Neder-L, no. 0205.b

Subject: Neder-L, no. 0205.b
From: BJP Salemans
Reply-To:Elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek
Date:Sun, 26 May 2002 23:58:21 +0200
Content-Type:TEXT/PLAIN
                           *********************
*-Tiende-jaargang---------- Neder-L, no. 0205.b -----------ISSN-0929-6514-*
|                                                                         |
|      ************************************************************       |
|      * Neder-L, elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek *       |
|      ************************************************************       |
|                                                                         |
| Onderwerpen in dit bulletin:                                            |
| ============================                                            |
| (1) Rub: 0205.18: Evenementenagenda, met:                               |
|                   - Veiling Van Stockum, wo 5 - vr 7 juni 2002 (Den     |
|                     Haag)                                               |
|                   - Lezing Nelleke Noordervliet, di 28 mei 2002 (R'dam) |
| (2) Rub: 0205.19: Hora est! Promoties B. Smelik op vr 24 mei 2002 te    |
|                   Utrecht en H. Vandervoorde op vr 31 mei 2002 te Gent  |
| (3) Med: 0205.20: Overleden: Samuel Dresden (1914-2002), Gerke Postma   |
|                   (1920-2002), Martin van Amerongen (1941-2002)         |
| (4) Med: 0205.21: Belgisch ensemble Leporello speelt De Sid op wo 29    |
|                   mei 2002 in Concordia te Enschede                     |
| (5) Med: 0205.22: Nieuwe prijs voor editiewetenschap en teksteditie     |
|                   ingesteld: de CTB Prijs voor Teksteditie              |
| (6) Lit: 0205.23: Pas verschenen: Reeks 'Taal in stad en land' onder    |
|                   redactie van Nicoline van der Sys, met tot op dit     |
|                   moment 13 boeken over Nederlandse dialecten           |
| (7) Lit: 0205.24: Te verschijnen: 'Schouwende fantasye. Opstellen van   |
|                   Werner Waterschoot (Gent, 2002); presentatie op vr 5  |
|                   juli 2002 te Gent                                     |
| (8) Web: 0205.25: Fusie tweedehands-boeken.nl en boekwinkeltjes.nl      |
| (9) Sym: 0205.26: Dag 'Veranderen en Communiceren' van de Vlaamse       |
|                   Vereniging voor Zakelijke Communicatie op za 12       |
|                   oktober 2002 te Gent                                  |
|(10) Rec: 0205.27: Recensie 'Marek van der Jagt en de Nederlandse        |
|                   dialecten' door Marc van Overdorp, over: C. en G.     |
|                   Hoppenbrouwers. De indeling van de Nederlandse        |
|                   streektalen. (Assen, 2001)                            |
|(11) Informatie over Neder-L                                             |
|                                                                         |
*--------------------------                     --------------26-mei-2002-*
                           *********************

(1)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sat, 18 May 2002 17:21:03 +0200
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Rub: 0205.18: Evenementenagenda, met:

=================
Evenementenagenda
=================


DEN HAAG, Van Stockum’s Veilingen, Prinsegracht 15.

Veiling van boeken, manuscripten en prenten, woensdag 5 – vrijdag 7 juni 2002, telkens om 10.00 en 14.00 uur.

  • Veiling van 2346 nommers waaronder de Bibliotheca Doorniciana en de boekerij van prof. dr. ir. R. Meischke. Bibliografie, bibliofilie, kinderboeken en Nederlandse literatuur worden geveild op donderdagochtend; manuscripten (waaronder een – ongepubliceerd? – gedicht van Reve) en de Bibliotheca Doorniciana op donderdagmiddag. Het laatste betreft de bibliotheek die vader en zoon Reiner en Wilhelm van Doornick stichtten in de 18e eeuw en die via vererving in adellijke families uiteindelijk terechtkwam op Haus Vornholz in Duitsland. Op vrijdagochtend komen de 16e-, 17e- en 18e-eeuwse boeken onder de hamer; ’s middags de prenten en enkele boekenkasten. Kijkdagen vrijdag 31 mei en zaterdag en zondag 1 en 2 juni van 10.00-16.00 uur. Catalogus EUR 11,50. Inlichtingen: +31 (0)70-3649840 en 3649841, fax 3643340, http://www.vanstockums-veilingen.nl.

ROTTERDAM, Erasmus Universiteit, Woudestein, Burgemeester Oudlaan 50.

Lezing Nelleke Noordervliet, dinsdag 28 mei 2002, 20.00 uur.

  • Nelleke Noordervliet houdt een lezing over haar eigen werk. Inlichtingen: +31 (0)10-4081195.

