 met het AiO-project Semantic interpretation of adjective-noun combinations gesteund door NWO en de Universiteit van Nijmegen. Van januari 2001 tot maart 2003 werkte ze als onderzoeker bij de afdeling Onderwijsontwikkeling en Onderzoek aan het UMC St. Radboud in Nijmegen. E-mail: I.Draskovic@planet.nl.


Dinsdag 17 juni 2003, Universiteit Utrecht
Mirna Pit. How to express yourself with a causal connective. Subjectivity and causal connectives in Dutch, German and French. (Expressief met een connectief. Subjectiviteit en causale connectieven in het Nederlands, Duits en Frans.)
Promotor: Prof. dr. mr. P.J. van den Hoven; co-promotor: dr. H.L.W. Pander Maat.

The Dutch, German and French languages display a variety of regularly used connectives all of which introduce causes, arguments or reasons, such as Dutch ‘omdat’, ‘want’ and ‘aangezien,’ German ‘weil’, ‘denn’ and ‘da’, and French ‘parce que’, ‘car’ and ‘puisque’. Why should languages have different connectives to express the notion of backward causality? The central argument developed in this book is that different connectives express different degrees of subjectivity. In a series of corpus analyses it is shown that the degree of subjectivity of the main participant involved in the causal relation strongly predicts the occurrence of one or another connective. Hence, language users have at their disposal connectives of varying degrees of subjectivity. In an analysis of judiciary sentences, it is revealed that speakers are actually sensitive of this semantic distinction, and sometimes even exploit it for their communicative purposes: in order to conceal their subjective involvement, judges prefer objective over subjective connectives.

This volume makes a contribution to the study of language in use, by applying empirical methods to authentic language data. It will be of interest to anyone concerned with discourse coherence, perspective and subjectivity, corpus linguistics and cross-linguistic analyses.

De handelseditie verschijnt bij Rodopi (http://www.rodopi.nl): Rodopi, Amsterdam/New York, NY, 2003, 360 pp. Pb: 90-420-0856-3; EUR 80 / US $ 89.

(5)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 15 May 2003 16:58:51 +0200
From: DBNL <nieuws@dbnl.org>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030505.html
Subject: Web: 0305.05: Nieuws van de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren: mei 2003

===============================================================
Nieuws van de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren
http://www.dbnl.org/
===============================================================

15 mei 2003
Vandaag verschijnt “Der vaderen boek. Beoefenaren van de studie der Middelnederlandse letterkunde”. Een bundel voor Frits van Oostrom. En de dbnl presenteert een digitale bijlage van zeventien artikelen: http://www.dbnl.org/nieuws/15052003.htm


Oplevering teksten mei 2003:
http://www.dbnl.org/nieuws/opl052003.htm

  • Fernand Auwera, Geen daden maar woorden. Interviews
  • Fernand Auwera, Schrijven of schieten. Interviews
  • Carry van Bruggen, Het huisje aan de sloot
  • M. Buisman J.Fzn., Populaire prozaschrijvers van 1600 tot 1815
  • Hugo de Groot, Der heeren Staten van Hollandt ende West-Vrieslandt godts-diensticheyt
  • Hadewijch, Brieven
  • Hadewijch, Strofische gedichten
  • Hadewijch, Visioenen
  • Piet Piryns, Er is nog zoveel ongezegd. Vraaggesprekken met schrijvers
  • Patrick De Rynck en Andries Welkenhuysen, De Oudheid in het Nederlands
  • P.P. Schmidt, Zeventiende-eeuwse kluchtboeken uit de Nederlanden
  • De volmaakte Hollandsche keuken-meid

Nieuwe gedichten mei 2003: http://www.dbnl.org/gedichten/

  • Astrid Lampe, ‘strafgeschoeide babyvoetjes’

(6)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sat, 3 May 2003 10:33:51 +0200
From: Literair Tijdschrift LAVA <lava@studver.ruu.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030506.html
Subject: Med: 0305.06: Literair evenement 'Lava Live' op zo 1 juni 2003 te Utrecht

=====================================================
Literair Tijdschrift LAVA presenteert: Lava Live
Met: Thomas Verbogt, Thomas Moehlmann, Gert den Toom, Helga Walop, Thomas Blondeau
=====================================================

Literair Tijdschrift Lava biedt al jarenlang een podium aan schrijvers. Niet alleen op papier, maar een keer per jaar ook vanachter de microfoon: Lava Live. Onder deze nieuwe naam vindt dit literaire evenement plaats op 1 juni, in de sfeervolle ambiance van ’t Werftheater te Utrecht. Aanstormend talent zal het podium delen met ervaren toppers op het gebied van proza en poezie. Acte de presence zal gegeven worden door Thomas Verbogt, Thomas Mohlmann, Helga Walop, Thomas Blondeau en Gert den Toom. Uiteraard zal het geheel ook dit jaar weer muzikaal omlijst worden.

Datum: zondag 1 juni
Aanvang: 15:00 u
Zaal open: 14:30 u
Locatie: ’t Werftheater, Oudegracht 58/60, Utrecht
Kaarten: EUR 4,- (inclusief gratis Lava)
Reserveringen: lava@studver.uu.nl, 06-246.585.21 (voicemail)
Informatie: http://www.literairtijdschriftlava.cjb.net

(7)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: vrijdag 25 april 2003 22:18
From: Marco van Es <pr@festivalvoordewind.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030507.html
Subject: Med: 0305.07: Concertvoorstelling rond poezie van Paul van Ostaijen en Systeem! Psalmen van Leo Vroman op za 5 september 2003 te Amsterdam

====================================================
Concertvoorstelling rond poezie van Paul van Ostaijen en Systeem! Psalmen van Leo Vroman
====================================================

Op zaterdag 6 september 2003 staan in het Festival Voor de Wind twee voorstellingen rond het thema ‘Poezie en orgel’ op het programma. Om 12.00 uur vindt in de Oude Kerk een concertvoorstelling rond poezie van Paul van Ostaijen plaats. Uitvoerenden zijn Gonny van der Maten en Gerrie Meijers (orgel), Annette Stallinga (alt) en Lieuwe Visser (voordracht). Om 15.00 uur zullen Henk van Ulsen (acteur) en Jan Raas (orgelimprovisaties) in de Nicolaaskerk de premiere verzorgen van hun programma Systeem! met Psalmen van Leo Vroman.

