Neder-L, no. 0102.b

Subject: Neder-L, no. 0102.b
From: BJP Salemans
Reply-To:Elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek
Date:Sat, 24 Feb 2001 04:14:20 +0100
Content-Type:TEXT/PLAIN
                           *********************
*-Negende-jaargang--------- Neder-L, no. 0102.b -----------ISSN-0929-6514-*
|                                                                         |
|      ************************************************************       |
|      * Neder-L, elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek *       |
|      ************************************************************       |
|                                                                         |
| Onderwerpen in dit bulletin:                                            |
| ============================                                            |
| (1) Rub: 0102.18: Evenementenagenda, met:                               |
|                   - Tentoonstelling over uitgeverij Kluitman, t/m zo    |
|                     30 april 2001 (Alkmaar)                             |
|                   - Tentoonstelling over Gerrit Noordzij, t/m vr 9      |
|                     maart 2001 (Den Haag)                               |
| (2) Vac: 0102.19: Vacature voor een onderzoekmedewerker voor het        |
|                   SAND-project op het Meertens Instituut te Amsterdam   |
|                   (deadline: do 1 maart 2001)                           |
| (3) Vac: 0102.20: Vacature voor een docent Nederlands aan de Katholieke |
|                   Universiteit Lublin te Polen (deadline: ma 2 april    |
|                   2001)                                                 |
| (4) Med: 0102.21: Hanneke Stolte-essayprijs, prijs voor opstel over     |
|                   relatie tussen biograaf en informant; uiterlijke      |
|                   inzenddatum: vr 1 mei; prijsuitreiking: vr 25 mei 2001|
| (5) Med: 0102.22: Uitreiking ANV-Visser-Neerlandiaprijs aan Vereniging  |
|                   Algemeen Nederlands op za 3 maart 2001 te Gent        |
| (6) Med: 0102.23: Friese schrijver Rink van der Velde overleden         |
| (7) Web: 0102.24: Website Hermans-magazine                              |
| (8) Lit: 0102.25: Nieuw: Constantijn Huygens, 'Dingen', Uitgegeven door |
|                   J. Heersche & H. Hermkens (Amsterdam/Muenster, 2001)  |
| (9) Rub: 0102.26: Pas verschenen: Forum Antiquarian Booksellers.        |
|                   Catalogue 100: The children's world of learning       |
|                   1480-1880. Part 8. ('t Goy-Houten, 2000)              |
|(10) Rub: 0102.27: Pas verschenen: Jaroslav Seifert. Drie sneeuwvlokken. |
|                   Bijeengebr. en uitg. door K. Aarts, e.a. 2e, verb.    |
|                   opl. (Amsterdam, 2001)                                |
|(11) Rub: 0102.28: Pas verschenen: Margreet van Wijk-Sluyterman. Er was  |
|                   eens ... (Alkmaar/Leiden, 2000)                       |
|(12) Rub: 0102.29: Pas verschenen: J. Bethlehem, e.a. Gids voor          |
|                   onderzoek naar de geschiedenis van de joden in        |
|                   Nederland. (Amsterdam, 2000)                          |
|(13) Rub: 0102.30: Pas verschenen: Rutger Kopland en Driek van Wissen.   |
|                   Ik ben een moeilijk geval. (Middelburg, 2000)         |
|(14) Rub: 0102.31: Pas verschenen: J. de Bruijn, e.a. (red.). Een        |
|                   vreemde man, en die ons vreemd ontviel. Liber amicorum|
|                   voor E.W.A. Henssen (1950-1999). (Amsterdam, 2000)    |
|(15) Sym: 0102.32: Vierde Internationaal Neerlandistiekcongres van de    |
|                   SAVN, ma 9 - vr 13 juli 2001, Pretoria, Zuid-Afrika   |
|(16) Sym: 0102.33: Themadag 'Psycholinguistische benaderingen van        |
|                   impliciete en expliciete fonologische kennis' op vr   |
|                   30 maart 2001 te Antwerpen                            |
|(17) Sym: 0102.34: Colloquium 'Het Nederlands in Frankrijk en in         |
|                   Franstalig Belgie wetenschappelijk en didactisch      |
|                   benaderd' van do 22 - vr 24 maart 2001 te Lille       |
|(18) Sym: 0102.35: Colloquium 'Pingu"ins of pikkewyne' over taal- en     |
|                   letterkundige aspecten van de band tussen Nederland   |
|                   en Zuid-Afrika op vr 6 en za 7 april 2001 te Leiden   |
|(19) Rec: 0102.36: Sanders trapt kont. Boekbespreking door Marc van      |
|                   Oostendorp van Ewoud Sanders, De taal van het jaar    |
|                   (Amsterdam, 2001) en Ton den Boon, Taal van het jaar  |
|                   nul (Utrecht, 2001)                                   |
|(20) Col: 0102.37: Column Willem Kuiper, no. 53: Isidorus van Sevilla,   |
|                   PC-beschermheilige                                    |
|(21) Informatie over Neder-L                                             |
|                                                                         |
*--------------------------                     ---------24-februari-2001-*
                           *********************

(1)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sat, 17 Feb 2001 00:02:27 +0100
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Rub: 0102.18: Evenementenagenda

=================
Evenementenagenda
=================


ALKMAAR, Stedelijk Museum, Canadaplein 1.

Tentoonstelling over uitgeverij Kluitman, tot en met 30 april 2001, di.-vr. 10.00-17.00 uur; za.-zo. 13.00-17.00 uur.

  • Onder de titel ‘Van Pietje Bell tot Kippenvel’ is in het nieuwe Stedelijk Museum van Alkmaar een expositie gewijd aan de bekende uitgeverij van jeugdliteratuur, Uitgeverij Kluitman. De tentoonstelling gaat vergezeld van twee publicaties: Clara Brinkgreve, ‘Van Pietje Bell tot Kippenvel; boeken van Uitgeverij Kluitman sinds 1864’ en – zie Neder-L 0102.28 – Margreet van Wijk-Sluyterman, ‘Er was eens …’ over de illustratrice Nelly Spoor.

DEN HAAG, Galerie van de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten, Prinsessegracht 4, +31 (0)70-3154666.

Tentoonstelling over Gerrit Noordzij, tot en met vrijdag 9 maart 2001, ma.-vr. 10.00-21.00 uur.

  • De Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten en Museum Meermanno, museum van het boek, hebben een tentoonstelling gewijd aan ‘Gerrit Noordzij, ontwerper en docent’ naar aanleiding van de uitreiking van de Gerrit Noordzij Prijs 2001 aan Fred Smeijers. Bij de tentoonstelling verschijnt bij Uitgeverij Van Oorschot het boek van Noordzij: ‘De handen van de zeven zusters’.

(2)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 13 Feb 2001 17:49:18 +0800
From: Sjef Barbiers <Sjef.Barbiers@meertens.knaw.nl>
Subject: Vac: 0102.19: Vacature voor een onderzoekmedewerker voor het SAND-project op het Meertens Instituut te Amsterdam (deadline: do 1 maart 2001)

==================
Vacature Amsterdam
==================

Het Meertens Instituut is een instituut van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Het houdt zich bezig met onderzoek naar en documentatie van Nederlandse Taal en Cultuur. Het zwaartepunt van het onderzoek ligt op het terrein van de hedendaagse variatie op het gebied van taal (o.a. dialecten) en (volks-)cultuur in Nederland.

Binnen het Instituut is er momenteel een vacature voor een:

Medewerker onderzoek (m/v)
t.b.v. het SAND-project
1,0 fte

Het project Syntactische Atlas van de Nederlandse Dialecten (SAND) beoogt het in kaart brengen van de zinsbouwvariatie in de Nederlandse dialecten. Met moderne syntactische en sociolinguistische onderzoeksmethoden wordt in mondelinge en schriftelijke interviews dialectmateriaal verzameld op 250 plaatsen in Nederland en Belgie. Dit zal uitmonden in een database / atlas die dient als basis voor verder syntactisch onderzoek. Aan het project werken 15 onderzoekers mee van de universiteiten van Amsterdam, Leiden, Gent, Antwerpen en Brussel, het Meertens Instituut en de Fryske Akademy, onder wie vijf promovendi.

Taken:

  • Dagelijkse coordinatie van het veldwerk
  • Verzamelen, verwerken en analyseren van onderzoeksgegevens
  • Medeverrichten van veldwerk

Functie-eisen:

  • Afgeronde universitaire opleiding Nederlandse taal- en letterkunde of Algemene Taalwetenschap, bij voorkeur met specialisatie syntaxis
  • Organisatievermogen
  • Goede contactuele eigenschappen
  • Zelfstandig kunnen werken
  • Flexibel en nauwgezet
  • Affiniteit met syntactisch onderzoek
  • Ervaring met FileMaker Pro is een pre

Wij bieden:

  • Volledig dienstverband van drie jaar, ingaande op 1 april 2001
  • Salaris maximaal NLG 6.287,- afhankelijk van leeftijd en relevante werkervaring
  • Dynamische en veelzijdige baan binnen een enthousiaste onderzoeksgroep
  • Mogelijkheden tot het verder uitbouwen van de functie
  • Mogelijkheden tot verdere ontwikkeling en scholing
  • Mogelijkheid om max. 20 procent van de werktijd te besteden aan eigen onderzoek binnen het SAND-project, onder begeleiding van een ervaren onderzoeker.