(2)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 20 May 2002 11:03:48 +0200
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Rub: 0205.19: Hora est! Promoties B. Smelik op vr 24 mei 2002 te Utrecht en H. Vandervoorde op vr 31 mei 2002 te Gent

=========
Hora est!
=========

Vrijdag 24 mei 2002, 14.30 uur, Academiegebouw Universiteit Utrecht, Domplein 29.
Mevrouw B. Smelik: ‘Bijfiguren in Lancelot en prose. Een studie over verteltechnische functies van ridders, jonkvrouwen, schildknapen, dwergen en kluizenaars’.
Promotor: prof. dr. W. Gerritsen; copromotor: dr. F. Brandsma.

Vrijdag 31 mei 2002, 16.00 uur, Vermeylenzaal van het Pand, Onderbergen, Universiteit Gent.
Hans Vandevoorde, “De spiegel van Achilleus. Allegorie in het werk van Karel van de Woestijne”.
Promotor: prof. dr. Anne Marie Musschoot

Samenvatting proefschrift door Hans Vandervoorde
hans.vandevoorde@rug.ac.be

Frits van Oostrom schreef ooit dat de allegorie “tot de meest gecompliceerde kwesties van de literatuurwetenschap behoort”. Die complexiteit heeft onder meer te maken met de terminologische verwarring die er volop in de Nederlandse literatuurwetenschap, niet het minst in de medievistiek, heerst. Het eerste doel van deze studie is dan ook het verschil scherp te stellen tussen allegorie en personificatie, tussen allegorie en allegorese en tussen de allegorie als retorische figuur en als genre. De allegorie wordt voorts afgegrensd van het symbool, van het embleem, de parabel en andere verwante verschijningsvormen. De kern van het theoretische gedeelte vormt een nieuw retorisch-semiotisch model van de allegorie dat rekening houdt met haar wortels in de retoriek (allegorie als voortgezette metafoor), met haar terugverwijzing naar een eerdere, gecanoniseerde tekst of code en met haar aloude functies van moralisering en waarheidsonthulling.

Met de hulp van dit model wordt vervolgens het werk van de Vlaamse symbolistische dichter Karel van de Woestijne (1878-1929) geanalyseerd. De wortels van Van de Woestijnes allegorieopvatting liggen in de late achttiende en vroege negentiende eeuw, meer bepaald in de Duitse Klassik en Romantik, toen door Goethe en anderen een noodlottig onderscheid werd gemaakt tussen allegorie en symbool. In de hele negentiende eeuw wordt de allegorie theoretisch veroordeeld ten voordele van het symbool. Toch blijft zij in de praktijk alomtegenwoordig, zoals wordt aangetoond door het werk van Baudelaire en door de kunst van het historisme. Van de Woestijne was vooral vertrouwd met de Franstalig-Belgische symbolistische literatuur van zijn tijd. Zijn allegorieopvatting blijkt bijgevolg schatplichtig aan die van Albert Mockel en Maurice Maeterlinck, die hun visie van de Duitse romantici afgeleid hadden. Het verwondert niet dat we ook bij Van de Woestijne een theoretische veroordeling van de allegorie terugvinden, terwijl hij die allegorie in de praktijk niet schuwde. Dat heeft te maken met de voordelen die de allegorie biedt om de crisis van het subject te bezweren.

De allegorische praktijk van Van de Woestijne staat centraal in een lectuur die het hele oeuvre (het proza, de lyriek en de epische poezie) bestrijkt. Aan de hand van de allegorie is het mogelijk zowel de verschuivingen binnen het werk naar een meer hermetische, postsymbolistische beeldspraak, als ook de constanten ervan te beschrijven. Zo is een van de belangrijkste resultaten van die nieuwe lezing dat de vitalistische tendens die in het werk van de dichter schuilt, naar boven wordt gehaald. Een andere bevinding is dat Van de Woestijne in zijn proza- en dichtwerk vaak van bestaande teksten uitgaat en dat precies de wijze waarop hij die teksten bewerkt, richtinggevend is voor de allegorische betekenis van de tekst. Dat is bijvoorbeeld het geval in het epische gedicht “Penthesileia”, waarvoor de dichter een tekst van Quintus Smyrnaeus en eventueel zelfs van zijn Engelse tijdgenoot Laurence Binyon gebruikte. Wat op het eerste gezicht lijkt op een strijd vol doodsverlangen tussen man en vrouw, die staat in de decadente traditie, blijkt een ode aan de moederliefde.