De gedichten van Paul van Ostaijen vormen het uitgangspunt van de concertvoorstelling in de Oude Kerk. Zijn experimentele klanken zijn de basis voor deze theatrale voorstelling, waarin de teksten zowel gezongen als gesproken worden. Hier omheen wordt muziek voor orgel geprogrammeerd. Zo ontstaat een voorstelling waarin woord en muziek elkaar versterken: de muziek werpt een nieuw licht op de teksten en de teksten geven een extra dimensie aan de muziek: een interdisciplinaire voorstelling ten voeten uit!

Zoals de Psalmen van Leo Vroman niet gelijk zijn aan de bijbelse psalmen, maar toch weten te raken aan de fundamenten van het bestaan, zo heeft ook muziek voor velen een bijna religieuze betekenis die niet afhankelijk is van een kerkelijke omgeving. Ondanks uiterlijke veranderingen, cultureel en maatschappelijk, blijft de mens zich verwonderen over zijn bestaan, waaraan poezie en muziek onveranderd uiting blijven geven. Henk van Ulsen is onder andere bekend van zijn solovoorstellingen ‘Job’ en ‘Dagboek van een gek’. Jan Raas, fameus improvisator, laat zich muzikaal inspireren door poezie van Leo Vroman, een van onze grootste dichters.

Nadere informatie: http://www.festivalvoordewind.nl

(8)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Fri, 02 May 2003 15:42:05 +0200
From: Joris Gerits <Joris.Gerits@ufsia.ac.be>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030508.html
Subject: Med: 0305.08: Uitreiking Pernathprijs 2003 op do 12 juni 2003 te Antwerpen

=================
Pernathprijs 2003
=================

Hugues C. Pernath-Fonds
Minderbroedersstraat 22
2000 – Antwerpen

Uit 32 inzendingen heeft de jury van de Pernathprijs volgende bundels genomineerd voor de Pernathprijs 2003 die EUR 4.000 bedraagt:

  • ‘Circulaire systemen’ van Paul Bogaert
  • ‘Buigzaamheden’ van Jan Lauwereyns
  • ‘Het glimpen van de welkwiek’ van Ilja Leonard Pfeiffer
  • ‘Alaska’ van Peter Verhelst
  • ‘Vogels’ van Nachoem Wijnberg

De jury bestond uit Leen van Dijck, Joris Gerits, Roger Rennenberg, Gerd Segers en Yves T’Sjoen.

De laureaat wordt bekend gemaakt op donderdag 12 juni om 20 u. op een poezieavond in het Auditorium Centrum Elzenveld, Lange Gasthuisstraat 45 te Antwerpen. De dichters zullen vooraf ruim lezen uit hun genomineerde bundel.

(9)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Wed, 07 May 2003 15:41:01 +0200
From: Georges Wildemeersch <wildemee@uia.ua.ac.be>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030509.html
Subject: Vra: 0305.09: Clauscentrum zoekt bepaalde boeken van Hugo Claus

=======
Gezocht
=======

Ter gelegenheid van de 75ste verjaardag van Hugo Claus verschijnt in het voorjaar van 2004 bij De Bezige Bij een bibliografie van de afzonderlijke publicaties. Het Studie- en Documentatiecentrum Hugo Claus (UA) is nog op zoek naar een beperkt aantal te beschrijven boeken. Wie wil helpen vindt een lijst van gezochte uitgaven en drukken op http://www.clauscentrum.be onder de rubriek ‘Nieuws’. U kan altijd contact opnemen met het Centrum, per e-mail wildemee@uia.ua.ac.be of telefonisch +32 (0)3-820.27.79.

(10)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 12 May 2003 08:57:49 +0200
From: Kasper van Ommen <K_van_Ommen@Library.LeidenUniv.NL>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030510.html
Subject: Ten: 0305.10: Tentoonstelling 'Sint-Petersburg 1703-2003. Een tentoonstelling van recente Russische uitgaven' van do 15 mei tot ma 30 juni 2003 te Leiden

=========================================
Tentoonstelling Sint-Petersburg 1703-2003
=========================================

In de Leidse Universiteitsbibliotheek is van 15 mei tot 30 juni 2003 de tentoonstelling

Sint-Petersburg 1703-2003.
Een tentoonstelling van recente Russische uitgaven

te bezichtigen.

In mei 2003 viert Sint-Petersburg haar driehonderdjarig bestaan. De Leidse Universiteitsbibliotheek organiseert ter gelegenheid daarvan een tentoonstelling met recente Russische uitgaven over de stad. Het betreft hier een ruime keuze uit de collectie van ca. 500 Peterburgica die de Leidse Universiteitsbibliotheek verwierf sinds in 1991 Leningrad haar oude naam Sint-Petersburg terugkreeg. De vloed van recente publicaties over de stad heeft veel te maken met een proces van herwaardering: in 1991 herkreeg de stad niet alleen haar oude naam, ook werd de weg vrij gemaakt voor een heel nieuwe geschiedschrijving van de stad, die niet meer belast was door de communistische ideologie. Het accent op de tentoonstelling ligt op boeken over literatuur, stadsmythologie en cultuurgeschiedenis.

Verdere inlichtingen zijn te verkrijgen bij de samensteller van de tentoonstelling, dr. J.P. Hinrichs (Tel. +31 (0)71-527.28.69; e-mail: hinrichs@library.leidenuniv.nl.)

(11)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sun, 11 May 2003 17:33:30 +0200
From: P.J. Verkruijsse <P.J.Verkruijsse@uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030511.html
Subject: Sym: 0305.11: Congres 'Imitatie in de renaissance' op vr 23 april 2004 te Amsterdam

==========================
Imitatie in de renaissance
==========================

Op vrijdag 23 april 2004 zal in Amsterdam een interdisciplinair congres plaatsvinden over imitatie in de renaissance, een initiatief van de deelnemers aan het NWO-onderzoeksproject ‘Imitation: between Plagiarism and Originality. The Scope and Boundaries of Textual Imitation (imitatio auctorum) in European Literature from c. 1500 to c. 1700: Italy, France, Netherlands’: Jeroen Jansen (Nederl. letterk. UvA, projectleider), Tanja Holzhey (Nederl. letterk. UvA), Sven Birkemeier (Franse letterk. UvA), Carolien Steenbergen (Italiaanse letterk. UvA), aangevuld met Elmer Kolfin (kunstgesch. UvA/Vu).