Voor meer informatie over deze functie kunt u zich wenden tot dhr. dr. L.C.J.Barbiers, telefoon +31 (0)20-462.85.30 of E-mail: sjef.barbiers@meertens.knaw.nl.

Schriftelijke sollicitaties met curriculum vitae kunt u voor 1 maart 2001 richten aan afd. Personeelszaken van het Meertens Instituut, Postbus 94264, 1090 CG Amsterdam.

Voor meer informatie over het Meertens Instituut en het SAND-project: http://www.meertens.knaw.nl

(3)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Wed, 21 Feb 2001 10:44:51 +0100
From: Nienke Van de Waal <nienke@kul.lublin.pl>
Subject: Vac: 0102.20: Vacature voor een docent Nederlands aan de Katholieke Universiteit Lublin te Polen (deadline: ma 2 april 2001)

===============
Vacature Lublin
===============

De Katholieke Universiteit van Lublin (Polen) zoekt per 1 oktober 2001 een

DOCENT(E) NEDERLANDS

om voor ten minste een half jaar aan ca. 60 bijvakstudenten (beginners en gevorderden) colleges taalverwerving te geven. De docent geeft minimaal 12 uur per week les, ontvangt een lokaal salaris en wordt kosteloos gehuisvest op het universiteitsterrein.

Gevraagd wordt: moedertaalspreker van het Nederlands, bij voorkeur een (bijna) afgestudeerd taalkundige, liefst met enige ervaring in het onderwijs Nederlands als vreemde taal.

Belangstellenden kunnen voor 2 april 2001 een brief met CV sturen naar: nienke@kul.lublin.pl.

Informatie: Nienke van de Waal (+48-608850797 / +48-814453945)

(4)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Wed, 21 Feb 2001 07:39:21 +0100
From: Herman de Liagre Boehl <boehl@pscw.uva.nl>
Subject: Med: 0102.21: Hanneke Stolte-essayprijs, prijs voor een opstel over de relatie tussen de biograaf en de informant; uiterlijke inzenddatum: 1 mei 2001; prijsuitreiking: vr 25 mei 2001

==============================
Hanneke Stolte-essayprijs 2001
==============================

Mevrouw Hanneke Starreveld-Stolte (geb. 1910), wonend te Amsterdam, looft een prijs uit van NLG 10.000.- (tienduizend gulden) voor het beste opstel over de relatie tussen de biograaf en zijn/haar getuige. Mevrouw Starreveld was in 1929-1930 verloofd met Menno ter Braak. Aan deze verloving heeft L’eon Hanssen twee prachtige hoofdstukken (34 en 35) gewijd in de zojuist verschenen biografie ‘”Want alle verlies is winst”; Menno ter Braak 1902-1940.’ Deel I (Amsterdam, uitg. Balans, 2000). Mevrouw Starreveld is lid van onze Werkgroep Biografie sinds de oprichting in 1990, niet zozeer als een praktiserende biografe, maar vanuit haar rol als informante voor de biograaf.

Uit dank voor het feit dat de Werkgroep vanaf de start zijn gelederen openstelde voor een informante zoals zij, wil zij ons nu belonen door een prijsvraag uit te schrijven. De prijs is bedoeld voor het beste essay over de volgende kwestie:

Wat betekent het informant zijn voor de informant, voor de biograaf en hun onderling relatie?
Toelichting van Mevrouw Starreveld:
“Bij getuigenissen over minder belangrijke zaken, zoals huis-, tuin en keukenfeiten doen zich geen hachelijke problemen voor. Zulke zaken vereisen weliswaar een nauwkeurige rapportage en weergave, maar zijn meestal niet controversieel. Anders ligt het bij informatie van personen die intiem betrokken waren bij het leven van de gebiografeerde. Hoe wordt er door de biograaf omgegaan met de inlichtingen van de vriend(in), de geliefde, de echteno(o)t(e) of het familielid die een biograaf oprecht en openhartig ter wille zijn vanuit de intentie om bij te dragen tot de totstandkoming van een verantwoorde biografie? En hoe behoort er met zulke inlichtingen te worden omgegaan?”

Gevraagd wordt om een essay van 15 a 20 bladzijden (minimaal 5000 en maximaal 8000 woorden). De sluitingstermijn van inzenden is op 1 mei 2001. Er moeten minimaal 25 inzendingen binnen zijn om de prijsuitreiking door te laten gaan. De jury die de inzendingen zal beoordelen, bestaat uit: Herman de Liagre B”ohl (voorzitter), Els Broeksma en Elly Kamp. De prijsuitreiking zal plaatsvinden op vrijdagmiddag 25 mei 2001 op een nader bekend te maken plaats. Gelieve inzendingen in viervoud op te sturen aan:

Herman de Liagre Boehl, Michelangelostraat 21-II, 1077 BP Amsterdam.

(5)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 15 Feb 2001 13:58:09 +0100
From: An De Moor <an.de.moor@tijd.com>
Subject: Med: 0102.22: Uitreiking ANV-Visser-Neerlandiaprijs aan de Vereniging Algemeen Nederlands op za 3 maart 2001 te Gent

=====================================
Uitreiking ANV-Visser-Neerlandiaprijs
=====================================

Het Algemeen-Nederlands Verbond zal op zaterdag 3 maart de ANV-Visser-Neerlandiaprijs uitreiken aan de Vereniging Algemeen Nederlands in de Koninklijke Vlaamse Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde in Gent (Koningstraat 18). Aanvang: 10.30 uur. Iedereen is van harte welkom maar reserveert best een plaatsje bij ondergetekende.

An Van Eetvelde-De Moor,
secretaris Algemeen-Nederlands Verbond
Kluisstraat 23
9160 Lokeren
Tel. +32 (0)9-348.10.51 – Fax +32 (0)9-349.64.43
e-post : an.de.moor@tijd.com

(6)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 20 Feb 2001 11:04:14 +0100
From: FLMD <post@flmd.nl>
Subject: Med: 0102.23: Friese schrijver Rink van der Velde overleden

=============================================
Friese schrijver Rink van der Velde overleden
=============================================

Op zaterdag 17 februari jongstleden is op 68-jarige leeftijd in zijn woonplaats Drachten de Friese schrijver Rink van der Velde overleden. Hij is de meest succesvolle Friese schrijver aller tijden, met meer dan dertig titels en meer dan 200.000 verkochte boeken. Omgerekend naar de Nederlandstalige lezersmarkt, die minstens vijfentwintig keer zo groot is, zou dat aantal neerkomen op vijf miljoen exemplaren. De beide provinciale dagbladen van Friesland en ook de regionale omroep besteedden gisteren uitgebreid aandacht aan het overlijden van Van der Velde. In de hal van het Frysk Letterkundich Museum in Leeuwarden is een kleine expositie ingericht. Daar is ook gelegenheid om een condoleanceregister te tekenen. De schrijver wordt op 20 februari 2001 naar eigen wens in kleine kring begraven in Wetsens, niet ver van zijn geboortedorp Aalsum, vlak bij Dokkum.

Van der Velde is nagenoeg zijn hele werkzame leven journalist geweest, het laatst bij de Leeuwarder Courant. Een aantal van zijn boeken verscheen ook in het Nederlands, waaronder “De fuik” in 1970 bij Wereldbibliotheek. Stukken daaruit werden opgenomen in de grote prozabloemlezing “Fries Stamboek” die in 2000 bij Contact verscheen. “De fuik” wordt door velen (maar niet door de auteur zelf) als zijn beste werk gezien. Het werd ook in het Engels en het Oekraiens vertaald; een vertaling in het Ivriet is in voorbereiding. De hoofdfiguur uit “De fuik” kan model staan voor veel van zijn personages: de onaangepaste vrijheidslievende kleine man die niet opgewassen is tegen de maatschappelijke machten maar die toch zijn eigen waardigheid weet te behouden. Van der Veldes doorbraak naar een groot lezerspubliek kwam in 1971 met de schelmenroman “Feroaring fan lucht”, waarin de hoofdfiguur voor de verandering niet als verliezer eindigt. In later jaren legde hij zich ook toe op het schrijven van misdaadromans. Een maand geleden verscheen zijn laatste boek, “It guozzeroer” (Het ganzenroer), dat net als veel van zijn andere werk in de Tweede Wereldoorlog speelt.

Voor meer informatie:

Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum, Grutte Tsjerkestrjitte 212, 8911 EG Ljouwert/Leeuwarden tel. +31 (0)58-212.08.34, faks +31 (0)58-213.26.72 http://www.flmd.nl/, email: stienstra@flmd.nl

(7)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 12 Feb 2001 13:52:01 +0100
From: B.J. Polak <PLK@dro.amsterdam.nl>
Subject: Web: 0102.24: Website Hermans-magazine

========================
Website Hermans-magazine
========================

De site van Hermans-magazine, het kwartaalblad dat is gewijd aan het leven en werk van Willem Frederik Hermans, is te vinden op: http://www.xs4all.nl/~bpolak

Bob Polak
Redactie Hermans-magazine

(8)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sun, 11 Feb 2001 22:29:25 +0100
From: Jan Noordegraaf <noordegj@let.vu.nl>
Subject: Lit: 0102.25: Nieuw: Constantijn Huygens, 'Dingen', Uitgegeven door J. Heersche & H. Hermkens (Amsterdam/Muenster, 2001)

=====
Nieuw
=====

Constantijn Huygens, ‘Dingen’. Uitgegeven door J.P.G. Heersche & H.M. Hermkens m.m.v. F.J. Claessens, L. Francken-Albers, L. van Kessel en A. van Puijenbroek-van der Heijden. Amsterdam/Muenster, 2001. ISBN 90-72365-66-6; ISBN 3-89323-441-1. 307 pp. NLG 35,00.