(3)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sat, 18 May 2002 17:21:03 +0200
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Med: 0205.20: Overleden: Samuel Dresden (1914-2002), Gerke Postma (1920-2002), Martin van Amerongen (1941-2002)

=========
Overleden
=========

Op 6 mei 2002 overleed te Leiden de romanist en essayist prof. dr. Samuel Dresden (* Amsterdam 5 augustus 1914). Hij was in Leiden hoogleraar Franse taal- en letterkunde en Literatuurwetenschap. Als essayist was Sem Dresden schatplichtig aan Montaigne aan wie hij in 1952 een monografie wijdde: ‘Montaigne, de spelende wijsgeer’. Zijn bekendste werken zijn ‘De literaire getuige’ (1959), ‘Wat is creativiteit’ (1987), ‘Vervolging, vernietiging, literatuur’ (1991) en ‘Het vreemde vermaak dat lezen heet’ (1997). Sem Dresden heeft jarenlang in tal van literaire jury’s anderen van prijzen voorzien. Zelf ontving hij de Dr. Wijnaendts Francken-prijs in 1961 voor zijn ‘De literaire getuige’ en de Jacobson-prijs van het Tollensfonds in 2001; de hem in april 2002 toegekende P.C. Hooftprijs 2002 voor beschouwend proza heeft hij niet meer in ontvangst kunnen nemen.

Op 11 mei 2002 overleed te Amsterdam de boekhandelaar en antiquaar Gerke Postma (* Deventer 13 maart 1920). Postma was in zijn Huis aan de Drie Grachten vlak bij de Oudemanhuispoort voor generaties Amsterdamse studenten neerlandistiek, eerst in het Nederlands Seminarium bij de Poort, later in het Instituut voor Neerlandistiek aan de Herengracht, tot in de jaren ’80 niet zomaar een boekhandel, maar een ontmoetingsplaats. Dat er na de verhuizing naar de Spuistraat andere neerlandici waren ontstaan, bleek toen Postma’s dependence vlak bij het P.C. Hoofthuis al snel weer moest worden opgeheven. Als uitgeverij Huis aan de Drie Grachten gaf Postma o.a. een aantal jaren het tijdschrift Over Multatuli uit.

Op 11 mei 2002 overleed te Amsterdam de schrijver en journalist Martin van Amerongen (* 8 oktober 1941). Van Amerongen begon als journalist bij Het Vrije Volk; hij vervolgde zijn carriere bij Vrij Nederland en uiteindelijk werd hij in 1985 hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer, waarin hij ook actief was onder het pseudoniem ir. H.A. Schuringa. Tussen zijn journalistieke bezigheden door publiceerde hij over honderden onderwerpen, o.a. ‘Het matrassengraf’ (1985; herschreven 2000) over de door hem bewonderde Heinrich Heine en – om het te beperken tot de Nederlandse literatuur – over Carmiggelt, Carry van Bruggen, Fedde Schurer, Theun de Vries, Hugo Brandt Corstius, W.F. Hermans, K.L. Poll, Maarten ’t Hart, Johnny the Selfkicker, Renate Rubinstein, Karel van het Reve, enz. enz.

(4)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Fri, 17 May 2002 13:16:01 +0200
From: Aad Francissen (Concordia) <marketing@concordia.nl>
Subject: Med: 0205.21: Belgisch ensemble Leporello speelt De Sid op wo 29 mei 2002 in Concordia te Enschede

=======================
Leporello speelt De Sid
=======================

Op woensdag 29 mei (aanvang 20.30 uur) speelt het Belgisch Ensemble Leporella De Sid in Concordia (Oude Markt 26, 7511 GB Enschede, tel. +31-(0)53-430.09.99, e-mail info@concordia.nl; web http://www.concordia.nl). De voorstelling duurt ca. 80 minuten.

Ensemble Leporello maakt al jaren producties die uiterst uniek, verrassend en overrompelend zijn. Voor de voorstelling ‘De Sid’ stak artistiek leider Dirk Opstaele de klassieke tragedie ‘Le Cid’ van Pierre Corneille (1637) in een hedendaags jasje.

Het stuk draait om een legendarische Spaanse held die volgens de middeleeuwse literatuur in de elfde eeuw de Moren in de pan hakte. De Sid, Rodrigo, doodt de vader van Jimena, de jonkvrouw waar hij hartstochtelijk op verliefd is. Dit plaatst haar voor een hartverscheurend dilemma: kan ze nog langer verliefd blijven op de moordenaar van haar vader?

De Standaard schreef over deze voorstelling: “Als Leporello een tragedie speelt is dat altijd een beetje minder erg.”

Regie: Dirk Opstaele met: Andrea Bardo, Lieve Claes, Machteld Timmermans, Pe Vermeersch, A. Charman, Koen Monserez, Miel van Hasselt, Vital Schraenen muzikale leiding: Michel Duyck, Ad Hoc Services.

(5)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Fri, 24 May 2002 13:24:54 +0200
From: Edward Vanhoutte <evanhoutte@kantl.be>
Subject: Med: 0205.22: Nieuwe prijs voor editiewetenschap en teksteditie ingesteld: de CTB Prijs voor Teksteditie

=================================
Nieuw: CTB Prijs voor Teksteditie
=================================

Het Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (CTB) van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde (Gent) stelt de jaarlijkse CTB Prijs voor Teksteditie in ter aanmoediging van een jonge Vlaamse collega in de discipline van de editiewetenschap en de teksteditie. De prijs bestaat uit een certificaat en een bedrag van 500 EUR.