Imitatie is een belangrijk poeticaal element in de renaissance, maar de manier waarop de navolging in de diverse kunstvormen gestalte krijgt, is allesbehalve uniform. Bovendien benaderen kunstenaars hun voorbeeld(en) op uiteenlopende wijzen. Het is nadrukkelijk de bedoeling van dit congres om de manier waarop de navolging vorm wordt gegeven te problematiseren. De striktheid van navolging kent vele gradaties, uiteenlopend van het zich inleven in klassieke modellen tot het slaafs kopieren van (gedeelten van) het voorbeeld (wat tegenwoordig ‘plagieren’ zou worden genoemd). Hiertussenin bevinden zich bijvoorbeeld de navolging waarbij een motief op geheel eigen wijze wordt bewerkt en eigenlijk slechts het thema wordt overgenomen, en adaptatie (bijv. naar ’s lands gelegenheid, met aanpassingen aan de actualiteit en de eigen situatie).

De congrescommissie denkt aan drie plenaire ochtendlezingen vanuit diverse disciplines (literatuur, kunstgeschiedenis, musicologie), ’s middags een aantal workshops/ateliers, en afsluitend een plenaire, interdisciplinaire voordracht. De congresbijdragen komen uit verschil- lende kunstvormen (literatuur, kunstgeschiedenis, filosofie, muziekwetenschap, geschiedenis, etc.) en zijn bij voorkeur interdisciplinair.

De sprekers op het congres wordt gevraagd vanuit hun eigen discipline(s) en aandachtsgebieden het onderwerp ‘imitatie’ centraal te stellen. Hierbij kan het gaan zowel om de praktijk van navolging, de theorievorming rond dit begrip, als om de relatie theorie-praktijk. De aandacht dient niet zozeer gericht te zijn op (het aangeven van) de bron, maar op de navolging, c.q. bewerking, aanpassing etc. zelf of op het verschijnsel ‘imitatie’, alsmede op hieraan te relateren poeticale begrippen als ‘adaptatie’, ‘aemulatie’, ‘oorspronkelijkheid’, ‘creativiteit’, ‘plagiaat’ e.d. Hierbij kunnen de volgende vragen aan de orde komen:

  • op welke wijze heeft de navolgende kunstenaar zijn bron(nen) overgenomen, c.q. bewerkt, aangepast?
  • op basis van welke theorie(en)/inzichten is dat gebeurd?
  • gaat het hier om inhoudelijke en/of stilistische navolging?
  • om welke vorm/graad van navolging handelt het (bijv. citeren, vertalen, aanpassen)?
  • spelen factoren als creativiteit, oorspronkelijkheid, wedstrijd met het voorbeeld, of (vermijden van) plagiaat een rol?

De plenaire bijdragen zijn 25 minuten spreektijd en 10 minuten discussie. De workshop/atelier-bijdragen zijn 15 minuten spreektijd en 25 minuten discussie. Indien u een bijdrage aan dit congres wilt leveren, wordt u verzocht voor 1 juli 2003 een (eventueel voorlopige) titel en korte beschrijving van uw presentatie aan de congrescommissie te zenden:
jeroen.jansen@hum.uva.nl [na 14 mei 2003: j.jansen@uva.nl] of: eep.kolfin@let.vu.nl.

(12)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 8 May 2003 11:25:37 +0200
From: F. Huelsey <F.Huelsey@uni-koeln.de>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030512.html
Subject: Sym: 0305.12: Colloquium Fachvereinigung Niederlaendisch op wo 24 en do 25 september 2003 te Keulen

=========================================================
Colloquium van de Fachvereinigung Niederlaendisch e.V.
“Niederlandisch im Netz interregionaler Beziehungen”
op 24 en 25 september 2003 in Keulen
=========================================================

De Fachvereinigung Niederlaendisch is de vereniging van leraren en docenten Nederlands in Duitsland (school / universiteit / volkshogeschool / private sector).

Om de drie jaar houdt zij een congres met tal van voordrachten en workshops die met het onderwijs Nederlands in Duitsland en met het practische nut van de verworven kennis op de arbeidsmarkt te maken hebben. Niet alleen leden, maar ook alle belangstellenden zijn van harte uitgenodigd om deel te nemen.

Het colloquium van 2003 vindt plaats op 24 en 25 september 2003 in het Philosophikum van de universiteit Keulen en wordt dit jaar georganiseerd door het Instituut voor Nederlandse filologie in Keulen, met financiele steun van de Nederlandse Taalunie en de Fortis-Bank Duitsland.

De volgende colleges/workshops zijn gepland:


Woensdag 24 september 2003

10.30 opening/welkomstwoorden
Prof. dr. Maria-Theresia Leuker (Instituut voor Nederlandse filologie, universiteit Keulen), vertegenwoordigers van de Fachvereinigung Niederlaendisch e.V., prof. dr. Koen Jaspaert van de Nederlandse Taalunie, Christian Verdonck, Consul-generaal van Belgie Dr. Juergen Roters, Regierungspraesident Keulen e.a. (aangevraagd)

Vanaf 11.30 parallelle referaten/workshops, opgedeeld in secties:

Sectie “Sprache und Unterricht”

11.30-12.45 Neue Medien im Niederlaendischunterricht
Nicole M. H. Jansen, Universiteit Keulen;
Guido Topoll, Berufskolleg fuer Wirtschaft und Verwaltung des Kreises Aachen
14.14-15.30 Zielorientiertes Schreibfertigkeitstraining / Methoden zur Vermeidung haeufiger Fehler
Irene van Adrighem, lerarenopleiding Duits
16.00-17.15 Niederlaendisch im Kindergarten
Dr. Veronika Wenzel, Universiteit Muenster

Sectie “Zertifizierung”

11.30-12.45 Europaeischer Referenzrahmen der Sprachenzertifikate
Sebastian Fuchs, Steunpunt Nederlands als vreemde taal
14.15-14.50 Het nieuwe Certificaat Nederlands als vreemde taal
Piet van Avermaet, Centrum voor taal en migratie/NT2 resp. CNaVT, Leuven
14.50-15.30 Europaeisches Sprachenzertifikat
Ursula Grotenburg, Europees talencertificaat Nederlands in Noordrijn-Westfalen
16.00-16.40 Das Europaeische Portfolio der Sprachen im Unterricht
Hans Joachim Michels
16.40-17.15 Afsluitende discussie over de taalcertificaten,
Leiding: Dr. Karl-Heinz Hennen
Deelnemers: Sebastian Fuchs, Piet van Avermaet, Ursula
Grotenburg, Hans Joachim Michels

Sectie “Koeln als Tor zum Westen”