Het merendeel van het dichtwerk van Constantijn Huygens bestaat uit epigrammen oftewel sneldichten. Die hebben, net als zijn lange gedichten, een sterk moraliserende strekking. Twee series daarvan verdienen onze bijzondere aandacht: ‘Menschen’ en ‘Dingen’. De eerste is in 1988 uitgegeven door drie studenten van de Katholieke Leergangen te Tilburg onder toezicht van Heersche en Hermkens; de tweede is voorbereid door vier andere studenten en nu uitgegeven door hun begeleiders. Deze laatste serie bevat concrete zaken als koets of zandloper, stoffen als ijzer of blik, abstracte begrippen als bruiloft of dood. De thans verschenen uitgave is bedoeld voor serieuze studie. Omdat de historische letterkunde en taalkunde in de hedendaagse opleidingen minder aandacht krijgen dan ze verdienen, hebben de editeurs maximale hulp geboden bij de interpretatie: door vertaling en annotatie. De lezer kan bovendien in een uitgebreid hoofdstuk over taalkundige bijzonderheden zijn kennis van het zeventiende-eeuws Nederlands toetsen of uitbreiden.

Constantijn Huygens, ‘Dingen’ telt 307 bladzijden, is verschenen als deel 34 de reeks Uitgaven Stichting Neerlandistiek VU en is te bestellen bij de Stichting Neerlandistiek VU, Faculteit der Letteren, Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105, NL-1081 HV Amsterdam, of bij Nodus Publikationen, Postfach 5725, D-48031 Muenster, BRD (http://go.to/nodus). De Nederlandse prijs bedraagt NLG 35,00 (excl. verzendkosten).

(9)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sat, 17 Feb 2001 00:02:27 +0100
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Rub: 0102.26: Pas verschenen: Forum Antiquarian Booksellers. Catalogue 100: The children's world of learning 1480-1880. Part 8. ('t Goy-Houten, 2000)

==============
Pas verschenen
==============

Forum Antiquarian Booksellers. Catalogue 100: The children’s world of learning 1480-1880. A collection of printed books, manuscripts, broadsides and prints illustrating four centuries of education and popular culture in Western Europe with emphasis on the Low Countries. Part 8: Courtesy books; Music, dance, theatre, eloquence; Sports, games & pastimes. ’t Goy-Houten: Forum, 2000. p. 1021-1178; ills.; NLG 50,00.

Van de prestigieuze jubileumcatalogus nr. 100 van antiquariaat Forum verscheen het achtste van in totaal tien delen (dl. 9 en 10 worden voor september 2001 aangekondigd). De fraai geillustreerde catalogus bevat uitvoerige beschrijvingen van de nommers 3902 tot en met 4445 op de in de titel aangegeven terreinen voor prijzen die varieren van enkele tientjes tot NLG 52.000,00.

Bij de zedekundige werken voor de jeugd vindt men Nederlandse vertalingen van de Duitse pedagogen Campe en Salzmann, oorspronkelijk werk van G. Engelberts Gerrits, A. Fokke Simonsz, Onno Zwier van Haren en Petronella Moens, schoolboekjes van Nieuwenhuyzen voor ’t Nut, maar ook een eerste druk van Hondius’ ‘Dapes inemptae, of de Moufe-schans’ uit 1621 (NLG 15.000,00), Lipsius’ ‘Twee boecken vande stantvastigheyd’, in 1640 verschenen bij D.P. Pers, van wie ook de vertaling van de ‘Iconologia’ van Ripa is opgenomen.

In de afdeling muziek, dans, toneel en welsprekendheid kan men werk aantreffen van o.a. Matthys de Casteleyn (‘De konst van Rethoriken’ uit 1616 voor NLG 12.500,00), Jan Pieter Heije en Constantijn Huygens (een editie van de ‘Ledige uren’, Haarlem 1641, NLG 12.500,00), een exemplaar van ‘Den nieuwen lust-hof’ van 1602, van Colijn van Rijsseles ‘Spiegel der minnen’ van 1617 (NLG 12.500,00), van de ‘Spelen van sinne’ van Gent uit 1539 (NLG 49.500,00) en van Rotterdam 1561 (Antwerpen 1564; NLG 17.500,00) en van het liedboek ”t Hoorns vermaeck’lijck treck-schuytje’ (Hoorn 1663; NLG 15.000,00).

De afdeling sport en spel laat een varieteit zien van schaak- en kaartspellen, ganzenborden, goochel- en raadselboekjes e.d. Nommer 4354 biedt voor NLG 52.000,00 een prachtige collectie zeventiende-eeuwse architectuur- en ornamentprenten.

Voor 15 september 2001 tot 20 januari 2002 wordt een expositie aangekondigd van hoogtepunten uit de jubileumcatalogus in de Bibliotheca Wittockiana, Bemelstraat 21 te Brussel.

Intussen verscheen ook de fondscatalogus 2001-2002 van HES & DE GRAAF Publishers met 140 pagina’s titels op het terrein van de boek- en wetenschapsgeschiedenis, geschiedenis, humanisme en Neolatijn, literatuurgeschiedenis en taalkunde, theologie en kerkgeschiedenis. Daartoe horen uitgaven in de bekende reeksen Bibliotheca Bibliographica Neerlandica, Bibliotheca Humanistica & Reformatorica, Penman’s Paradise, Catalogi Redivivi, HES Studia Historica en Utrechtse Herdrukken.

Antiquariaat Forum en uitgeverij HES zijn te bereiken via +31 (0)30-6011955, fax 6011813, e-mail: hes@forum-hes.nl; website: http://www.forum-hes.nl/

PJV

(10)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sat, 17 Feb 2001 00:02:27 +0100
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Rub: 0102.27: Pas verschenen: Jaroslav Seifert. Drie sneeuwvlokken. Bijeengebr. en uitg. door K. Aarts, M. van Etten, M. Holman en A. Aarts. 2e, verb. opl. (Amsterdam, 2001)

==============
Pas verschenen
==============

Jaroslav Seifert. Drie sneeuwvlokken. Bijeengebracht en uitgeleid door Kees Aarts, Marijke van Etten, Marscha Holman en Anna Aarts. 2e, verbeterde opl. Amsterdam: Zwarte Roos, 2001 (Bekroonde Gedichten). 8 blz.; ill.

De in de Zwarte Roos samenspannende familie Aarts-Van Etten-Holman heeft 2001 uitgeroepen tot Jaroslav Seifert-jaar en dat jaar op de eerste dag ervan ingezet met de herpublicatie van de vertalingen van drie gedichten van deze Praagse kunstenaar en Nobelprijswinnaar die op 23 september 1901 werd geboren. In de Uitleiding wordt een beeld geschetst van het Praagse kunstenaarsmilieu dat zich in de tijd van Seifert concentreerde rond Cafe Slavia in de Nationale straat.

PJV

(11)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sat, 17 Feb 2001 00:02:27 +0100
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Rub: 0102.28: Pas verschenen: Margreet van Wijk-Sluyterman. Er was eens … (Alkmaar/Leiden, 2000)

==============
Pas verschenen
==============

Margreet van Wijk-Sluyterman. Er was eens … Alkmaar / Leiden: Stedelijk Museum Alkmaar / De Ammoniet, 2000. 12 blz.; ills.; NLG 25,00.

Ter gelegenheid van de tentoonstelling over Uitgeverij Kluitman in Alkmaar verscheen een bibliofiele restauratiedruk, met de hand gezet uit de Bodoni door Gerard Post van der Molen van De Ammoniet, waarvan de opbrengst bedoeld is voor de conservering en restauratie van het archief van Kluitman.

Het boekje van Margreet van Wijk-Sluyterman geeft een aantal bijzonderheden over de ten onrechte nogal in het vergeetboek geraakte illustratrice Nelly Spoor (Den Haag 1885-Laren 1950), tijdgenote van de bekendere Rie Cramer en Tjeerd Bottema. Toch zijn heel veel fraaie illustraties van haar hand te vinden in jeugdboeken, jeugdtijdschriften en schoolboeken.

Het boekje is verpakt in een fraaie transparante envelop en wordt vergezeld van vijf prentbriefkaarten en een boekenlegger, alle voorzien van mooie silhouettekeningen van Nelly Spoor, tevens een technisch hoogstandje van De Ammoniet. Het mapje is uitsluitend verkrijgbaar bij het Stedelijk Museum Alkmaar, Canadaplein 1.

PJV

(12)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sat, 17 Feb 2001 00:02:27 +0100
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Rub: 0102.29: Pas verschenen: J. Bethlehem, F. Hiegentlich, F.J. Hoogewoud (red.). Gids voor onderzoek naar de geschiedenis van de joden in Nederland. (Amsterdam, 2000)

==============
Pas verschenen
==============

J. Bethlehem, F. Hiegentlich, F.J. Hoogewoud (red.). Gids voor onderzoek naar de geschiedenis van de joden in Nederland. Amsterdam: Schiphouwer en Brinkman, 2000 (Kartons voor geschiedenis en letterkunde; 4). viii + 248 blz.; ills.; ISBN 90-72872-20-7; ISSN 0926-2873; NLG 36,35.

