Neder-L, no. 0101.b

Subject: Neder-L, no. 0101.b
From: BJP Salemans
Reply-To:Elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek
Date:Thu, 25 Jan 2001 22:36:11 +0100
Content-Type:TEXT/PLAIN
                           *********************
*-Negende-jaargang--------- Neder-L, no. 0101.b -----------ISSN-0929-6514-*
|                                                                         |
|      ************************************************************       |
|      * Neder-L, elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek *       |
|      ************************************************************       |
|                                                                         |
| Onderwerpen in dit bulletin:                                            |
| ============================                                            |
| (1) Rub: 0101.16: Evenementenagenda, met:                               |
|                   - Lezingen op het Meertens Instituut: lezing door     |
|                     Henk Wolf op do 1 februari 2001 over Taalpolitie in |
|                     Friesland; lezing door Maarten Kossmann op do 22    |
|                     februari 2001 over Berber en de anderen -           |
|                     taalcontact in Noord-Afrika (A'dam)                 |
|                   - Uitvoering door Camerata Trajectina van het         |
|                     meerstemmige Maastrichtse Liedboek uit 1554 op za   |
|                     27 januari 2001 (Maastricht)                        |
| (2) Med: 0101.17: Programma Arnhems-Nijmeegs literatuurfestival         |
|                   Wintertuin & SLA/AN:                                  |
|                   - Do 25 januari 2001: activiteiten rond Landelijke    |
|                     Gedichtendag (Nijmegen/Arnhem)                      |
|                   - Zo 18 februari 2001: Dubbelsalon met Kristien       |
|                     Hemmerechts en een debat over Hamlet (Arnhem)       |
|                   - Zo 11 maart 2001: Cees Fasseur over Wilhelmina      |
|                     (Arnhem)                                            |
|                   - Zo 18 maart 2001: Arthur Japin en Ellen Ombre over  |
|                     thema boekenweek 2001: 'Land van Herkomst' (Arnhem) |
|                   - Vr 6 april 2001: 'The All Star Slam Poetry Tour     |
|                     2001' (Nijmegen)                                    |
| (3) Med: 0101.18: Tentoonstelling "Eerst ghedruckt 250 Placcaten: De    |
|                   Middelburgse drukkersfamilie Moulert 1597-1646" van   |
|                   ma 12 februari 2001 t/m za 23 juni 2001 te Middelburg;|
|                   lezing/workshop "Drukken als Moulert" op vr 6 april   |
|                   2001 te Middelburg                                    |
| (4) Med: 0101.19: Leendert Vink en prof. B.C. Damsteegt in de aandacht  |
| (5) Med: 0101.20: Presentatie nieuwe roman van Annie Van Keymeulen,     |
|                   'Bas', op vr 2 februari 2001 te Gent                  |
| (6) Lit: 0101.21: Nieuw: A. Verwer. Letterkonstige, dichtkonstige en    |
|                   redekonstige schetse van de Nederduitsche tale.       |
|                   Uitg. door I. van de Bilt en J.Noordegraaf. Cahiers   |
|                   voor Taalkunde, deel 18. (Amsterdam/Muenster, 2001.)  |
| (7) Lit: 0101.22: Nieuw: H'eroguel, Armand. Probl`emes de traduction    |
|                   dans les droits civils francais et n'eerlandais.      |
|                   (Paris, 2000.)                                        |
| (8) Lit: 0101.23: Nieuw: Karina van Dalen-Oskam en Marijke Mooijaart.   |
|                   Bijbels lexicon. Woorden en uitdrukkingen uit de      |
|                   bijbel in het Nederlands van nu. (Amsterdam, 2001.)   |
| (9) Sym: 0101.24: TIN-dag biedt beeld van huidig taalkundig onderzoek   |
|                   in Nederland op za 3 februari 2001 te Utrecht         |
|(10) Col: 0101.25: Linguistisch Miniatuurtje LXXIV: Allemaal uitgegeten? |
|(11) Col: 0101.26: Column Willem Kuiper, no. 52: Eer voor goet is myn    |
|                   gemoet                                                |
|(12) Informatie over Neder-L                                             |
|                                                                         |
*--------------------------                     ----------25-januari-2001-*
                           *********************

(1)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 23 Jan 2001 18:15:02 +0100
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Rub: 0101.16: Evenementenagenda

=================
Evenementenagenda
=================


AMSTERDAM, Meertens Instituut (Keizerszaal), Joan Muyskenweg 25, 1096 CJ Amsterdam, tel. +31 (0)20-462.85.29; e-mail: marc.van.oostendorp@meertens.knaw.nl

Lezing door Henk Wolf (MI/FA) op donderdag 1 februari 2001, 15.00-17.00 uur, over Taalpolitie in Friesland
Lezing door Maarten Kossmann op donderdag 22 februari 2001, 15.00-17.00, over Berber en de anderen – taalcontact in Noord-Afrika.