11.30-12.45 Kultur- und Literaturbeziehungen zwischen Koeln und (suedlichen wie noerdlichen) Niederlanden im 16. und 17. Jahrhundert
Prof. Dr. Guillaume van Gemert, KU Nijmegen
14.15-15.30 Die Rolle Koelns in der Expansionspolitik des Dritten Reichs
Prof. Dr. Horst Matzerath, ns-documentatiecentrum stad Keulen
16.00-17.15 Einleitender Vortrag zur Stadtfuehrung
Dr. Rudolf Schmidt, historicus, Keulen
Vanaf 18.30: Avondprogramma
Tentoonstelling karikaturen bij de Landschaftsverband Rheinland, Kennedy-Ufer 2, 50679 Keulen. Ontvangst en kort referaat van Koos van Weringh


Donderdag 25 september 2003

Sectie “Sprache und Unterricht”

09.00-10.15 Landeskundliches Schulprojekt
Dr. Ilona Taute, universiteit Muenster
10.30-11.45 Schulpartnerschaften
Jutta Biesemann, Pieter Theunissen
12.00-13.15 Anne Frank in het onderwijs
Karen Polak, Anne-Frank-Huis Amsterdam

Sectie “Grenzueberschreitende Wirtschaftsbeziehungen”

09.00-10.15 Kooperation in der Berufsausbildung
Guido Topoll, Heike Schwarzbauer, Berufskolleg fuer Wirtschaft und Verwaltung des Kreises Aachen
10.30-11.45 Grenzgaenger und interkulturelle Kompetenz
Dr. Johannes Reef, DNL-contact, Muenster
12.00-13.15 Grenzueberschreitende Praktika
Babette Werner, Berufskolleg am Wasserturm Bocholt (D)

Sectie “Koeln als Tor zum Westen”

09.00-13.15 Stadswandeling in Keulen: “Zwischen Rathaus und Geusenfriedhof. Spuren niederlaendischer und flaemischer Kultur im Stadtbild Koelns”
Dr. Rudolf Schmidt, historicus, Keulen

Ter afsluiting:

14.45-16.15 Opvoering van het kinder- en jeugdtheater “miniart” in samenwerking met de Europaschule Keulen en een Nederlandse partnerschool
16.30-17.30 Ledenvergadering van de Fachvereinigung Niederlaendisch e.V.

Er wordt een bijdrage gevraagd van EUR 50; voor leden van de Fachvereinigung, studenten etc. EUR 35.

Voor dit colloquium kunt u zich aanmelden bij het volgende adres:

Universitaet zu Koeln
Institut fuer Niederlaendische Philologie
t.a.v. Felix Huelsey
Lindenthalguertel 15a
D-50935 Koeln
tel. +49 221 470 4163
fax +49 221 470 5122
e-mail: F.Huelsey@uni-koeln.de

(13)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 15 May 2003 15:22:57 +0200
From: P.J. Verkruijsse <P.J.Verkruijsse@uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030513.html
Subject: Sym: 0305.13: Internationaal Congres Literatuurgeschiedenis 'Publiceren: wat is dat?', do 25 en vr 26 maart 2004

=================================================
Congres Instituut voor Cultuur en Geschiedenis
Publiceren: wat is dat? 3e Internationaal Congres Literatuurgeschiedenis, 25 & 26 maart 2004
=================================================

De praktijk van het ‘in de openbaarheid brengen’ van (literaire) teksten heeft in de loop van de tijd een enorme ontwikkeling doorgemaakt.

‘Publiceren’ wordt tegenwoordig hoofdzakelijk geassocieerd met bedrukt papier (de drukpers), maar op welke manieren en via welke andere media werd en wordt literatuur gepubliceerd, of zal zij gepubliceerd worden? Op welk moment kunnen we spreken van een gepubliceerde versie van de ‘Ilias’? Hoe ging het vermenigvuldigen en verspreiden van literatuur in het oude Rome in z’n werk? Voor welk publiek schreef Dante en hoe trachtte hij dat te bereiken? Wat is de status van een hoorspel als het uitgezonden is, van een chanson als ‘Les feuilles mortes’ als dat voor het eerst (door Jean Gabin) op een feestje gezongen is, of van een internet-‘publicatie’? In hoeverre kunnen we hierbij spreken van ‘publicaties’?

De media spelen in dit alles een belangrijke rol. Met de komst van radio en grammofoon ontstond een nieuwe manier van verspreiding van orale literatuur; moderne media (o.a. internet) bieden nog meer mogelijkheden aan in het openbaar maken en het verspreiden van teksten. Tevens kan men zich afvragen hoe de relatie tussen publiceren en editeren gezien moet worden. Wat is de status van een tekst die door de auteur zelf nooit gepubliceerd werd? Daarnaast ligt er een vraag naar het ‘publiek’ voor wie een tekst openbaar gemaakt wordt en de interactie tussen auteur en ‘publiek’, tussen uitgevers en ‘publiek’ en, niet te vergeten, tussen media-belangstelling voor ‘publicatie’. Wanneer valt een tekst als ‘gepubliceerd’ te beschouwen en wat houdt dat ‘publiceren’ daarbij in?

In het kader van het programma ‘Literatuurgeschiedenis’ organiseert het Instituut voor Cultuur en Geschiedenis (UvA) op 25 en 26 maart 2004 een internationaal congres waarin gepoogd zal worden enige duidelijkheid in deze kwesties te brengen. Hierbij willen we alle belangstellenden uitnodigen voor 15 juni een voorstel te doen (maximaal 500 woorden) voor een bijdrage. Voorstellen voor bijdragen sturen naar: Instituut voor Cultuur en Geschiedenis, t.a.v. Paul Koopman, Spuistraat 134, 1012 VB Amsterdam, icg@hum.uva.nl, +31 (0)20-525.44.33.

Carla Dauven (c.dauven@hum.uva.nl)
Lisa Kuitert (lisa.kuitert@hum.uva.nl)
Daan den Hengst (d.den.hengst@hum.uva.nl)
Jelle Koopmans (jelle.koopmans@hum.uva.nl)

(14)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 15 May 2003 15:22:57 +0200
From: P.J. Verkruijsse <P.J.Verkruijsse@uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030514.html
Subject: Lit: 0305.14: Pas verschenen: Jacob Cats. Verhalen uit de Trou-ringh. Met inl. en aant. door Johan Koppenol. (Amsterdam, 2003)

==============
Pas verschenen
==============

Jacob Cats. Verhalen uit de Trou-ringh. Met inl. en aant. door Johan Koppenol. Amsterdam: Amsterdam University Press, 2003 (Alfa; literaire teksten uit de Nederlanden). 135 blz.; ills.; ISBN 90-5356-611-2.