Na de ‘Gids voor historisch onderzoek in Zeeland’ (1991) en ‘Werken met Zeeuwse bronnen’ (1998) komt eenmansuitgeverij Schiphouwer en Brinkman (Kikkenstein 210, 1104 AJ Amsterdam, +31 (0)20-6980812) nu met een derde gids die velen – wetenschappers en niet-wetenschappers – met vrucht zullen kunnen gebruiken. Zij worden rondgeleid door 27 medewerkers die hun sporen op het terrein van de joodse geschiedenis al verdiend hebben door bibliotheken, archieven, documentatie-instellingen en musea die gegevens over die geschiedenis herbergen.

De bundel bevat zowel algemene overzichten en richtlijnen als detailstudies over typisch joodse onderwerpen. Om uit te leggen hoe het zit met bibliotheekonderzoek kun je niemand beter hebben dan F.J. Hoogewoud van de Bibliotheca Rosenthaliana, en Odette Vlessing van het Gemeentearchief Amsterdam weet alles van de archieven. Hun literatuuropgaven, tips en internetsites zijn voor iedere onderzoeker van belang.

De afdeling bibliotheken bevat verder opstellen over de responsa (antwoorden van rabbijnen op vragen over diverse kwesties), de Asjkenazische chazanoet (liturgische muziek), de Sefardische liturgische muziek, jiddische teksten, belletrie (door de onverwoestbare Henriette Boas) en Jacob Hiegentlich. In de afdeling over de archieven gaat het over negentiende-eeuwse joodse marskramers, de inquisitie-archieven van Portugal, genealogisch onderzoek in theorie en praktijk, joodse begraafplaatsen en onderzoek in Israel.

Verder worden opstellen gewijd aan het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG), het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) en het Joods Historisch Museum.

PJV

(13)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sat, 17 Feb 2001 00:02:27 +0100
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Rub: 0102.30: Pas verschenen: Rutger Kopland en Driek van Wissen. Ik ben een moeilijk geval. (Middelburg, 2000)

==============
Pas verschenen
==============

Rutger Kopland en Driek van Wissen. Ik ben een moeilijk geval. Middelburg: Stichting Kunstuitleen Zeeland, 2000 (Slibreeks; 95). 14 kaarten + voorwoord; ISBN 90-6354-100-7; NLG 12,50.

Driek van Wissen maakte de roerige tijden aan de universiteit mee in Groningen waar Rutger Kopland onder zijn burgerlijke-standnaam Van den Hoofdakker verbonden was aan het Academisch Ziekenhuis. Uit de maatschappijkritische sfeer van de jaren ’70 stammen de teksten die neef Douwe (Kopland) vanuit de psychiatrische kliniek schreef aan oom Willem (Van Wissen). Daarvoor zijn de achterkanten van veertien curieuze ansichtkaarten gebruikt, zeven vreselijke kaarten van allerlei vreugdeloze gebouwen van het Academisch Ziekenhuis Groningen en zeven kaarten met wel zeer uiteenlopende plaatjes.

De humoristische teksten in handschrift spotten enerzijds met de burgerlijke bekrompenheid (Van Wissen) en anderzijds bevatten ze milde kritiek op de medische stand, een onderwerp dat Kopland ook al had aangeroerd in zijn uit 1970 daterende ‘Het bolwerk van de betweters’.

Het adres van de Stichting Kunstuitleen Zeeland is: Kuiperspoort 22, 4331 GS Middelburg, +31 (0)118-650951.

PJV

(14)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sat, 17 Feb 2001 00:02:27 +0100
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Rub: 0102.31: Pas verschenen: J. de Bruijn, J.H.A. Lokin, L.J. van Soest-Zuurdeeg en W.J. Zwalve (red.). Een vreemde man, en die ons vreemd ontviel. Liber amicorum voor E.W.A. Henssen (1950-1999). (Amsterdam, 2000)

==============
Pas verschenen
==============

J. de Bruijn, J.H.A. Lokin, L.J. van Soest-Zuurdeeg en W.J. Zwalve (red.). Een vreemde man, en die ons vreemd ontviel. Liber amicorum voor E.W.A. Henssen (1950-1999). Amsterdam: Bas Lubberhuizen, 2000. 432 blz.; ills.; ISBN 90-76314-489.

Hoe vroeg ook overleden, de historicus Emile Henssen heeft een indrukwekkend en gevarieerd oeuvre achtergelaten van zijn proefschrift uit 1983 over ‘Gerretson en Indie’ (beter bekend als de dichter Geerten Gossaert) tot zijn vele bijdragen aan de tijdschriften Het Oog in ’t Zeil en De Parelduiker. Het liber amicorum voor de overledene biedt in de veelheid aan auteurs een spiegel van de talrijke contacten die Henssen tijdens zijn te korte leven onderhield. Jean Pierre Rawie schreef een mooi gedicht waarvan de slotregels de titel voor de bundel leverden.

Ook voor de neerlandicus bevat dit liber met als thema de biografie als historisch genre en fraai uitgegeven door Bas Lubberhuizen, een paar interessante bijdragen. Lisette Lewin geeft een boeiende schets van de vader van Herman Heijermans (1824-1910), journalist van de NRC, waarin ook de (verstoorde) verhouding tot zijn zoon aan de orde komt.

Barbara Henkes heeft zich een maand lang opgesloten in de UB Amsterdam om zich te verdiepen in de particuliere archieven van P.J. Meertens, daartoe aangespoord door het van meneer Beerta geschetste beeld in Voskuils ‘Het Bureau’. Via citaten uit zijn dagboeken volgen we aan de hand van Henkes de Piet Meertens als middelbare scholier in Middelburg, als student in Utrecht, als secretaris van de Dialectencommissie van de KNAW in Amsterdam, als arrestant, verdacht van homoseksuele contacten, als door Jan de Vries binnengehaald censurist bij het Lectoraat, en als directeur van de Commissie voor onderzoek naar het Nederlandse Volkseigen. Henkes heeft Meertens leren kennen als ‘een postmodernist avant-la-lettre, wanneer hij erkent dat de wereld vanuit iedere positie anders gezien wordt en dat kennis die zich baseert op slechts ‘e’en positie dus “onaf” is’. Ze verschilt dan ook van mening met Voskuil die bij de pensionering van meneer Beerta zijn oordeel over hem herziet door hem ‘ongrijpbaar’ te noemen. Zij houdt het liever bij de eerdere typering van Voskuil: Meertens is een toverdoos. In dat beeld ziet ze meer terug van de mystiek en de religieuze verwondering die de visie van de christen-socialist-humanist Meertens op de wereld doortrok.

PJV

(15)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Wed, 14 Feb 2001 12:50:47 +0200
From: Renee Marais <rmarais@postino.up.ac.za>
Subject: Sym: 0102.32: Vierde Internationaal Neerlandistiekcongres van de SAVN van ma 9 - vr 13 juli 2001 te Pretoria in Zuid-Afrika

================================================
Vierde Internationaal Neerlandistiekcongres SAVN
================================================

In juli 2001 vindt het Vierde Internationaal Neerlandistiekcongres van de SAVN (Suider-Afrikaanse Vereniging vir Neerlandistiek) in Zuid-Afrika plaats aan de Universiteit van Pretoria.

Er is nog gelegenheid om u als deelnemer aan te melden en om, indien u het wenst, een voorstel in te dienen voor het leveren van een referaat. De toegestane tijd voor een referaat is 30 minuten (incl. 5-8 minuten voor discussie).

Wenst u meer informatie, dan neemt u via schermpost contact met ons op. Uitgebreide informatie over het congres, dat door de Nederlandse Taalunie financieel wordt ondersteund, vindt u ook op het web: http://www.up.ac.za/asservices/ais/gw/ndlkongres.htm

We hopen u op het congres te mogen verwelkomen.

Met vriendelijke groet,
namens de SAVN,
Renee Marais en Neil Cochrane

(16)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 20 Feb 2001 10:59:08 +0100
From: Helena Taelman <taelman@uia.ac.be>
Subject: Sym: 0102.33: Themadag 'Psycholinguistische benaderingen van impliciete en expliciete fonologische kennis' op vr 30 maart 2001 te Antwerpen

==============================================
Themadag ‘Psycholinguistische benaderingen van impliciete en expliciete fonologische kennis’
==============================================

Op 30 maart 2001 organiseert de Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen in samenwerking met de Universiteit Antwerpen een themadag over ‘Psycholinguistische benaderingen van impliciete en expliciete fonologische kennis’. Deze themadag vindt plaats in Antwerpen, Hof van Liere (UFSIA), Prinsstraat 13.