Maastricht, Sint Janskerk, Henric van Veldekeplein/Vrijthof; reserveringen en inlichtingen: +31 (0)43-350.55.55.

Uitvoering van het Maastrichtse Liedboek uit 1554 door het Utrechts Muziekgezelschap Camerata Trajectina o.l.v. Louis Grijp, zaterdag 27 januari 2001, 20.15 uur.

  • Het Maastrichtse Liedboek werd in 1554 in Maastricht gedrukt door de eerste drukker van die stad, Jacob Bathen. Het bevat dertig meerstemmige Nederlandstalige liederen en is de oudste verzameling meerstemmige liederen van de Nederlanden. Een voorproefje? Twee liederen zijn via Neder-L te horen: http://baserv.uci.kun.nl/~salemans/muziek/ Toegangsprijs: NLG 25,-. Reservering sterk aanbevolen.

(2)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 18 Jan 2001 16:22:20 +0100
From: info@wintertuin.nl
Subject: Med: 0101.17: Programma Arnhems-Nijmeegs literatuurfestival Wintertuin & SLA/AN Tour 2001' (Nijmegen)

=====================================================================
Programma literatuurfestival Wintertuin & SLA/AN (stichting literaire activiteiten Arnhem/Nijmegen) januari februari maart april 2001
=====================================================================

Donderdag 25 januari: Landelijke Gedichtendag.

Tijdens de 2e Landelijke Gedichtendag, op 25 januari 2001, organiseren De Wintertuin en SLAA/N (Stichting Literaire Activiteiten Arnhem/Nijmegen) twee poezieprogramma’s. In Arnhem vindt een POETRY SLAM plaats, een primeur voor de stad. Deelnemers zijn de Nederlandse Poetry Slam-kampioenen Dichters uit Epibreren, en de jonge performing poets Hagar Peeters, Tommy Wieringa, Tsaed Bruinja, Petra Else Jekel, Arjan Witte, Ronald Ohlsen en Albertina Soepboer. Ook treden de Nederlandstalige rappers Ketama & Ruys op. Verder zal Constantijn Huijgensprijs-winnaar H.H. ter Balkt voordragen. Tot slot is er nog een primeur: romanschrijfster Maria Barnas debuteert tijdens deze avond als dichteres.
Plaats: Musis Sacrum Arnhem; aanvang: 20.30 uur; toegangsprijs: NLG 15,- (Cultureel JongerenPaspoort CJP: NLG 12,50); reserveren/inlichtingen: +31 (0)26-443.73.43
En in Nijmegen geeft dichter Leendert Witvliet ’s middags een poezieworkshop aan de tweede klassen havo/vwo van het Nijmeegse Montessori College. Wellicht maken we de geboorte van nieuw poetisch talent mee, want de leerlingen zullen ook zelf gedichten schrijven en voordragen.
Plaats: Cultureel cafe Merleyn, Hertogstraat 17 Nijmegen; aanvang: 14.00 uur; toegangsprijs: gratis.

Zondag 18 februari: Dubbelsalon.

16.00 uur: Kristien Hemmerechts. Gesprek over leven en werk.
20.30 uur: Hamlet: theater of tekst? Debat over de Hamlet van Shakespeare, naar aanleiding van de nieuwe, verrassende uitvoering door ’t Barre Land. Met Jan Ritsema, Marianne van Kerkhoven, Bindervoet&Henkes, J.H. de Roder, e.a.
Plaats: Jubileumzaal Musis Sacrum Arnhem; toegangsprijzen middag NLG 15,- (CJP: NLG 12,50), avond NLG 7,50 (CJP: NLG 5,-), dubbel NLG 17,50 (CJP: NLG 15,-);
reserveren/inlichtingen: +31 (0)26-443.73.43.

Zondag 11 maart: Cees Fasseur over Wilhelmina.