Komen in aanmerking:

  • De auteurs van eindwerken met succes voorgelegd aan een Vlaamse Universiteit ter beeindiging van een opleiding als licentiaat, BA of MA in de jaren 2000, 2001 of 2002.
  • De auteurs van werken, tot stand gekomen buiten deze opleidingsverbanden, op voorwaarde dat deze auteurs nog geen dertig jaar zijn op het ogenblik van de hierna vermelde inzenddatum. Naast werken van individuele auteurs komen ook werken met collectief auteurschap in aanmerking, op voorwaarde dat ze inhoudelijk, in uitwerking en in presentatie een harmonisch geheel vormen.

Inzendingen worden uiterlijk op 31 september 2002 ingewacht in drievoud op het secretariaat van het CTB:

CTB
Prijs voor teksteditie
Koningstraat 18
9000 Gent

Het volledige reglement is na te lezen op
http://www.kantl.be/ctb/prijs/

(6)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 23 May 2002 09:23:45 +0200
From: Boudewijn van der Lecq <B.v.d.Lecq@sdu.nl>
Subject: Lit: 0205.23: Pas verschenen: Reeks 'Taal in stad en land' onder redactie van Nicoline van der Sys, met tot op dit moment 13 boeken over Nederlandse dialecten

===================================================
Pas verschenen: Dialectreeks ‘Taal in stad en Land’
De ontstaansgeschiedenis, bijzonderheden en grammatica van dertien verschillende streektalen
===================================================

Titel: Taal in stad en land (13 delen) Hoofdredactie: Nicoline van der Sijs Omvang: ongeveer 120 pagina’s per deel Uitvoering: paperback, geillustreerd Prijs: EUR 12,50 per deel

Sdu Uitgevers en de Boekhandelsgroep Nederland, de boekhandels met ‘*)’, brengen dertien verschillende Nederlandse stads- en streektalen voor u in kaart onder de noemer ‘Taal in stad en land’:

‘Fries en Stadsfries’, ‘Stellingwerfs’, ‘Gronings’, ‘Zuid-Gelderse dialecten’, ‘Utrechts, Veluws en Flevolands’, ‘Amsterdams’, ‘Leids’, ‘Haags’, ‘Rotterdams’, ‘West-Brabants’, ‘Oost-Brabants’, ‘Venloos, Roermonds en Sittards’ en ‘Maastrichts’.

Voor het eerst is een groot aantal stads- en streektalen voor een breed publiek toegankelijk gemaakt. De reeks ‘Taal in stad en land’ beschrijft de taal – en de geschiedenis van de taal – van 13 plaatsen en/of regio’s in Nederland. De delen zijn vlot geschreven en zullen veel mensen aanspreken. Voor iedereen die geinteresseerd is in zijn of haar stad of regio, in het plaatselijke dialect en in de geschiedenis daarvan bevatten de boeken een schat aan informatie. De auteurs zijn allen taalkundigen, hebben doorgaans al eerder gepubliceerd over de betreffende taal en zijn veelal actief in lokale dialectverenigingen. De hoofdredactie van de gehele reeks is gevoerd door Nicoline van der Sijs, bekend van o.a het ‘Leenwoordenboek’ en ‘Honderd jaar stadstaal’. Elk deeltje heeft ongeveer 120 pagina’s en beschrijft de desbetreffende stads- of streektaal, vertelt over de geschiedenis, en over de literatuur in en over de taal. Alle delen hebben een woordenlijst en zijn geillustreerd.

Op de website http://www.taalinstadenland.nl/ vindt u alle informatie over de serie, de specifieke deeltjes, voorbeelden van dialecten en de activiteiten die de verschillende boekhandels rond ‘Taal in stad en land’ organiseren.

‘Taal in stad en land’ is vanaf 1 mei 2002 uitsluitend verkrijgbaar bij alle boekhandels met ‘*)’: Academische Boekhandel, Maastricht – Broese, Utrecht – Dekker v.d. Vegt, Nijmegen, Arnhem en Sittard – Donner, Rotterdam – Gianotten, Tilburg en Breda – Kooyker, Leiden – Van Piere, Eindhoven – Scheltema, Amsterdam Scholtens Wristers, Groningen – De Tille, Leeuwarden en Sneek – Verwijs, Den Haag. (Vanaf 1 november 2002 ook in andere boekhandels. Neder-L-redactie.)