U bent van harte uitgenodigd. Toegang is gratis! Inschrijven kan voor 15 maart via http://www.fon.hum.uva.nl/FonetischeVereniging/Antwerpen2001.html
(Noot van de redactie: op dit moment, zaterdag 24 februari 2001, (b)lijkt deze link nog niet te werken…)

Programma:

11.00 uur: Ontvangst
11.30 uur: W. Van Bon & R. Schreuder (KUN):
De relatie tussen leesprestatie en het nazeggen van pseudowoorden. Een vergelijking tussen goede en zwakke lezers
12.00 uur: G. Durieux, W. Daelemans, S. Frisson, S. Gillis, D. Sandra, & H. Taelman (UA):
Klemtoon, regels en lexicon: Een psycholinguistische benadering
12.30 uur: H. Martensen, E. Maris, T. Dijkstra (UFSIA – KUN):
Hoeveel “teit” kost fonologie? De rol van sublexicale fonologie bij visuele lexicale decisie
13.00 uur: Lunch (lunch, indien gewenst, moet vooraf besteld worden, a EURO 10,-)
14.00 uur: M. Ernestus & H. Baayen (MPI – KUN):
De onderliggende stemspecificatie van woord-finale obstruenten
14.30 uur: A. Geudens & D. Sandra (UFSIA):
Subsyllabische eenheden in het fonologisch bewustzijn: Maken jonge kinderen spontaan gebruik van onset en rime?
15.00 uur: V. Goetry (ULB):
Worden fonologische representaties van ambigue woorden bepaald door hun orthografische representaties? Een vergelijking van de effecten van vocaalinsertie en vocaaldeletie bij syllabe-beslissingstaken in het Frans en het Nederlands
15.30 uur: Pauze
16.00 uur: Keynote: A. Cutler (MPI – KUN)
Fonologisch bewustzijn en de rol van fonologische categorieen bij de verwerking van spraak
17.00 uur: Receptie

(17)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 22 Feb 2001 08:33:33
From: Philippe Hiligsmann <hiligsmann@univ-lille3.fr>
Subject: Sym: 0102.34: Colloquium 'Het Nederlands in Frankrijk en in Franstalig Belgie wetenschappelijk en didactisch benaderd' van do 22 - vr 24 maart 2001 te Lille

================
Colloquium Lille
================

HET NEDERLANDS IN FRANKRIJK EN IN FRANSTALIG BELGIe WETENSCHAPPELIJK EN DIDACTISCH BENADERD
22 – 24 maart 2001
Universit’e Charles-de-Gaulle Lille 3

Van 22 t/m 24 maart 2001 organiseren de Vakgroep Nederlands van de Universit’e Charles-de-Gaulle Lille 3 en de Equipe d’Accueil SELOEN een internationaal colloquium over ‘Het Nederlands in Frankrijk en in Franstalig Belgie wetenschappelijk en didactisch benaderd’. De bedoeling van het colloquium is informatie te verstrekken over de meest recente ontwikkelingen op het gebied van het Nederlands als vreemde taal in Frankrijk en in Franstalig Belgie. Het is tevens de bedoeling een dialoog tot stand te brengen tussen de docenten Nederlands uit beide landen.

Op het programma van het driedaags colloquium staan maar liefst 47 lezingen over taalkunde, didactiek van het Nederlands als vreemde taal, letterkunde, vertaalwetenschap, maatschappij en cultuur en zakelijk Nederlands.

Geinteresseerden krijgen de brochure met alle praktische informatie, het definitieve programma en de samenvattingen van de lezingen gemaild als ze een e-mail sturen naar: hiligsmann@univ-lille3.fr.

Plaats: Universit’e Charles-de-Gaulle Lille 3, Maison de la Recherche, F-59653 Villeneuve d’Ascq Cedex.

Leermiddelenbeurs: tijdens het colloquium zullen enkele uitgeverijen leermiddelen voor het Nederlands als vreemde taal (leer- en oefenboeken, grammatica’s, woordenboeken, cd-roms, multimediapakketten enz.) tentoonstellen.

Inschrijvingskosten: 150 FF voor het hele colloquium (50 FF per dag).

Inlichtingen:
Philippe Hiligsmann, Universit’e Charles-de-Gaulle Lille 3, Section de n’eerlandais, B.P. 149, F-59653 Villeneuve d’Ascq Cedex, tel.: +33
(0)3.20.41.60.73 (werk) / +33 (0)3.20.41.60.66 (secretariaat), fax: +33
(0)3.20.41.65.20, e-mail: hiligsmann@univ-lille3.fr

(18)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 15 Feb 2001 15:27:03 +0100
From: Ton Harmsen <a.j.e.harmsen@let.leidenuniv.nl>
Subject: Sym: 0102.35: Colloquium 'Pingu"ins of pikkewyne' over taal- en letterkundige aspecten van de band tussen Nederland en Zuid-Afrika op vr 6 en za 7 april 2001 te Leiden

——————————
As almal in die ganswe www aan
hulle websites begin bou het,
behalwe ekenjy@24.com
waarop wag ons nog my lief
Gert Vlok Nel
——————————

==================================
Leids colloquium over Zuid-Afrika:
Pinguins of pikkewyne?
==================================

Op vrijdag 6 en zaterdag 7 april 2001 organiseert de Leidse Opleiding Nederlands een colloquium over taal- en letterkundige aspecten van de band tussen Nederland en Zuid-Afrika onder de titel: ‘Pingu”ins of pikkewyne’. De afgelopen tien jaar heeft de samenwerking tussen de Leidse Opleiding Nederlands en verschillende departementen voor Afrikaans en Nederlands in Zuid-Afrika zich goed ontwikkeld. Na de terugval in de apartheidstijd herstelden de contacten zich; Leidse docenten gaven vaker college in Zuid-Afrika en omgekeerd; vooral de studentenuitwisseling groeide tot een omvang die vroeger ondenkbaar was. Ook de cursus 2000-’01 vertoont een gunstig beeld, doordat in beide semesters in Leiden colleges van vooraanstaande Zuid-Afrikanen konden worden aangeboden. In het eerste semester is Etienne van Heerden met veel succes als Leids gastschrijver opgetreden; in het voorjaarssemester ontvangen wij de taalkundige prof. W.J. Botha van de Randse Afrikaanse Universiteit als gasthoogleraar.

Bij de samenstelling van het programma heeft een drietal overwegingen een rol gespeeld. In de eerste plaats natuurlijk de overtuiging dat Zuid-Afrikaans-Nederlandse samenwerking een gunstige uitwerking heeft op velerlei vlak. Letterkundigen maken kennis met een in zeker opzicht verwante, maar in ander opzicht juist afwijkende literatuur, en met een nieuwe literaire situatie; zij kunnen ook vernemen hoe hun vertrouwde eigen literatuur bekeken wordt door lezers met een volstrekt andere achtergrond. Voor de taalkundigen vormen zowel de overeenkomsten en verschillen tussen het Afrikaans en het Nederlands als de historische ontwikkeling van beide talen prachtig studiemateriaal, waaraan zij hun inzicht in het verschijnsel taal kunnen scherpen. Hieruit volgt als tweede overweging: dat een Nederlands-Zuid-Afrikaans-colloquium bij voorkeur de letterkunde en de taalkunde tezamen aan de orde moet stellen, hoezeer dit ook botst met de heersende ‘trend’. Tenslotte hebben wij geen colloquium willen organiseren dat voor de ene helft bestaat uit lezingen over Afrikaanse en voor de andere helft uit lezingen over Nederlandse onderwerpen; alle lezingen hebben daarentegen stuk voor stuk betrekking op Nederland ‘en Zuid-Afrika.

Het colloquium is bestemd voor vakgenoten, letterkundigen en taalkundigen, onderzoekers en docenten in alle typen onderwijs. Zowel voor degenen voor wie de verhouding Nederlands-Afrikaans al een belangrijk element van hun werk vertegenwoordigt als voor degenen voor wie dit niet geldt, maar die verandering in dit opzicht zouden willen overwegen, of althans voor ‘Nederland-Zuid-Afrika’ enige belangstelling koesteren. Bij de vakgenoten, letter- en taalkundigen zijn studenten aan universiteit en beroepsopleiding nadrukkelijk inbegrepen. Uiteraard zijn ook de overige belangstellenden hartelijk welkom.

Het colloquium was niet mogelijk geweest als de sprekers niet zo hartelijk hadden gereageerd op onze uitnodiging. Wij zijn hun daarvoor bijzonder dankbaar. Graag vermelden wij voorts de evenzeer onmisbare financiele steun van Dr. Hendrik Muller’s Vaderlandsch Fonds. U verzoeken wij dringend, tijdig de aanmeldingskaart in te sturen; zo verlicht u de taak van de organisatie. De bijeenkomst is in het Centraal Faciliteitengebouw (‘LAK-gebouw’), Cleveringaplaats 1. Dit bevindt zich op loopafstand van het Centraal Station maar is vandaar ook te bereiken met bus 43 (halte Paterstraat). Voor automobilisten is enige parkeerruimte te vinden in de universitaire parkeergarage aan de Maliebaan.

De prijs voor deelname aan het colloquium is: NLG 70,- voor beide dagen, NLG 35,- voor ‘e’en dag; studenten aan Nederlandse universiteiten en medewerkers van de Leidse Opleiding Nederlands betalen NLG 15,- per dag. Voor verdere inlichtingen of aanmeldingskaarten kan men zich wenden tot de Opleiding Nederlands van de Leidse universiteit, Postbus 9515, 2300 RA Leiden, of telefonisch tot het secretariaat (ma t/m do 9-12 u, +31 (0)71-527.2604).