Cees Fasseur is werkzaam als hoogleraar geschiedenis aan de universiteit van Leiden. In februari verscheen het tweede deel van zijn biografie over koningin Wilhelmina. Hiermee is een magistraal werk voltooid. Fasseur is een groot verteller en zijn biografie leest als een roman. In een lezing zal de schrijver uitgebreid ingaan op het leven van koningin Wilhelmina en op het schrijven van deze biografie.
Plaats: Musis Sacrum Arnhem; aanvang: 16.00 uur; toegangsprijs:
NLG 12,50 (CJP: NLG 10,-); reserveren/inlichtingen: +31 (0)26-443.73.43.

Zondag 18 maart: Arthur Japin en Ellen Ombre: ‘Land van Herkomst’.

Een bijzonder gesprek tussen twee bijzondere auteurs over het thema van de boekenweek 2001. Arthur Japin en Ellen Ombre delen, ondanks hun uiteenlopende achtergronden en invalshoeken, een zelfde interesse voor de geschiedenis en de actualiteit van migratie en cultuurverschillen – hetgeen duidelijk naar voren komt in de beider werk. Het gesprek de voordachten zullen dan ook een interessant en meeslepend licht werpen op het thema van de boekenweek 2001: ‘land van herkomst’.
Plaats: Musis Sacrum Arnhem; aanvang 16.00 uur; toegangsprijs:
NLG 15,- (CJP: NLG 12,50); reserveren/inlichtingen: +31 (0)26-443.73.43.

Vrijdag 6 april: ‘The All Star Slam Poetry Tour 2001’.

Internationaal opererende dichters uit de Duitse, Zwitserse en Nederlandse slam- en performing poetry scene overschrijden de taalbarrieres met sprankelende voordrachten in het Engels, Duits en Nederlands in een avondvullend, afwisselend programma met muzikale verzorging door Jan Klug (Epibreren/Arling & Cameron)- waarin voor stoffige zolderkamerpraktijken geen plaats is.
Met: Tracy Splinter (Kaapstad, Zuid-Afrika 1971), Wehwalt Koslovsky (Duitsland, 1972) Juerg Halter (Zwitserland, 1980), Lassse Samstroem (Duitsland, 1969), De Dichters uit Epibreren: De muzikant Jan Klug (Aachen, 1971) en de dichters Tjitse Hofman (Assen, 1974) en Bart FM Droog (Emmen, 1966)
Plaats: Cultureel Cafe Merleyn, Hertogstraat 17, Nijmegen; aanvang 21.00 uur; reserveren/inlichtingen: +31 (0)24-323.19.04.

(3)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 16 Jan 2001 18:22:46 +0100
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Med: 0101.18: Tentoonstelling "Eerst ghedruckt 250 Placcaten: De Middelburgse drukkersfamilie Moulert 1597-1646" van ma 12 februari 2001 t/m za 23 juni 2001 te Middelburg; lezing/workshop "Drukken als Moulert" op vr 6 april 2001 te Middelburg

=======================================
Tentoonstelling en lezing/workshop over Middelburgse drukkersfamilie Moulert
=======================================


Tentoonstelling “Eerst ghedruckt 250 Placcaten: De Middelburgse drukkersfamilie Moulert 1597-1646”

Van 12 februari tot en met 23 juni 2001 is van maandag tot en met zaterdag van 09.00-17.00 uur in de kelders van het Zeeuws Archief een tentoonstelling te zien over de geschiedenis van de boekdrukkunst, de uitgeverij en de boekhandel in de zeventiende eeuw. Aan de hand van de Middelburgse drukkersfamilie Moulert wordt een beeld geschetst van het drukkers- en uitgeversbedrijf. Drie generaties Moulert leverden drukwerk voor de Staten van Zeeland. Deze overheidsdrukwerkjes, zoals plakkaten met verboden en geboden en de ordonnanties met wettelijke regelingen, waren gebruiksdrukwerk, dat uiteindelijk werd weggegooid als het geen functie meer had. De familie Moulert heeft van 1618 tot 1646 duizenden drukwerken aan de Staten van Zeeland geleverd. Wij kennen er nu slechts enkele tientallen van!

In het archief van de Staten van Zeeland, dat in het Zeeuws Archief berust, bevindt zich een aantal door de familie Moulert gedrukte plakkaten over allerlei onderwerpen. Een paar hiervan zijn tentoongesteld. Plakkaten waren bedoeld -de naam zegt het al- om aan te plakken. Ze werden op verschillende plaatsen in de stad aan gebouwen geplakt en op de hoeken van de straten voorgelezen door een stadsomroeper, want niet alle mensen konden lezen. Verder zijn enkele prachtige boekbanden te bewonderen.