In de ‘Trou-ringh’ adviseert en beleert Jacob Cats zijn tijdgenoten in tal van huwelijkskwesties, zoals partnerkeuze, hertrouwen, veelwijverij en leeftijds- en standsverschillen tussen geliefden.

De talrijke verhalen en anekdotes tonen de verteller Cats op zijn best. In de bloemlezing vindt men het paradijselijk huwelijksgeluk van Adam en Eva beschreven, maar ook de brute geschiedenis van een dubbele verkrachting, een toverachtig sprookje over een huwelijk door dromen, de geschiedenis van de dochter van Karel de Grote die haar vrijer op de rug nam en een vertelling hoe een listige vrijer een rijke Haagse weduwe verschalkt.

De auteur is hoogleraar Nederlandse Letterkunde van de Gouden Eeuw aan de Vrije Universiteit Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam.

(15)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sun 11 May 2003 15:22:57 +0200
From: Edward Vanhoutte <evanhoutte@kantl.be>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030515.html
Subject: Lit: 0305.15: Pas verschenen: Jan Dewilde, Stijn Vanclooster & Edward Vanhoutte. "Ik ga voyageeren door Amerika" De Amerikaanse concertreis (1893-1894) van Julius J.B. Schrey. (Gent, 2003)

==============
Pas verschenen
==============

Jan Dewilde, Stijn Vanclooster & Edward Vanhoutte. “Ik ga voyageeren door Amerika” De Amerikaanse concertreis (1893-1894) van Julius J.B. Schrey. Gent: CTB (KANTL), 2003. 96 blz.; ills.; ISBN 90-72474-503; EUR 13,00 (excl. portkosten).

Het muziekleven in de 19de eeuw was verrassend internationaal georienteerd. Solisten en componisten trokken per diligence, stoomtrein of boot van stad naar stad om te concerteren of hun werken te creeren. Van Madrid tot Sint-Petersburg zochten ze hun publiek op. Sommigen waagden zich zelfs aan de grote oversteek en beproefden hun talent aan de andere kant van de oceaan. Een van hen was de Antwerpenaar Julius J.B. Schrey, die in de jaren 1893-1894 als violist door de Verenigde Staten trok.

Die merkwaardige Amerikaanse ervaring heeft een boeiende neerslag gevonden in de brieven die Schrey met het thuisfront en met collega’s wisselde. In deze brieveneditie wordt Schreys Amerikaanse correspondentie verzameld en op een wetenschappelijk verantwoorde wijze getranscribeerd en geannoteerd. Zodat lezen ook een beetje reizen wordt.

Julius J.B. Schrey (1870-1936) was violist en componist en een gevierd dirigent bij de Vlaamse Opera, waar hij naast klassiekers (Gluck, Mozart) en contemporain werk zowat alle Wagner-opera’s dirigeerde. Zijn solidariteit met de orkestleden in een syndicaal conflict in 1931-1932 betekende het eind van zijn succesvolle carriere. Vier jaar later overleed hij.

Inhoud

  • Vooraf
  • Een beeld van Julius J.B. Schrey
  • Inleiding op de brieven
  • Editieverantwoording
  • De briefwisseling tussen Julius J.B. Schrey en zijn ouders, broer en zus
  • Brieven van bevriende musici aan Julius J.B. Schrey
  • Algemene literatuurlijst
  • De auteurs
  • Personenindex op de brieven en voetnoten
  • Verantwoording van de afbeeldingen

Het Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde is het expertisecentrum op het vlak van de ontsluiting van het Vlaamse literair en intellectueel erfgoed. Dit erfgoed wordt projectmatig aangepakt, en de resultaten worden in samenwerking met commerciele en niet-commerciele uitgevers gepubliceerd.

De reeks CTB-Cahiers wil moeilijker te plaatsen teksten publiceren, met de nadruk op tekstedities en bronnenpublicaties. Hoofdredactie CTB-Cahiers: Edward Vanhoutte, coordinator CTB (KANTL); redactie: Marcel De Smedt (KuLeuven), Anne Marie Musschoot (KANTL), Yves T’Sjoen (U Gent), Dirk Van Hulle (Universiteit Antwerpen – UIA).

Te bestellen bij uw boekhandel of bij het Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie, Koningstraat 18, b-9000 Gent (Belgie), +32 (0)9-265.93.50, fax +32 (0)9-265.93.49; e-mail: ctb@kantl.be.

Edward Vanhoutte

(16)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sun 11 May 2003 15:22:57 +0200
From: P.J. Verkruijsse <P.J.Verkruijsse@uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030516.html
Subject: Lit: 0305.16: Pas verschenen: Gerrold van der Stroom. "Eene onafgewerkte teekening" van P.C. Hooft: de drost en zijn slot. (Muiden, 2003)

==============
Pas verschenen
==============

Gerrold van der Stroom. “Eene onafgewerkte teekening” van P.C. Hooft: de drost en zijn slot. Muiden: Stichting Rijksmuseum Muiderslot, 2003. 82 blz.; 15 ills.; prijs incl. verzendkosten EUR 18,00.

De opmaat tot deze studie ligt in de jaren 1980/1994 toen Van der Stroom als bezorger van P. Tuynmans editie van P.C. Hoofts ‘Lyrische poezie’ optrad. Die tekstuitgave geeft de gedichten waar mogelijk naar Hoofts handschriften. In die handschriften bevindt zich een kleine schets van het Muiderslot, Hoofts ambtswoning. Volgens Van der Stroom kan dit tekeningetje van niemand anders zijn dan van Hooft zelf. Het is bovendien de oudste afbeelding van het Slot. Het bewijs voor dit nieuwe gegeven wordt in ‘”Eene onafgewerkte teekening” van P.C. Hooft’ geleverd.

Bij de bewijsvoering moest aandacht besteed worden aan papier en handschrift van Hooft, ontwikkeling van het Slot en omliggende vestingwerken (het ‘Kasteel’), tekenonderwijs in de 17de eeuw, en aan relevante biografische gegevens. Vandaar de ondertitel: ‘De drost en zijn slot’.