PROGRAMMA

Vrijdag 6 april

13.15 uur Ontvangst

13.30 uur Opening

13.45 uur Piet Paardekooper – Universiteit Leiden
Afrikaans is 17e-eeuws Beschaafd AT2 ofwel Amsterdams tweede taal

Jan van Riebeeck sprak als hooggeplaatste Kompanjiesdienaar Beschaafd Amsterdams, en z’n personeel moet in hoofdzaak hollands dialekt gebruikt hebben. Met de veranderingen (deflektie) van de overname van die talen hebben we in hoofdzaak de kenmerken van het moderne Algemeen Beschaafde Afrikaans (ABA).
1. Z’n fonemen zijn die van het Amsterdams: samenval van f/v, s/z en in een paar woorden ook van ui/eu (doodluiters/doodleuters);
2. Z’n verdwenen uitgangen komen op rekening van tweede-taalverwerving, maar het handhaaft een reeks 17e-eeuwse uitgangen: de -s in woorden op -ing (besprekings enz.), -ers (kinders, lammers enz.);
3. Z’n syntaksis bewaart bv. de 17e-eeuwse overgang van hij zit en leest naar hij zit te lezen; daarnaast zijn er syntaktische vernieuwingen als bv. hy sou kon lees voor hij zou kunnen lezen die uit AT2 moeten komen;
4. Z’n woordenschat bewaart voor een heel groot deel de 17e-eeuwse noordhollandse (amsterdamse). Uit de overtalrijke voorbeelden kies ik groetenis, dusken, in ‘en’, de samenval van liggen/leggen (in l^e) en het gebruik van de onderwerpsvorm u.

14.30 uur Marlene Verhoef – Potchefstroomse Universiteit vir Christelike Ho”er Onderwys
“En niks is in sy tyd en stof gesluit, maar alles stroom deur grens en eeu aaneen”. Taalveranderingspatrone van 17e eeuse Nederlands tot moderne Afrikaans

As ’n mens die bekende probation pennae uit die elfde-eeuse Wes-Vlaams vergelyk met die moderne Afrikaanse herskrywing daarvan deur die jong Afrikaanse digter, Gert Vlok Nel “hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hi(c) (e)nda thu uu(at) (u)nbida(n) (uu)e nu” en “As almal in die ganswe www aan hulle websites begin bou het, behalwe ekenjy@24.com waarop wag ons nog my lief” is dit duidelik dat hier eeue se taalverandering tussenin l^e. Die hoofdoel met di’e lesing is om ondersoek in te stel na die maniere waarop ’n studie van taalveranderingspatrone verklaring kan bied vir die wyse waarop die dinamika tussen grammatikaliseringsprosesse, sosiale interaksie en taalverandering deur kognitiewe prosesse verreken word.

15.15 uur Koffie of thee

15.45 uur Luc Renders – Limburgs Universitair Centrum Diepenbeek
‘Foute’ vaders

Wat hebben De vermaledijde vaders (1985) van Monika van Paemel, De naam van de vader (1993) van Nelleke Noordervliet en Die reise van Isobelle (1995) van Elsa Joubert met elkaar gemeen? Het zijn drie recente romans, die elk een respectabele omvang hebben, geschreven door vrouwelijke auteurs met een solide literaire reputatie. Ook het centrale verhaalgegeven is hetzelfde: het gaat telkens om een dochter (of dochters) en haar relatie tot de man en vooral de vaderfiguur. De vaders van Pamela, Augusta en van Isobelle (in haar verschillende gedaantes) zijn ‘fout’: respectievelijk Oostfrontstrijder, Duits soldaat en Afrikaner nationalist. Het leven van de dochters wordt ingrijpend getekend door het fout-zijn van hun vaders. Naast de overeenkomsten zijn er ook de verschillen die vooral te maken hebben met de Vlaamse, Nederlandse en Zuid-Afrikaanse situering.

16.30 uur Henri”ette Roos – Universiteit van Suid-Afrika Pretoria
Skrywer en stamland: Karel Schoeman se Nederlandse verbintenis

Karel Schoeman, waarskynlik een van die mees ge”eerde en vereerde Afrikaanse skrywers vandag, is ten opsigte van sy werk en sy persoon in vele opsigte steeds ’n onbekende figuur. Hierdie teenstrydigheid is ook in sy oeuvre op kulturele niveau aanwesig. ’n Tema van intense betrokkenheid by die Suid-Afrikaanse landskap, die geskiedenis en sosiopolitieke realiteite, word dikwels ontwikkel binne ’n raamwerk van intertekstuele verwysings en beelde uit ’n Europese sfeer. Dat sy werk relatief min in Nederland gelees word, lyk ironies gesien die verrassend sterk Nederlandse invloed daarin. Meer as by enige ander hedendaagse Afrikaanse outeur, is so ’n Nederlandse motief aanwesig ten opsigte van die intriges, die karakters, die ruimtes en die tematiek. In hierdie lesing word ’n oorsig en analise van daardie verbintenis gegee, met besondere aandag vir die transponering van historiese gegewens tot literer^e teks.

Zaterdag 7 april

9.45 uur Ontvangst met koffie en thee

10.15 uur Piet Swanepoel – Universiteit van Suid-Afrika Pretoria
Die unieke en die universele in die Afrikaanse en Nederlandse etnobiologiese nomenklatuur

Bronne oor die etnobiologiese naamgewing van Afrikaans en Nederlands bied vir die taalkundige ’n ryk bron van data vir navorsing oor die unieke en universele aspekte van etnobiologiese naamgewing, oor die mate waarin etnobiologiese naamgewing ’n funksie is van ‘en universele aspekte van kategorisering van plante en diere ‘en taal-, konteks- en kultuurspesifieke veranderlikes. Verder toon hierdie bronne watter soort naamgewingspraktyke in die etnobiologiese domein beskryf en verklaar sal moet word deur ’n – tot nog toe ontbrekende – adekwate kognitiewe naamgewingsteorie. In hierdie referaat word in hoofsaak op die data in twee bronne gekonsentreer wat uitstaan vanwe”e die ‘vreemdheid’ van aspekte van die Afrikaans-Nederlandse etnobiologiese naamgewing en vir die lig wat hulle daardeur werp op die vereistes aan ’n adekwate kognitiewe naamgewingsteorie, naamlik Scholtz se Uit die geskiedenis van die naamgewing aan plante en diere in Afrikaans en Jacob van Maerlant se Naturen bloeme. Scholtz dokumenteer hoe ‘onverskillig’ Nederlandse koloniste aan die Kaap met Nederlandse name ‘omgespring’ het deurdat algemene Nederlandse name gebruik is vir Afrikaanse plante en diere wat min ooreenkoms met die oorspronklike draers van hierdie Nederlandse name gehad het. Hierdie praktyk verklaar Scholtz dan vanuit sy klassieke kategorieopvatting as die resultaat van die koloniste se onkunde. Hierteenoor gee Naturen bloeme ’n blik op die ‘wonderlijk mengelmoes van wetenschap en onzinnige fabelen en bakersprookjes’ (Verwijs) wat ons etnobiologiese kategorie”e (kan) onderl^e. Saam dokumenteer die data in hierdie twee bronne die dimensies van onkunde, fantasie en wetenskap wat ’n adekwate kognitiewe teorie van etnobiologiese naamgewing moet kan verreken.

11.00 uur Willem Botha – Randse Afrikaanse Universiteit Johannesburg
Die Afrikanerprototipe

’n Nuwe politieke orde in Suid-Afrika het vir die Afrikaner verlies van mag oor die hele politieke en maatskaplike spektrum meegebring. Magsverlies het die bindingskrag van Afrikanernasionalisme – trouens, Afrikanernasionalisme self – ernstig in die gedrang gebring. Gepaard hiermee het bevindinge van die Waarheid-en-Versoeningskommissie die (morele) behoefte aan selfondersoek na vore gebring, veral met betrekking tot die kollektiewe aard van die Afrikaner. Die afgelope jaar se intense debatvoering (binne Afrikanergeledere) oor die aard en wese van die Afrikaner spreek hiervan. In wese handel die debat oor Afrikaneridentiteit – die defini”erende eienskappe van die kategorie Afrikaner. In hierdie betoog word die totstandkoming, instandhouding en verandering van die kategorie Afrikaner vanuit ’n kognitiewe hoek onder die loep geneem. Die aandag word gevestig op die prototipe van die betrokke kategorie. Tree dit as ’n skema (dus prekonseptueel), ’n Gestalt of ’n konstellasie van eienskappe op?

11.45 uur Marc van Oostendorp – Meertensinstituut Amsterdam & Universiteit van Amsterdam
Franje in het Afrikaans

Zeventiende-eeuwse Nederlandse schrijvers als Huygens en Bredero typeerden Hollandse boeren door hen ng te laten zeggen in plaats van n: wangt, hongd. Dit verschijnsel, dat ooit heel wijdverbreid moet zijn geweest, is in de Nederlandse dialecten tegenwoordig zo goed als uitgestorven. De Nederlandse nasale medeklinker n correspondeert in het Afrikaans soms met ng. Zo werd het Nederlandse koren tot koring. Het is verleidelijk om deze verschijnselen aan elkaar te relateren, al is het volgens sommige geleerden niet zeker dat dit ook in historische zin kan. Hans den Besten verwijst in dit verband bijvoorbeeld naar een soortgelijk proces in het Maleis. In deze lezing wil ik laten zien hoe de moderne fonologische theorie licht kan werpen op de soortgelijke verschijnselen in het Afrikaans en de Nederlandse en Maleise dialecten. Waarom is het Nederlandse franje in het Afrikaans geworden tot fraiing? En wat is het verband met het feit dat mensen in en rond Amsterdam de laatste jaren ineens spannond beginnen te zeggen?