Uiteraard is het drukkers- en uitgeversbedrijf ook in beeld te zien: illustraties en voorwerpen zoals losse letters, een zethaak, een handgietinstrument, een zetapparaat, inktballen, een letterkast, een ijzeren Albion kniehevelpers en lijnen waarop vers gedrukte papieren te drogen hangen, laten het bedrijf herleven in de kelders van het Zeeuws Archief. In een van de vitrines is een houten schaalmodel van een drukpers tentoongesteld waarmee de familie Moulert werkte. De tentoonstelling in het Zeeuws Archief wordt mede mogelijk gemaakt door boekhandel De Drvkkery te Middelburg.

Onder dezelfde titel is van 12 februari tot en met 3 maart 2001 bij boekhandel De Drvkkerij, Markt 51 te Middelburg eveneens een tentoonstelling te zien over het drukkers-, uitgevers en boekverkopersbedrijf. De nadruk ligt hierbij op de plakkaten die door Moulert en andere statendrukkers zijn vervaardigd. Uiteraard is de kleine drukkerij achter in de winkel bij de tentoonstelling betrokken.


Restauratie “Cochenille-registerband”

In het kader van de tentoonstelling wordt in het Zeeuws Archief door de medewerkers van de restauratieafdeling een restauratieproject uitgevoerd. De restauratie betreft een zwaar beschadigde Cochenille-registerband uit het archief van de Staten van Zeeland. De registerband is omstreeks 1600 vervaardigd van aluingelooid leer dat geverfd is met de rode kleurstof van cochenille, dat werd gemaakt van een bepaalde schildluissoort uit Mexico. Deze kostbare band is in zeer slechte staat en kan niet meer worden geraadpleegd.

De restauratie van de band kost veel geld. Om de restauratie mede mogelijk te maken -ook boekhandel De Drvkkery in Middelburg steunt het project- heeft De Ammoniet te Leiden in de geest van de plakkaten die de familie Moulert maakte, een met de hand gezet en gedrukt plakkaat over de restauratie van deze bijzondere Cochenille-registerband vervaardigd. De opbrengst van de verkoop van het door De Ammoniet gedrukte plakkaat komt ten goede aan de restauratie van deze bijzondere boekband. Mensen die het ‘restauratieplakkaat’ kopen hebben niet alleen een prachtig stukje drukwerk in hun bezit, maar dragen mede bij aan de restauratie van de Cochenille-registerband. De restauratiewerkzaamheden kunnen op de voet worden gevolgd aan de hand van foto’s van de vorderingen. Het ‘restauratieplakkaat’, dat in een oplage van 250 verschijnt, kost NLG 10,– en kan vanaf maandag 12 februari worden gekocht bij de receptiebalie van het Zeeuws Archief. Het ‘restauratieplakkaat’ is ook te koop bij boekhandel De Drvkkery, Markt 51 te Middelburg.


Lezing/workshop “Drukken als Moulert”

Mensen die hun eigen ‘restauratieplakkaat’ willen drukken, kunnen dat doen op vrijdag 6 april 2001. Van 13.30-16.00 uur wordt in het Zeeuws Archief een lezing/workshop georganiseerd door de Werkgroep Historie en Archeologie van het Koninklijk Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen en het Zeeuws Archief. Het eerste gedeelte wordt verzorgd door drs. Thijs Weststrate uit Oldenzaal. De heer Weststrate is verantwoordelijk voor de inhoudelijke kant van de tentoonstelling in het Zeeuws Archief. In het kader van de ‘rondetafelgesprekken’ van de Werkgroep Historie en Archeologie zal hij een korte inleiding houden over het drukkers-, uitgevers- en boekverkopersbedrijf van de familie Moulert. Vervolgens zal een rondetafelgesprek plaatsvinden tussen de spreker en dr. Piet Verkruijsse, werkzaam aan de Universiteit van Amsterdam, drs. Albert Meijer, hoofd afdeling Archieven en Collecties van het Zeeuws Archief te Middelburg en drs. Ronald Rijkse, conservator oud bezit en bijzondere collecties van de Zeeuwse Bibliotheek te Middelburg. Uiteraard kan het publiek meediscussieren.

Het tweede gedeelte van de middag wordt verzorgd door De Ammoniet-drukker Gerard Post van der Molen uit Leiden. De Ammoniet is een van de bekendste ‘margedrukkers’ in Nederland. Na een korte inleiding over drukken in Moulerts’ tijd zal de heer Post van der Molen een demonstratie lettergieten verzorgen. Vervolgens kunnen de deelnemers aan de lezing/workshop zelf meewerken aan de totstandkoming van hun ‘restauratieplakkaat’ door de laatste drukgang van hun plakkaat uit te voeren op de Albion kniehevelpers die bij de tentoonstelling staat opgesteld. Hun ‘restauratieplakkaat’ wordt speciaal met de datum van die dag gedrukt en is voorzien van de handtekening van de directeur van het Zeeuws Archief. Een collectorsitem dus!