Deze veelzijdigheid van het onderzoek heeft ertoe geleid dat het verslag ervan is uitgegroeid tot een, weliswaar bescheiden, zelfstandige publicatie, die een zo volledig mogelijke documentatie biedt over de geschiedenis van het Muiderslot als gebouw en als onderdeel van de verschillende Hollandse verdedigingslinies, zoals die in de literatuur tot 2003 te vinden is. Vanwege de uitgebreide bibliografische verwijzingen kan het dienen als uitganspunt voor toekomstige studies over een van de tien oudste – profane – gebouwen van Nederland. Een overzicht van zeventiende-eeuwse afbeeldingen van het Slot sluit het geheel af.

De distributie is vooralsnog in handen van de auteur: G.P. van der Stroom, Johannes Verhulststraat 113-II, 1071 MZ Amsterdam; e-mail: gerrold@xs4all.nl; bank 46.56.80.690.

Gerrold van der Stroom

(17)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sun 11 May 2003 15:22:57 +0200
From: P.J. Verkruijsse <P.J.Verkruijsse@uva.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030517.html
Subject: Lit: 0305.17: Pas verschenen: Harrie Mazeland. Inleiding in de conversatieanalyse. (Bussum, 2003)

==============
Pas verschenen
==============

Harrie Mazeland. Inleiding in de conversatieanalyse. Bussum: Coutinho, 2003. 290 blz.

Kan een machine die grammaticale zinnen produceert, een gesprek voeren? Conversatie-analytisch onderzoek laat zien waarom het antwoord op die vraag ontkennend is door alledaags mondeling taalgebruik te bestuderen in de natuurlijke omgeving waarin we ook hebben leren praten: in interacties in gesprekken.

Het boek ‘Inleiding in de conversatie-analyse’ geeft een samenhangend overzicht van de theorievorming. De conversatieanalyse onderzoekt de methoden waarmee gespreksdeelnemers hun interactie organiseren en uitingen begrijpelijk maken. Door stapsgewijs van het lokale niveau van gespreksorganisatie (beurtwisseling, handelingssequenties, herstelwerk) naar het globale niveau toe te werken (topicorganisatie, opening en afsluiting), biedt deze studie analytisch inzicht in de interactionele principes die gespreksdeelnemers hanteren.

De nadruk ligt op de analyse van taalgebruik in informele gesprekken, met regelmatig een blik op gespreksvoering in professionele situaties. Het afsluitende hoofdstuk is een karakterisering van de methodologie van conversatie-analytisch onderzoek.

Het boek is bestemd voor studenten die een universitaire opleiding volgen op het gebied van de taal- en tekstwetenschappen, de communicatie- en informatiewetenschappen en de sociale wetenschappen zoals sociologie, antropologie, psychologie, communicatiewetenschap, voorlichtingskunde en bedrijfskunde. Als handboek is het ook geschikt als overzichts- en naslagwerk voor docenten en onderzoekers.

Harrie Mazeland is universitair docent bij de afdeling Taal en Communicatie van de Rijksuniversiteit Groningen.

Harrie Mazeland

(18)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 15 May 2003 15:49:28 +0200
From: Uitgeverij Vantilt <beerens@telebyte.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030518.html
Subject: Lit: 0305.18: Pas verschenen: Lizet Duyvendak. 'Door lezen wijder horizont'. Het Haags Damesleesmuseum. (Nijmegen, 2003)

==============
Pas verschenen
==============

Lizet Duyvendak. ‘Door lezen wijder horizont’. Het Haags Damesleesmuseum. Nijmegen, Uitgeverij Vantilt, EUR 24,90. ISBN 90-75697-95-3.

De lectuur voor vrouwen bracht in de afgelopen eeuwen veel pennen in beweging. Critici tonen zich vaak bezorgd over de inhoud van een bepaald boek en waarschuwen dat het ‘niet geschikt is voor onze echtgenotes en dochters’. Literaire auteurs en critici vertonen soms een zeker dedain over het niveau van de door vrouwen gelezen en geschreven teksten.

Deze beelden over vrouwelijke lectuur zijn in de literatuurgeschiedschrijving tot nu toe vrijwel klakkeloos gereproduceerd, maar worden in ‘”Door lezen wijder horizont”. Het Haags Damesleesmuseum’ kritisch onderzocht op basis van geschiedbronnen van het Haagse Damesleesmuseum. Dit ‘Damesleesmuseum’ is een vrouwenbibliotheek die in 1894 werd opgericht ten tijde van de eerste feministische golf en die nog steeds bestaat. Voordat een boek in de collectie mocht worden opgenomen, werd het eerst gekeurd door het leescomite. Deze keuringen vormen een unieke bron met waardeoordelen van ‘gewone’ lezers, die laat zien over welke aanschaf er discussie ontstond en op welke punten het damesleesmuseum afwijkt van de contemporaine kritiek of de tegenwoordige canon.

Duyvendak beschrijft de relatie met de vrouwenbeweging. Ook onderzoekt ze de leesmotieven en leesgewoonten van de huidige leden, waarbij aansluiting is gezocht met het cultuursociologische onderzoek naar leesmotivatie.

Lizet Duyvendak is als universitair docent letterkunde verbonden aan de faculteit Cultuurwetenschappen aan de Open Universiteit Nederland.

Nadere informatie: Uitgeverij Vantilt. Postbus 1411, 6501 BK Nijmegen, T +31 (0)24-360.22.94; F +31 (0)24-360.09.76; E beerens@telebyte.nl

(19)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 15 May 2003 15:49:28 +0200
From: Uitgeverij Vantilt <beerens@telebyte.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030519.html
Subject: Lit: 0305.19: Pas verschenen: Oscar Westers. Welsprekende burgers. Rederijkers in de negentiende eeuw. (Nijmegen, 2003)

==============
Pas verschenen
==============

Oscar Westers. ‘Welsprekende burgers. Rederijkers in de negentiende eeuw’. Nijmegen, Uitgeverij Vantilt, EUR 29,90. ISBN 90-75697-93-7.

Rederijkerskamers in de negentiende eeuw, ze vormen een even onbekend als omvangrijk fenomeen. Omvangrijk, omdat er meer dan duizend van dergelijke gezelschappen hebben bestaan. Onbekend, omdat van die enorme erfenis bijna niets is blijven hangen.

‘Welsprekende burgers’ geeft rederijkerskamers de plaats terug die ze in cultuurhistorisch opzicht toekomt. De leden van de rederijkerskamers houden zich bezig met de beoefening van voordrachtskunst, de ‘uiterlijke welsprekendheid’. De vroegste gezelschappen doen dat om het nationale toneel te ‘redden’. Maar al gauw wordt het ‘rederijken’ een doel op zich. Men draagt Nederlandse gedichten en drama’s voor in stemmig rokkostuum, zonder gebruikmaking van toneelattributen.