12.30 uur Lunch

14.00 uur Frans-Willem Korsten – Universiteit Leiden
Maak een verleden dat verdwijnt: het latere werk van Elisabeth Eybers

In het latere werk van Eybers speelt vergetelheid een belangrijke rol. De verleiding is groot om dat thema biografisch te lezen: als een realistische weergave van wat de auteur overkomt. Die verleiding erkennend, wil ik ingaan op de manier waarop vergetelheid in Eybers’ dichtwerk niet enkel een natuurlijk proces is dat iemand overvalt. Het vergeten is een strategie ten opzichte van een geschiedenis, en het werk getuigt in dit opzicht van een episteme-wisseling. Ooit diende geheugenkunst het vasthouden van kennis en de plaatsbepaling van het individuele subject binnen de wereld en de geschiedenis. In de moderne tijd wordt de herinnering materieel vertaald in een bijna obsessionele archivering en wordt het geheugen vaak gezien als traumatisch bepaald, terwijl het paradoxaal genoeg ook wordt gezien als onbetrouwbaar. Het werk van Elisabeth Eybers toont een middenpositie tussen deze drie extremen. Dat gebeurt door een consequent volgehouden poging het verleden te maken tot iets dat is kwijt/geraakt. Een analyse van enkele van Eybers’ gedichten uit de bundel Dryfsand laat een productief vergeten zien. Dit productief vergeten maakt het mogelijk de geschiedenis niet te zien als een determinerende factor, maar als een herhaald opnieuw beginnen. In de woorden van Julia Kristeva werkt Eybers in dit opzicht aan een ‘re-volte’.

14.45 uur Marlene van Niekerk – Universiteit van Stellenbosch
Digterskap en landskap met verwysing na Elisabeth Eybers en Ida Gerhardt.

Na ’n paar inleidende begripomskrywende opmerkings oor plek en landskap as verbesonderinge van ruimtebewussyn by skrywers in die algemeen volg, na aanleiding van geselekteerde gedigte, ’n poging om ooreenkomste en verskille in die digterlike belewing van landskap by Gerhardt en Eybers aan te stip. Verskille is min of meer tuis te bring onder wat ek voorlopig noem ’n oorwegende patos van geborgenheid en boorlingskap by Gerhardt en ’n ironies gekultiveerde ongeborgenheid by Eybers. Ooreenkomste is min of meer tuis te bring onder die digterlike registrasie van numineuse kwaliteit of mistieke betekenisvolheid van landskaplike elemente. In die loop van die vergelyking sal daar onder meer verwys word na die herinneringe aan die landskappe van die jeug, die verhouding van plek en digterskap in die selfbegrip van die digters en die moontlike aanwesigheid by albei digters van ’n soort metafisiese waarborg of verordenende instansie wat hulle onderskeie ruimtebeeldinge bepaal.

15.30 uur Sluiting

(19)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sat, 17 Feb 2001 20:34:51 +0000
From: Marc van Oostendorp <Marc.van.Oostendorp@Meertens.KNAW.nl>
Subject: Rec: 0102.36: Sanders trapt kont. Boekbespreking door Marc van Oostendorp van Ewoud Sanders, De taal van het jaar (Amsterdam, 2001) en Ton den Boon, Taal van het jaar nul (Utrecht, 2001)

==================
Sanders trapt kont
==================

Zonder dat u er iets van hebt gemerkt is ook vandaag het Nederlands weer met een woord gegroeid. Dat denkt Ewoud Sanders in ieder geval, de auteur van ‘De taal van het jaar’. Van dat boekje verscheen onlangs een nieuwe editie met de nieuwe woorden van het jaar 2000. Vorig jaar was al een editie verschenen met de woorden van het jaar 1999 en Sanders is van plan nog een paar jaar met dit project door te gaan.

Wat is een nieuw woord? Volgens Sanders is dat een woord dat niet gevonden kan worden in een digitale bron van voor 2000, maar dat in het jaar 2000 in een Nederlandse tekst gebruikt werd en ofwel een voldoende hoge frequentie kreeg of “iets [zegt] over de tijd waarin we leven”. Sanders legt overigens niet uit wat precies zijn criteria zijn voor een hoge frequentie of wanneer een woord volgens hem iets zegt over de tijd waarin wij leven. Volgens hem zijn er elk jaar ongeveer vierhonderd neologismen te ontdekken. Dat is dus iets meer dan ‘e’en per dag.

Sanders is niet de enige in Nederland die op nieuwe woorden jaagt. In zijn woord vooraf noemt hij vijftien mensen die hem bij zijn zoektocht hebben geholpen, en bij Van Dale verscheen onlangs een boekje van Ton den Boon, dat in alle opzichten wel heel dicht tegen het idee Sanders aanleunt, tot zelfs in de vormgeving van de omslag en de titel (Den Boons boekje heet ‘Taal van het jaar nul’).

Het boekje van Sanders vind ik in alle opzichten beter dan dat van Den Boon. Het is beter geschreven, het bevat minder gelegenheidssamenstellingen, en het is overzichtelijker. Hoewel allebei de boekjes weinig wetenschappelijke pretenties hebben, is Sanders ook methodologisch een stuk sterker. Den Boon heeft eigenlijk alleen gezocht in de elektronische leggers van Nederlandse kranten en alleen incidenteel wat op Internet heeft gezocht, terwijl Sanders echt intensief gebruik gemaakt heeft van het Net, met name van de zoekmachine Google [http://www.google.com/].

Dat Sanders meer van Internet begrijpt dan Den Boon, blijkt ook uit andere dingen. In een interview naar aanleiding van het verschijnen van ‘Taal van het jaar nul’ merkte Den Boon op: “ik denk dat ik uit het moeras van woorden wat pareltjes heb opgedoken die ooit in de dikke Van Dale worden opgenomen. ‘Content’ bijvoorbeeld, voorspel ik een goede toekomst.” [http://www.planet.nl/planet/0,1114,80_467_72814_,00.html] Sanders vertelt in ‘De taal van het jaar’ echter (in het lemma ‘contentleverancier’) dat het woord ‘content’ in de betekenis “inhoud, vulling” al in 1994 uit het Engels geleend werd . Het is dus eigenlijk heel teleurstellend dat het niet al in de laatste editie van de Grote Van Dale (uit 1999) voorkomt. Met de huidige crisis in de elektronische handel lijkt het woord me zelfs alweer enigszins op zijn retour.

Volgens Sanders was het woord van het jaar ‘weblog’ – “soort digitaal dagboek met korte recensies van bezochte websites” – en dat is een heel wat voor de hand liggender keuze voor wie de ontwikkelingen op Internet een beetje volgt. Hoewel enkele van de bekendste Nederlandse weblogs al in 1999 van start gingen, was het jaar 2000 duidelijk de grote doorbraak voor dit type niet-commerciele website. Veel prominente Nederlandse websites ([http://www.alt0169.com/], [http://www.retecool.com/]) worden bovendien gemaakt door mensen met taalgevoel en een grote creativiteit. Ik vind het dan ook jammer dat het echte weblogjargon nog niet door Sanders gesignaleerd wordt. Woorden als ‘omkatten’ (de vormgeving van een website veranderen), ‘kneiter’ (zeer goed voorbeeld), ‘gegoogle’ (een nieuw concept of de naam van een onbekende persoon achterhalen via Google), ‘zuigen’ (slecht zijn) en ‘konttrappen’ (goed zijn) ontbreken vooralsnog bij Sanders.

Toch zijn ook volgens Sanders “kranten en tijdschriften hun positie als voornaamste podium aan het verliezen. Eeuwenlang waren de nieuwste woorden, uitdrukkingen, betekenissen en zinswendingen voor het eerst te lezen in kranten, tijdschriften en – in mindere mate – boeken. […] inmiddels is internet de voornaamste bron van onderzoek van de levende taal geworden.” In Neder-L werd dit overigens vier jaar geleden al beweerd [http://baserv.uci.kun.nl/~salemans/bulletin/1998/03/980301.html], naar aanleiding van een discussie tussen Frank Jansen en Joop van der Horst over de vraag hoeveel nieuwe woorden er per jaar bijkomen, (een discussie waarin het woord Internet toen nog helemaal niet viel), maar op deze manier gesteld lijkt me de bewering iets te sterk. Nog steeds verschijnen er elke dag miljoenen woorden op gedrukt papier. Dat die bronnen minder gemakkelijk te doorzoeken zijn, betekent natuurlijk niet dat ze per se minder nieuwe woorden bevatten dan het Internet. Het betekent alleen dat die woorden voor iemand als Sanders minder gemakkelijk te vangen zijn. Het is een beetje vreemd om gemakkelijk te onderzoeken bronnen tot de belangrijkste uit te roepen.

Tot slot nog een kanttekening. In zijn inleiding gaat Sanders kort in op de Engelse invloed op het Nederlands. Hij constateert dat in 1999 13 procent van de door hem geregistreerde woorden uit het Engels kwamen en in 2000 16,6 procent. In dat kader verwijst hij dan naar de “Werkgroep Taalverdediging” die in het jaar 2000 zou zijn opgericht. Hij citeert de werkgroep en meldt dat deze “niet helemaal ongelijk heeft.” Van mij mag iedereen zich net zoveel zorgen maken om de taalverloedering als hij of zij wil, maar de Werkgroep Taalverdediging uit zich niet alleen nogal hysterisch over de vermeende sluipende invloed van het Engels, maar heeft op het Internet bovendien onderdak gevonden bij het dubieuze, aan het Vlaams Blok verwante, Taalaktiekomitee [http://www.taalaktiekomitee.org/] en blijkt ook zelf te bestaan uit ongure kereltjes met extreem-rechtse belangstelling [http://www.antifa.net/kafka/taalverdediging.htm]. Het clubje verdient daarom geen enkele sympathie. Met enig gegoogle was dit te achterhalen geweest: Taalverdediging zuigt. Het is jammer dat Sanders dit niet even onderzocht heeft, want voor het overige trapt de nieuwe editie van ‘De taal van het jaar’ wel degelijk kont.