De reeks ‘Taal in stad en land’ bestaat uit de volgende delen:

  • ‘Fries en Stadsfries’, door Pieter Duijff, ISBN 9012090156
  • ‘Stellingwerfs’ door Henk Bloemhoff, ISBN 9012090199
  • ‘Gronings’ door Siemon Reker, ISBN 9012090121
  • ‘Zuid-Gelderse dialecten’ door Jan Berns, ISBN 9012090091
  • ‘Utrechts, Veluws en Flevolands’ door Harrie Scholtmeijer, ISBN 9012090083
  • ‘Amsterdams’ door Jan Berns i.s.m. Jolanda van den Braak, ISBN 9012090040
  • ‘Leids’ door Dick Wortel, ISBN 9012090067
  • ‘Haags’ door Michael Elias i.s.m. Ton Goeman, ISBN 9012090059
  • ‘Rotterdams’ door Marc van Oostendorp, ISBN 9012090075
  • ‘West-Brabants’ door Hans Heestermans en Jan Stroop, ISBN 9012090113
  • ‘Oost-Brabants’ door Jos en Cor Swanenberg, ISBN 9012090105
  • ‘Venloos, Roermonds en Sittards’ door Pierre Bakkes, ISBN 9012090148
  • ‘Maastrichts’ door Ben Salemans en Flor Aarts, ISBN 901209013X
  • Set van 13 delen, ISBN 9012095093

Naast bovenstaande titels zal Sdu Uitgevers in 2003 de serie aanvullen met het ‘Zeeuws’, ‘Katwijks’, ‘Drents’, ‘Heerlens’ en ‘Overijssels en Achterhoeks’.

De auteurs van de verschillende deeltjes zijn onder andere bekend van:
‘Hij zeit wat: de Amsterdamse volkstaal’ (Jan Berns)
‘Bergs woordenboek: het enige, onvervalste, echte Bergse woordenboek ‘ (Hans Heestermans)
‘Sprekend een Westbrabander: krantestukjes over dialektverschijnselen in West-Noord-Brabant’ (Jan Stroop)
‘Wurdlisten fan ‘e Fryske stedsdialekten’ (Pieter Duijff)
‘Zakwoordenboek Gronings-Nederlands, Nederlands-Gronings’ (Siemon Reker)
‘Plat-Haags: een verkennend onderzoek naar enkele aspekten van het taalgebruik en de taalattitude van mannelijke Hagenaars in en om de Schilderswijk’ (Michael Elias)
‘Eige greij: ’n Meijerijs woordenboek’ (Cor Swanenberg, Jos Swanenberg)
‘Tongval: hoe klinken Nederlanders?’ (Marc van Oostendorp)
‘Stellingwarfs woordeboek’ (Henk Bloemhoff)
‘Naast het Nederlands: dialecten van Schelde tot Schiermonnikoog’ (Harrie Scholtmeijer)
‘Eus Moojertaol’ (Flor Aarts) en ‘Neder-L’ Ben Salemans)

(7)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 21 May 2002 23:30:52 +0200
From: Peter Laroy <p.laroy@academiapress.be>
Subject: Lit: 0205.24: Te verschijnen: 'Schouwende fantasye. Opstellen van Werner Waterschoot (Gent, 2002); presentatie op vr 5 juli 2002 te Gent

=======================================================
Te verschijnen:
‘Schouwende fantasye. Opstellen van Werner Waterschoot’
=======================================================

‘Schouwende fantasye. Opstellen van Werner Waterschoot’ is een uitgave in de boekenreeks van Studia Germanica Gandensia. Het boek kwam tot stand in samenwerking tussen de vakgroep Nederlandse Literatuur van de Universiteit Gent en Academia Press Wetenschappelijke Uitgeverij. Formaat: 16 x 24 cm, omvang: 280 p., ISBN 90-382-0316-0; prijs: EUR 22,50 (incl. BTW, excl. verzendingskosten).

In ‘Schouwende fantasye’ zijn negentien reeds eerder in diverse tijdschriften en bundels verschenen literair-historische opstellen van prof. Werner Waterschoot samengebracht. De keuze representeert zowel de belangrijkste aandachtspunten als de samenhang en de diversiteit binnen het wetenschappelijke werk van de auteur.

Zoals in het onderzoek van Waterschoot zelf, staan in dit boek de bijdragen over D’Heere, Houwaert en Van der Noot, de drie belangrijkste vertegenwoordigers van de Zuid-Nederlandse vroege Renaissance, centraal. Dit Renaissancedeel wordt geflankeerd door opstellen over onderwerpen die de aandacht van de onderzoeker niet minder hebben geboeid. Een bijdrage over de Middelnederlandse ‘Reinaert’ en drie op- stellen over de rederijkers zijn vooraan geplaatst. Het grootste deel van het boek volgt daardoor de chronologische lijn van de Nederlandse literatuurgeschiedenis. De bundel sluit af met bijdragen die in een meer algemeen cultuurhistorisch kader te situeren zijn. Ze hebben betrekking op de zestiende-eeuwse typografie en de politieke feestcultuur – onderwerpen die overigens ook in de voorafgaande opstellen de nodige aandacht krijgen – en op de Vlaamse bibliofilie in de negentiende eeuw.