Aanmelding voor de lezing/workshop kan uitsluitend schriftelijk via e-mail aan info@zeeuwsarchief.nl of briefkaart aan het Zeeuws Archief, Postbus 70, 4330 AB Middelburg, met naam, adres en telefoonnummer en de vermelding Aanmelding lezing/workshop “Drukken als Moulert” 6 april 2001. De deelnamekosten bedragen NLG 35,– (waarvan NLG 10,– is bestemd voor het plakkaat) en kunnen op de dag zelf in het Zeeuws Archief worden voldaan. Het maximum aantal deelnemers is 45, dus wees snel!
Ook boekhandel De Drvkkery organiseert in het kader van de tentoonstelling een workshop.

In het kort:

Tentoonstelling “Eerst ghedruckt 250 Placcaten : De Middelburgse drukkersfamilie Moulert 1597-1646″‘
12 februari 2001 t/m 23 juni 2001
Zeeuws Archief, Hofplein 16, Middelburg
Openingstijden: maandag t/m zaterdag van 09.00-17.00 uur.Toegang gratis.
‘Restauratieplakkaat’ te koop voor NLG 10,–. De opbrengst is bestemd voor de restauratie van een kostbare boekband uit het archief van de Staten van Zeeland.
Van 12 februari tot en met 3 maart organiseert boekhandel De Drvkkery onder dezelfde titel een tentoonstelling met plakkaten van Moulert en andere Zeeuwse drukkers.

Lezing/workshop “Drukken als Moulert”
Tijd: Vrijdag 6 april 2001, 13.30-16.30 uur
Plaats: Zeeuws Archief, Hofplein 16,Middelburg.
Kosten: NLG 35,–.
Opgave: uitsluitend schriftelijk via e-mail aan info@zeeuwsarchief.nl of briefkaart aan Zeeuws Archief, Postbus 70, 4330 AB Middelburg, met naam, adres, telefoonnummer en de vermelding Aanmelding lezing/demonstratie “Drukken als Moulert” 6 april 2001.
Boekhandel De Drvkkery organiseert eveneens een workshop in het kader van de tentoonstelling.

(4)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 16 Jan 2001 16:44:39 +0100
From: Ton Harmsen <a.j.e.harmsen@let.leidenuniv.nl>
Subject: Med: 0101.19: Drs. Leendert Vink en prof. dr. B.C. Damsteegt in de aandacht

================================
Vink en Damsteegt in de aandacht
================================

Drs. Leendert de Vink, aio bij de Opleiding Nederlands te Leiden, heeft op 2 januari 2001 voor zijn promotieonderzoek naar het Katwijks dialect de D.F.E. Meerburgprijs van NLG 10.000 ontvangen. De titel van zijn onderzoek, dat verricht is binnen het IFOTT en in de loop van 2001 afgerond zal worden, is ‘Structuurverlies in het dialect van Katwijk aan Zee’; promotor is prof. dr. C. van Bree, co-promotor mevr. dr. M.J. van der Wal.

Op 16 januari 2001 heeft prof. dr. B.C. Damsteegt, emeritus-hoogleraar Nederlandse taalkunde aan de Universiteit van Leiden, op een bijeenkomst van de Commissie Zeegeschiedenis van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen in de Tuinkamer van de Hortus Botanicus te Leiden het eerste exemplaar van zijn verjongde ‘Nieuwe Spiegel der Zeevaart – Beknopte historische atlas van de Europese kusten met de oude Nederlandse namen’ aangeboden aan prof. dr. G. Schilder, hoogleraar historische cartografie aan de Universiteit van Utrecht. Het door de KNAW uitgebrachte boek is een door de auteur bewerkte tweede druk van zijn dissertatie uit 1942.