Marc van Oostendorp, Marc.van.Oostendorp@Meertens.KNAW.nl

Ton den Boon. Taal van het jaar nul. Utrecht: Van Dale, 2001. ISBN 90-6648-8995-2; prijs: NLG 20,- / BEF 365.
Ewoud Sanders. De taal van het jaar. Nieuwe woorden en uitdrukkingen. Editie 2001. Amsterdam: LJ Veen, 2001. Paperback; 142 pagina’s; ISBN: 90-204-5716-0; prijs: NLG 24,90 / BEF 475.

(20)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Fri, 23 Feb 2001 11:37:48 +0100
From: Willem Kuiper <willem.kuiper@hum.uva.nl>
Subject: Col: 0102.37: Column Willem Kuiper, no. 53: Isidorus van Sevilla, PC-beschermheilige

========================================
Column Willem Kuiper, no. 53:
Isidorus van Sevilla, PC-beschermheilige
========================================

Als trouw Met het Oog op Morgen-luisteraar hoor je soms dingen die te gek voor woorden zijn. Zo blijkt de moederkerk een schutspatroon alias beschermheilige aangewezen te hebben voor computergebruikers. De uitverkorene is de Spaanse bisschop en encyclopedist Isidorus van Sevilla (ca. 560-636). Waarom nou uitgerekend de keus op h’em viel, werd me niet echt duidelijk tijdens het vraaggesprek. Maar dat kan ook aan presentator Joop van Zeyl gelegen hebben. Die heeft er een handje van niet alleen de vragen te stellen, maar daar ook zelf het antwoord op te geven, waarna hij van de gast wil horen dat hij gelijk heeft. Als ik het goed begrepen heb, dankt Isidorus zijn benoeming aan zijn mathematische geest – de computer is per saldo een rekenaar.
Een beschermheilige is een ervaringsdeskundige die later heilig verklaard is. Zat een middeleeuws mens met een probleem dat gedekt werd door de expertise van zo’n schutspatroon, dan bad hij tot hem of haar in de hoop van zijn probleem verlost te worden. Een voorbeeld: Toen het meisje Apollonia weigerde in het huwelijk te treden, omdat zij haar hemelse bruidegom niet ontrouw wilde zijn, werden – om haar op andere gedachten te brengen – haar tanden een voor een uitgetrokken. Zonder verdoving! Dus als ik naar de mondhygieniste ga, denk ik eerst heftig aan Apollonia ter verzachting van de pijn. Niet dat het helpt, maar dat komt omdat ik tijdens de behandeling onwillekeurig aan Apollonia 6 moet denken. Ook weet ik inmiddels welke smaak Dracula in zijn mond had als hij weer eens een avond was wezen stappen…
Toen de middeleeuwse gilden verlegen waren om een held die model kon staan voor hun beroepsgroep kozen zij uit de wereld van de Legenda Aurea een passende heilige: de koks kozen Laurentius (die op een rooster gebarbecued werd), de jagers Hubertus (die door een hert bekeerd werd), de boeren Gertruda van Nijvel (Trui Muis), de huismoeders Anna (de moeder van Maria), de vuurwerkmakers de heilige Barbara (naar wie menig kerkhof genoemd is), de melkvrouwen Brigida, de hoeren Maria Magdalena, de touringcarchauffeurs Christoforus enzovoort. Maar de beroepsgroep die het tot op heden zonder schutspatroon moest stellen waren de computergebruikers. Daar is dus nu een eind aan gekomen nu Isidorus van Sevilla de hemelse helpdesk bemant.

Nu zou ik mijzelf niet of al die jaren nooit geweest zijn als ik zo’n voordracht c.q. aanstelling voor zoete koek zou slikken. Sinds het Vaticaan onlangs Sinterklaas en nog zo wat middeleeuwse sinten van de heiligenkalender afgevoerd heeft, betwijfel ik ten zeerste of men daar nog wel verstand van heiligen heeft!
Als Isidorus nou RSI gehad had, dan zou ik zijn uitverkiezing kunnen billijken, maar daarvan is niets bekend. Daarom ben ik zo vrij een tegenkandidaat voor te stellen.

Een mijns inziens betere kandidaat is de vierde en laatste kerkvader: Gregorius de Grote (540-604, paus 590-604), de man die het godsdienstonderwijs uitvond en wiens karwats – waarmee hij het geloof er bij de kinderen insloeg – gedurende de Middeleeuwen te Rome als relikwie bewaard werd.
Zie hier een miniatuur uit het handschrift KB Brussel, ms. 9916-17, fol. 1 (bron: Biblioth’eque Royale. M’emorial 1599-1969. Bruxelles [Biblioth’eque Royale Albert Ier] MCMLXIX);

[Gregorius.jpg – zie de www.versie van Neder-L:
http://baserv.uci.kun.nl/~salemans/bulletin/2001/02/010238.html]

Waarom Gregorius het verdient uitgeroepen te worden tot patroonheilige van computergebruikers?

  • Gregorius was een vleesgeworden tekstverwerker.
  • Hij was multitasking.
  • Hij deed aan e-mail.
  • Hij was multimediaal.

Zoals Ton Sijbrands meer dan twintig partijen tegelijk blind kan dammen kon Gregorius meerdere kopiisten simultaan dicteren. Daartoe zette hij zich in een zetel, die men zich moet voorstellen als geplaatst in het midden van een boter, kaas en eieren-kruis. De kopiisten konden Gregorius en elkaar niet zien, omdat ze door gordijnen van elkaar gescheiden waren. Als Gregorius inspiratie had, riep hij een kopiist (IRQ) aan en dicteerde hem. Totdat hij even geen tekst meer had en met een andere kopiist verder ging.
Op de miniatuur wordt dit gestileerd weergegeven. Links zit de auteur Gregorius in zijn ‘schrijfstoel’ met in de hand het boek, dat hij al dicterend aan het ‘schrijven’ is. De gordijnen zijn picturaal in de knoop gelegd om Gregorius en ‘e’en van zijn ‘prikborden’ in beeld te brengen. Wij zien hem rechts, met in zijn linkerhand een tweeluik rood/groen gekleurde wastafels en in zijn rechterhand een schrijfstift. Dat de kopiist met zijn griffel een gat in de gordijnen steekt, heeft niets met verveling of vernielzucht te maken. Hij heeft al zo lang niets meer van zijn geleerde dictator gehoord dat hij zich zorgen is gaan maken: Zou Gregorius onwel geworden zijn? Om hierachter te komen prikt hij voorzichtig een gaatje in het gordijn dat hen scheidt en ziet tot zijn grote verwondering dat Gregorius e-mail krijgt! Op zijn rechter schouder zit een duif – in wie wij moeiteloos de Heilige Geest herkennen – met zijn bek in Gregorius’ oor, die zijn spirituele cache vult.
Multimediaal tenslotte is Gregorius omdat de Gregoriaanse muziek – die van een bijna bovenaardse schoonheid is – zijn naam draagt. Hij heeft deze manier van zingen dwingend opgelegd om de liturgische eenheid van het ware geloof te waarborgen: real audio!

Op gezag van de heilige stoel beveel ik de beta’s toe aan de zorg van de Isidorus van Sevilla. Wij alfawetenschappers willen een eigen patroonheilige, wij willen Gregorius!

(21)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=

*-------------------------------------------------------------------------*
|                                                                         |
| Informatie over Neder-L:                                                |
| ========================                                                |
| Algemene informatie opvragen over Neder-L: stuur mail naar              |
|   listserv@nic.surfnet.nl met daarin de boodschap: GET NEDER-L INFO     |
| Abonnement nemen op Neder-L: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl    |
|   met als boodschap: SUB NEDER-L uw-voornaam/voorletters uw-achternaam  |
| Neder-L op het web/WWW: Neder-L-nummers zijn vanaf januari 1997 in      |
|   web-formaat te lezen via: http://baserv.uci.kun.nl/~salemans/         |
|   Nadere informatie over Neder-L in web-formaat: zie artikel 9706.01    |
|   Er is ook een WWW-archief met alle e-mailversies van Neder-L sinds    |
|   juni 1992, dat ook op trefwoord doorzocht kan worden; de URL van dit  |
|   listserv-archief: http://listserv.surfnet.nl/archives/neder-l.html    |
| Neder-L wordt ook verspreid via de Internet-newsgroup bit.lang.neder-l  |
| Oude Neder-L-bulletins opvragen: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl|
|   met daarin een boodschap als: GET NEDER-L LOG9206                     |
|   (resultaat: logboek met Neder-L-artikelen van juni '92 wordt gestuurd)|
|   Of maak gebruik van het listserv-archief (zie enkele regels hierboven)|
| Bijdrage voor Neder-L opsturen: stuur mail naar neder-l@nic.surfnet.nl  |
| Contact met redactie: stuur mail naar Salemans@baserv.uci.kun.nl, naar  |
|   Willem.Kuiper@hum.uva.nl, naar Piet.Verkruijsse@hum.uva.nl (voor de   |
|   evenementenagenda) of naar P.A.Coppen@let.kun.nl                      |
*-------------------------------------------------------------------------*

*-Einde-------------------- Neder-L, no. 0102.b --------------------------*