De bundel werd samengesteld naar aanleiding van Werner Waterschoots zestigste verjaardag, op initiatief van zijn collega’s en vrienden van de Vakgroep Nederlandse Literatuur van de Universiteit Gent.

De bundel ‘Schouwende fantasye’ wordt voorgesteld op vrijdag 5 juli 2002 om 17.00 u in de faculteitskamer van de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte van de Universiteit Gent, Blandijnberg 2, 9000 Gent.

Geinteresseerden kunnen nu reeds het boek bestellen en worden in dat geval opgenomen in de Tabula Gratulatoria die achteraan dit boek zal worden opgenomen (afsluitdatum: 10 juni 2002).

Bestellen kan door het terugsturen of terugfaxen van bijgaande bestelkaart of door het sturen van een e-mail, met eventuele vermelding van de gegevens voor de Tabula Gratulatoria.

Bestellen bij:
Academia Press Eekhout 2 9000 Gent
Info@academiapress.be, http://www.academiapress.be
Het boek kan worden afgehaald op 5 juli of wordt u achteraf toegestuurd met factuur en overschrijvingsformulier.

Een routebeschrijving naar de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte is terug te vinden op http://www.academiapress.be onder de rubriek ‘Congressen en studiedagen’.


BESTELKAART

Ondergetekende, __________________________

Adres ____________________________________

Postcode Plaats _________________

x Bestelt hierbij _ ex. van Schouwende fantasye aan de eenheidsprijs van EUR 22,50 (incl. BTW, excl. verzendingskosten).

X Wenst als volgt te worden opgenomen in de Tabula Gratulatoria:

____________________________________

X Zal aanwezig zijn op de voorstelling op 5 juli 2002

Noot van de redactie:
Voor de internetters onder ons met snelle verbindingen: we hebben op de Neder-L-site ook een pdf-bestand geplaatst waarin o.a. de voorzijde van het boek wordt afgebeeld: http://baserv.uci.kun.nl/~salemans/bulletin/2002/05/schouw.pdf

(8)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 20 May 2002 16:16:58 +0200
From: Boekwinkeltjes <postmaster@boekwinkeltjes.nl>
Subject: Web: 0205.25: Fusie tweedehands-boeken.nl en boekwinkeltjes.nl

================================================
Fusie tweedehands-boeken.nl en boekwinkeltjes.nl
================================================

Met ingang van 19 mei 2002 zijn de sites www.tweedehands-boeken.nl en www.boekwinkeltjes.nl samengegaan. De nieuwe site heet www.boekwinkeltjes.nl en alle boeken van de voormalige site van de Boekenzoekdienst staan dan ook op deze nieuwe site.

Door deze fusie is http://www.boekwinkeltjes.nl/ in een klap de een na grootste boekensite van Nederland geworden met meer dan 33.000 boeken aangeboden door 190 boekwinkeltjes.

Eric Kaizer
www.boekwinkeltjes.nl

(9)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 23 May 2002 16:34:57 +0200
From: Rob Visser <rvisser@ntu.nl>
Subject: Sym: 0205.26: Dag 'Veranderen en Communiceren' van de Vlaamse Vereniging voor Zakelijke Communicatie op za 12 oktober 2002 te Gent

==========================================
VVZC-feestdag ‘Veranderen en Communiceren’
==========================================

Op zaterdag 12 oktober 2002 de Vlaamse Vereniging voor Zakelijke Communicatie (VVZC) haar derde lustrum. “Veranderen en communiceren” is het thema van die feestelijke dag. Eminente sprekers uit verschillende sectoren getuigen in het Vlaams Parlement in Brussel over hun ervaringen met communicatie bij verandering:

  • Guy Aelterman (Hogeschool Gent): ‘Het hoger onderwijs verandert’
  • Peter Frans Anthonissen (Anthonissen & Associates): ‘Strategische communicatie is een noodzaak’
  • Ludo Gelders (Katholieke Universiteit Leuven): ‘De industriele communicatie verandert’
  • Marinel Gerritsen (Katholieke Universiteit Nijmegen): ‘Interculturele communicatie maakt verschil’
  • Luc Lamine (Politie Antwerpen): ‘De politie verandert’

Tijdens het forumgesprek kunnen de sprekers met elkaar en met het publiek discussieren. Een cultureel luik sluit de dag af: Diatessaron illustreert hoe muzikale communicatie net als verbale door de eeuwen heen veranderd is.

Alle informatie staat samen met een elektronisch inschrijvingsformulier ook op de VVZC-website (http://www.vvzc.be/).