Rederijkers zijn trotse burgers, die beslist niet verward willen worden met losbandige artiesten. Ze kennen hun klassiekers in de vaderlandse poezie en willen die voor een breed publiek toegankelijk maken. Daarmee dragen rederijkers in belangrijke mate bij aan een canon van kennis en stijlvormen, die aan de basis staat van het negentiende-eeuwse ‘cultureel burgerschapsideaal’.

Wanneer dat ideaal vanaf de jaren 1860, zijn bindende waarde verliest, gaat een nieuwe generatie rederijkers zich sterk maken voor een moderne maatschappijvisie, waarbij groepsbelang prevaleert boven algemeen belang. Zo leveren de alom aanwezige rederijkerskamers een grote bijdrage aan de opkomst van het verzuilde bestel, dat in Nederland uiteindelijk de toekomst blijkt te hebben.

Oscar Westers (1970) was verbonden aan de leerstoelgroep Moderne Letterkunde van de Universiteit van Amsterdam. Hij publiceert sinds 1998 over aspecten van het culturele verenigingsleven van de negentiende eeuw.

Nadere informatie: Uitgeverij Vantilt. Postbus 1411, 6501 BK Nijmegen, T +31 (0)24-360.22.94; F +31 (0)24-360.09.76; E beerens@telebyte.nl

(20)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sun 11 May 2003 15:22:57 +0200
From: Boris Rousseeuw <brousseeuw@concentra.be>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030520.html
Subject: Lit: 0305.20: Te verschijnen: Louis Couperus. Sempre il tuo. Brieven aan de familie Van Blijenburgh-Bohtlingk. (Wildert, 2003)

==============
Te verschijnen
==============

Louis Couperus. Sempre il tuo. Brieven aan de familie Van Blijenburgh-Bohtlingk. Wildert: De Carbolineum Pers, 2003. ills.; EUR 125,00.

Na een jarenlang verblijf in het buitenland keerde Louis Couperus in februari 1915 in zijn geboortestad Den Haag terug. In deze tijd maakte hij kennis met de familie Van Blijenburgh-Boehtlingk, bestaande uit de ritmeester Alex van Blijenburgh, zijn vrouw Loty en zijn schoonmoeder Jo Boehtlingk. Voor Couperus en zijn vrouw was de genegenheid van het drietal Van Blijenburgh-Boehtlingk een lichtpunt in de donkere jaren van de Eerste Wereldoorlog. De ruim veertig brieven en kaarten die Couperus vanaf 1915 tot aan zijn dood in 1923 aan de familie Van Blijenburgh heeft gestuurd, getuigen op verrassende wijze van een warme en eenvoudige vriendschap. Nog niet eerder kwam de ‘vriend’ Couperus zo duidelijk naar voren. De schrijver komt minder aan bod. Maar juist dit overheersend biografische aspect maakt deze tot nu toe ongepubliceerd gebleven groep brieven zo interessant.

Deze uitgave wordt bezorgd door Couperus-specialist H.T.M. van Vliet, die eerder over Couperus het boek “Versierde verhalen” publiceerde. Het met foto’s en facsimile’s geillustreerde werk wordt met de hand gezet uit de Goudy Old Style en met de handpers gedrukt op geschept Zerkall papier. Het is ingenaaid en zit in een beschermend kartonnen foedraal. De oplage bedraagt 75 genummerde exemplaren. Prijs EUR 125,00, te storten op rek. 001-2190765-96 van Boris Rousseeuw, Elf Novemberstraat 22, 2910 Wildert (Essen). Nederlanders storten op ING 68-33-19-698. Wie betaalt voor 1 juni ontvangt een op naam gedrukt exemplaar. Het boek verschijnt vermoedelijk in augustus 2003 en wordt de intekenaars stevig verpakt en aangetekend toegezonden. Zie ook http://members.lycos.nl/Carbolineum/sempre.html.

Boris Rousseeuw

(21)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 12 May 2003 09:18:39 +0200
From: Peter-Arno Coppen <P.A.Coppen@let.kun.nl>
URL artikel: http://www.neder-l.nl/bulletin/2003/05/030521.html
Subject: Col: 0305.21: Linguistisch Miniatuurtje XCIII: "Voor meer informatie, kijk op http://www.let.kun.nl/taalwetenschap"

=============================================================
Linguistisch Miniatuurtje XCIII:
“Voor meer informatie, kijk op http://www.let.kun.nl/taalwetenschap”
=============================================================

Ik droom er wel eens van om een radiospotje te maken, maar ik weet niet goed hoe ik dan moet eindigen. Moet ik dan zeggen ‘Kijk voor meer informatie op http://www.let.kun.nl/taalwetenschap’, of is het beter om te zeggen ‘Voor meer informatie, kijk op http://www.let.kun.nl/taalwetenschap’? Of maakt het niets uit? Bevatten deze twee zinnen dezelfde informatie? Zijn het syntactische varianten?

Als rechtgeaard generatief grammaticus is mijn eerste gedachte natuurlijk dat de zinnen een gemeenschappelijke afleiding moeten kennen. De “eigenlijke zin” is ‘Kijk voor meer informatie op http://www.let.kun.nl/taalwetenschap’, en in die zin kun je ‘voor meer informatie’ vooropplaatsen. Zelfde zin dus.

Helaas is het niet zo eenvoudig. We hebben namelijk te maken met een imperatiefzin (gebiedende wijs), en daarin kun je gewoonlijk niets vooropplaatsen. Neem bijvoorbeeld de zin ‘Kijk eens naar het vogeltje’. Daar kun je echt niet van maken *’Naar het vogeltje kijk eens’. En ook met een gewone bijwoordelijke bepaling gaat het niet: ‘Blijf eens rustig op je stoel zitten’ kan nooit veranderd worden in *’Op je stoel blijf eens rustig zitten’.

Nou is het natuurlijk theoretisch mogelijk dat deze constructie de enige is waar dat wel kan. Misschien is de mogelijkheid van vooropplaatsing beperkt tot bijwoordelijke bepalingen van een zeker type (bijvoorbeeld van beperking, of van doel, ik zeg maar wat). Maar ook daarvan kun je bewijzen dat het niet klopt.