VVZC
E. Claessenslaan 96
B – 2845 NIEL
dirk.vos@wanadoo.be

(10)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 20 May 2002 16:49:02 +0200
From: Marc van Oostendorp <Marc@vanOostendorp.nl>
Subject: Rec: 0205.27: Recensie 'Marek van der Jagt en de Nederlandse dialecten' door Marc van Overdorp, over: C. en G. Hoppenbrouwers. De indeling van de Nederlandse streektalen. (Assen, 2001)

==============================================
Marek van der Jagt en de Nederlandse dialecten
==============================================

Cor en Geer Hoppenbrouwers. De indeling van de Nederlandse streektalen. Dialecten van 156 steden en dorpen geklasseerd volgens de FFM. Assen: Koninklijke Van Gorcum, 2001. ISBN 90-232 3731-5.

Zeg me om het even wat en ik zal u zeggen wie ge zijt. Een paar weken geleden werd bekend dat Italiaanse onderzoekers in opdracht van NRC Handelsblad met een computerprogramma hadden vastgesteld dat de boeken van Marek van der Jagt geschreven waren door Arnon Grunberg (of omgekeerd). Een paar dagen later konden de twee schrijvers dan ook weinig anders doen dan deemoedig ontkennen dat ze inderdaad dezelfde persoon waren. Ze hadden samen jarenlang een vuig spel gespeeld en geen mens kon onomstotelijk bewijzen waar het mis ging. Maar toen kwam de computer en was het binnen de kortste keren gepiept.

Nou, dat programma zal dan wel heel geavanceerd zijn geweest, en zeer diep zijn ingegaan op de opvallende overlappingen in thematiek van de twee schrijvers, hun beider neiging om zichzelf tot een verhaal te maken, hun vlucht naar het buitenland, hun afstotingsspel met de media? Dat zal wel het aantal herhalingen geteld hebben en gelet hebben op merkwaardig woordgebruik? Nee, hoor. Het programma deed waarschijnlijk weinig meer dan de frequenties tellen van letters (elke auteur heeft een uniek profiel dat wordt bepaald door hoe vaak hij a’s, e’s en i’s schrijft), en misschien van enkele andere categorieen. Geen woord Nederlands hoefde de computer te begrijpen van de letterkundige werken van Van der Jagt en Grunberg om vast te kunnen stellen dat ze door dezelfde persoon waren geschreven.

Het deed mij denken aan een artikeltje van Geer Hoppenbrouwers dat ik vijftien jaar geleden in Tabu las en waarin de auteur aantoonde dat je inderdaad door letterfrequenties te tellen redelijk goed talen, dialecten en zelfs individuele auteurs uit elkaar kunt houden. De redactie van de NRC had helemaal niet naar Italie hoeven gaan. We hebben die expertise in Nederland allang in huis.

Inmiddels heeft Hoppenbrouwers zijn methode samen met zijn broer, de beroemde dialectoloog Cor Hoppenbrouwers, sterk verfijnd. In hun gezamelijke boek De indeling van de Nederlandse streektalen presenteren de broers een manier om de Nederlandse dialecten te klasseren volgens wat zij noemen de featurefrequentiemethode (FFM). Het is een fascinerend boek. Op de omslag wordt beloofd dat ook de ‘niet taalkundig geschoolde lezer met belangstelling voor taal en dialect dit boek kan volgen’, maar die lezer zal er zijn hoofd dan wel goed bij moeten houden. Voor iemand met een wat diepergaande belangstelling voor Nederlandse dialecten en/of voor fonologie lijkt me dit boek verplichte lectuur.

Het idee is simpel. Je neemt van elk dialect een representatief stukje tekst. Die tekst bestaat uit spraakklanken en die spraakklanken kun je als taalkundige in onderdeeltjes (‘kenmerken’, ‘features’) knippen. De klank /p/ maak je bijvoorbeeld door met je lippen een explosie van lucht te veroorzaken en daarbij je stembanden niet te gebruiken. Taalkundigen zeggen dan dat de /p/ de kenmerken [met je lippen], [explosie] en [-stembanden] heeft. Wat de broers Hoppenbrouwers nu doen is de frequentie kenmerken tellen: van elke 100 kenmerken in het dialect van Ter Weksel zijn er vijftien [met je lippen].

Het is handiger om kenmerken te tellen als je dialecten wilt vergelijken dan om letters (of fonetische symbolen) te vergelijken. Soms verandert een /p/ bijvoorbeeld in een /b/. Dat is maar een heel kleine verandering ([-stembanden] wordt [+stembanden] terwijl de andere kenmerken gelijk blijven) en dat kun je uitdrukken als je kenmerken telt.

Hoppenbrouwers en Hoppenbrouwers laten in hun boek overtuigend zien dat je inderdaad een classificatie kunt maken die redelijk overtuigend is. Als je een van hun 156 dialecten als uitgangspunt neemt en alle andere dialecten ermee vergelijkt, blijkt dat over het algemeen de dialecten in naburige plaatsen een grotere overeenkomst vertonen en dat de plaatsen met het dialect dat het meest verschilt ook het verst weg liggen.

Er zijn ook verrassende uitkomsten. Zo staat het Fries volgens de classificatie van Hoppenbrouwers en Hoppenbrouwers dichter bij de Hollandse, Brabantse, Zeeuwse en Vlaamse dialecten dan het Limburgs en het Nedersaksisch. De Limburgse dialecten staan het verst weg (al wijzen Hoppenbrouwers en Hoppenbrouwers er op dat er tussen die dialecten onderling ook grote verschillen zijn).

De vraag is dan wel wat je precies met deze uitkomsten moet. Kunnen we op basis hiervan nu besluiten dat de Fryske Akademy moet opgaan in het Meertens Instituut en dat er in plaats daarvan een aparte Veldeke-akedemie moet komen in Maastricht? Als ik een Fries zou zijn, zou ik er op wijzen dat deze classificatie steunt op een groot aantal aannamen. Zo is de kenmerkanalyse van spraakklanken die hier gebruikt wordt er slechts een van de velen. (Als ik kwaad zou willen, zou ik er nog aan toevoegen dat ze ook een beetje ouderwets is. Er wordt bijvoorbeeld wel verwezen naar de Aulapocket over Nederlandse fonologie van Geert Booij uit 1981, maar niet naar het standaardwerk die dezelfde auteur in 1995 publiceerde). Met een iets andere kenmerkindeling, en met een iets andere weging van de verschillende factoren kregen we er misschien een heel andere klassering uit. Bovendien zijn hier hoe dan ook syntactische en morfologische factoren niet rechtstreeks meegewogen. Ik denk dat het wel mogelijk is om op basis van de featurefrequentiemethode, maar met een andere kenmerktabel een classificatie te maken waarin het Fries het meest apart staat.

Toch doet dat weinig af aan het hier gepresenteerde werk. Het gaat er dan natuurlijk om dat zo’n kenmerktabel ook anderszins plausibel is. Als zodanig zie ik de featurefrequentiemethode eigenlijk vooral als een instrument om theorieen over fonologische en andere taalkundige kenmerken te testen. Een goed kenmerkensysteem voor het Nederlands levert niet al te idiote resultaten op wanneer hij wordt gebruikt om een aantal dialecten te vergelijken. Hoppenbrouwers en Hoppenbrouwers hebben een indrukwekkend resultaat geleverd, een prachtig instrument voor de taalkunde, en dat alles opgeschreven op een heldere en inzichtelijke manier.

Marc van Oostendorp, http://www.vanoostendorp.nl/

(11)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=

*-------------------------------------------------------------------------*
|                                                                         |
| Informatie over Neder-L:                                                |
| ========================                                                |
| Algemene informatie opvragen over Neder-L: stuur mail naar              |
|   listserv@nic.surfnet.nl met daarin de boodschap: GET NEDER-L INFO     |
| Abonnement nemen op Neder-L: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl    |
|   met als boodschap: SUB NEDER-L uw-voornaam/voorletters uw-achternaam  |
| Neder-L op het web/WWW: Neder-L-nummers zijn vanaf januari 1997 in      |
|   web-formaat te lezen via: http://baserv.uci.kun.nl/~salemans/         |
|   Nadere informatie over Neder-L in web-formaat: zie artikel 9706.01    |
|   Er is ook een WWW-archief met alle e-mailversies van Neder-L sinds    |
|   juni 1992, dat ook op trefwoord doorzocht kan worden; de URL van dit  |
|   listserv-archief: http://listserv.surfnet.nl/archives/neder-l.html    |
| Neder-L wordt ook verspreid via de Internet-newsgroup bit.lang.neder-l  |
| Oude Neder-L-bulletins opvragen: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl|
|   met daarin een boodschap als: GET NEDER-L LOG9206                     |
|   (resultaat: logboek met Neder-L-artikelen van juni '92 wordt gestuurd)|
|   Of maak gebruik van het listserv-archief (zie enkele regels hierboven)|
| Bijdrage voor Neder-L opsturen: stuur mail naar neder-l@nic.surfnet.nl  |
| Contact met redactie: stuur mail naar Salemans@baserv.uci.kun.nl, naar  |
|   Willem.Kuiper@hum.uva.nl, naar Piet.Verkruijsse@hum.uva.nl (voor de   |
|   evenementenagenda) of naar P.A.Coppen@let.kun.nl                      |
*-------------------------------------------------------------------------*

*-Einde-------------------- Neder-L, no. 0205.b --------------------------*