Neem de zin ‘Je moet voor informatie eens op andere websites kijken, dan word je zeker teleurgesteld’. Dit is een eenvoudige ‘consecutieve’ constructie, waarbij twee zinnen worden verbonden in een soort als-dan-betekenis. Belangrijk is dat in die betekenis de eerste zin helemaal binnen het bereik van de voorwaarde valt: Als je voor informatie op andere websites kijkt, dan word je zeker teleurgesteld. Dit bereik blijft intact bij topicalisatie: ‘Voor informatie moet je eens op andere websites kijken, dan word je zeker teleurgesteld’. Geen enkel probleem.

Nu vervangen we de eerste zin door een imperatief: ‘Kijk voor informatie eens op andere websites, dan word je zeker teleurgesteld’. Vrijwel dezelfde betekenis, niet? In elk geval valt de hele zin binnen het bereik van de voorwaarde. Dat verandert echter scherp als we er van maken: ?’Voor meer informatie, kijk eens op andere websites, dan word je zeker teleurgesteld’. Ikzelf slaag er niet meer in om ‘Voor meer informatie’ binnen het bereik van de voorwaarde te interpreteren. Ik begrijp iets als ‘Wil je meer informatie, dan word je zeker teleurgesteld als je op andere websites kijkt’. De woordgroep ‘voor meer informatie’ valt nu ineens buiten de voorwaarde.

In imperatieven kun je dus niet topicaliseren. De verklaring doet er niet eens zoveel toe. Of dat nu komt omdat het imperatieve werkwoord zelf de eerste zinsplaats inneemt, dan wel een onzichtbaar element per se vooraan wil staan, dat maakt niet uit. Het punt is: ‘Voor meer informatie, kijk op http://www.let.kun.nl/taalwetenschap’ kan geen gewone zin met topicalisatie zijn.

Is er dan sprake van de zogeheten ‘Links-dislocatie’, zoals in ‘Die website, die ken ik niet’? Ook dat blijkt bij nadere beschouwing onwaarschijnlijk. Links-dislocatie kan alleen met een steunwoordje, zoals ‘die’ in ‘Die website, die ken ik niet’, of ‘daar’ in ‘Die website, daar ben ik wel eens geweest’. Maar in ‘Voor meer informatie, kijk op http://www.let.kun.nl/taalwetenschap’ staat geen verbindingswoordje. En wat erger is, je kunt er ook geen invullen: *’Voor meer informatie, daar kijk voor op http://www.let.kun.nl/taalwetenschap’, of ??’Voor meer informatie, kijk daarvoor op http://www.let.kun.nl/taalwetenschap’. Dat is op zijn minst een geforceerde zin (en in mijn interpretatie gewoon fout).

Daar zitten we nou. We hebben twee zinnen die sterk op elkaar lijken: ‘Kijk voor meer informatie op http://www.let.kun.nl/taalwetenschap’ en ‘Voor meer informatie, kijk op http://www.let.kun.nl/taalwetenschap’, en we kunnen deze twee zinnen niet uit een gezamenlijke bron afleiden. Dat is jammer, maar aan de andere kant ook wel weer mooi: een goede analyse brengt een onverwacht verschil aan het licht.

Maar wat is dat dan wel voor constructie, ‘Voor meer informatie, kijk op http://www.let.kun.nl/taalwetenschap’? Ik denk dat het een constructie is die vergelijkbaar is met de als-dan-constructie, de consecutieve constructie. Dat leid ik allereerst af uit het karakteristieke intonatiepatroon, waarbij de toonhoogte stijgt in ‘Voor meer informatie’, en daalt in ‘kijk op http://www.let.kun.nl/taalwetenschap’. Dat is typisch voor als-dan, ook in gereduceerde vormen (‘Honger? Neem een appel!’). Het eerste deel drukt een typerend element uit van een omstandigheid die als (voldoende) voorwaarde wordt uitgesproken voor een te vervullen handeling. Als dit of dat het geval is, doe dan zus of zo.

Ook al gingen bijna alle voorbeelden in dit stukje over websites, de constructie is natuurlijk niet nieuw. Hij komt ook al voor in zinnen als ‘In geval van nood, gebruik deze hamer’, of ‘Bij brand neem de trap’. Ook deze hebben allemaal een variant waarbij de voorwaarde binnen de imperatiefzin wordt uitgedrukt (‘Gebruik in geval van nood deze hamer’ en ‘Neem bij brand de trap’), maar dat komt natuurlijk omdat je ook gewoon een bijwoordelijke bepaling van voorwaarde kunt hebben. De taal heeft hier twee middelen tot haar beschikking, met misschien een subtiel perspectiefverschil. Maar in elk geval niet syntactisch verwant.

Peter-Arno Coppen

(22)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=

*-------------------------------------------------------------------------*
|                                                                         |
| Informatie over Neder-L:                                                |
| ========================                                                |
| Algemene informatie opvragen over Neder-L: stuur mail naar              |
|   listserv@nic.surfnet.nl met daarin de boodschap: GET NEDER-L INFO     |
| Abonnement nemen op Neder-L: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl    |
|   met als boodschap: SUB NEDER-L uw-voornaam/voorletters uw-achternaam  |
| Neder-L op het web/WWW: Neder-L-nummers zijn vanaf januari 1997 in      |
|   web-formaat te lezen via: http://www.neder-l.nl/                      |
|   Nadere informatie over Neder-L in web-formaat: zie artikel 9706.01    |
|   Er is ook een WWW-archief met alle e-mailversies van Neder-L sinds    |
|   juni 1992, dat ook op trefwoord doorzocht kan worden; de URL van dit  |
|   listserv-archief: http://listserv.surfnet.nl/archives/neder-l.html    |
| Oude Neder-L-bulletins opvragen: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl|
|   met daarin een boodschap als: GET NEDER-L LOG9206                     |
|   (resultaat: logboek met Neder-L-artikelen van juni '92 wordt gestuurd)|
|   Of maak gebruik van het listserv-archief (zie enkele regels hierboven)|
| Bijdrage voor Neder-L opsturen: stuur mail naar neder-l@nic.surfnet.nl  |
| Contact met redactie: stuur mail naar Salemans@neder-l.nl, naar         |
|   Willem.Kuiper@hum.uva.nl, naar Piet.Verkruijsse@hum.uva.nl (voor de   |
|   evenementenagenda), naar Marc.van.Oostendorp@meertens.knaw.nl of naar |
|   P.A.Coppen@let.kun.nl                                                 |
*-------------------------------------------------------------------------*

*-Einde-------------------- Neder-L, no. 0305.a --------------------------*-