(5)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 15 Jan 2001 11:20:58 +0100
From: Walry <boekhandel@walry.be>
Subject: Med: 0101.20: Presentatie nieuwe roman van Annie Van Keymeulen, 'Bas', op vr 2 februari 2001 te Gent

=========================================
Nieuwe roman van Annie Van Keymeulen: Bas
=========================================

Marcel is als enige in het gezin Lijsterman geen lid van de dorpsharmonie. Hij verafschuwt de schetterende muziek en de onbeholpen majorettes. Marcel wil zich aan zijn milieu ontworstelen, maar weet zich ook gebonden door een sterk gevoel van solidariteit. Zijn werk bij ‘antiquair’ en jazzliefhebber Freddy brengt Marcel in contact met de wereld van de jazz en de liefde. Als hij dan een oude contrabas krijgt, begint zijn strijd om tot de ziel van het instrument door te dringen en daarmee toegang te krijgen tot een ander leven. Het verscherpt zijn moeilijke relatie tot zijn natuurlijke vader en zijn aanbidding voor zijn muzikale vader: John Coltrane.

Annie Van Keymeulen (1952) verraste in 1996 met haar roman ‘Mijn Peepee’. Het boek haalde de selectie voor de ‘Libris Literatuurprijs’ en de ‘Generale Bank Literatuurprijs’. Haar tweede roman ‘Het leeuwerikshuis’ werd lovend besproken.

De roman wordt ingeleid door Marc Van den Hoof (producer VRT-Radio Klara), Hugo Franssen (Uitgever EPO) en Ad van den Kieboom (Uitgeverij De Geus) op vrijdag 2 februari 2001 om 20 uur in Lunchcafe Walry, Zwijnaardsesteenweg 6 in Gent. De toegang is gratis

Alle informatie: Boekhandel Walry, Gent, telefoon +32 (0)9-222.91.67; Uitgeverij Epo, Antwerpen +32 (0)9-239.68.74.

(6)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sun, 14 Jan 2001 22:17:06 +0100
From: Jan Noordegraaf <noordegj@let.vu.nl>
Subject: Lit: 0101.21: Nieuw: A. Verwer. Letterkonstige, dichtkonstige en redekonstige schetse van de Nederduitsche tale. Uitgegeven door Igor van de Bilt en Jan Noordegraaf. Cahiers voor Taalkunde, deel 18. (Amsterdam/Muenster, 2001.)

=====
Nieuw
=====

A. Verwer. ‘Letterkonstige, dichtkonstige en redekonstige schetse van de Nederduitsche tale’. Uitgegeven door Igor van de Bilt en Jan Noordegraaf. Cahiers voor Taalkunde, deel 18.
Amsterdam/Muenster, 2001. ISBN 90-72365-64-X; ISBN 3-89323-524-5, 125 blz. NLG 25,00.

Bij de Stichting Neerlandistiek VU is onlangs verschenen: A. Verwer, ‘Letterkonstige, dichtkonstige en redekonstige schetse van de Nederduitsche tale’. Het is de Nederlandse vertaling van een boekje dat in 1707 anoniem te Amsterdam verscheen, de ‘Linguae belgicae idea grammatica, poetica, rhetorica.’ De vertaling, die waarschijnlijk rond 1759 vervaardigd is door Adriaan Kluit, is niet eerder gepubliceerd en vele jaren als niet-bestaand beschouwd. Ze is pas enige jaren geleden in de Leidse UB teruggevonden door Dr. R.G.J. de Bonth en nu uitgegeven door Igor van de Bilt en Jan Noordegraaf. De uitgave is voorzien van een inleiding, waarin nader wordt ingegaan op Verwer, Kluit en de achttiende-eeuwse Nederlandse taalkunde.

De ‘Letterkonstige, dichtkonstige en redekonstige schetse van de Nederduitsche tale’ telt 125 pagina’s, is verschenen als deel 18 in de reeks Cahiers voor Taalkunde (ISBN 90-72365-64-X; ISBN 3-89323-524-5) en is te bestellen bij de Stichting Neerlandistiek VU Amsterdam Stichting Neerlandistiek VU, Faculteit der Letteren, Vrije Universiteit, De Boelelaan 1105, NL-1081 HV Amsterdam, of bij Nodus Publikationen, Postfach 5725, D-48031 Muenster, BRD (http://go.to/nodus). De Nederlandse prijs is NLG 25,00 (excl. verzendkosten).

Ook de moderne Nederlandse vertaling van Verwers werk, de ‘Schets van de Nederlandse taal. Grammatica, poetica en retorica’ (1996), is via deze adressen nog verkrijgbaar.

(7)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sun, 14 Jan 2001 17:40:09 +0200
From: Armand Heroguel <armand.heroguel@free.fr>
Subject: Lit: 0101.22: Nieuw: Heroguel, Armand. Problemes de traduction dans les droits civils francais et neerlandais. (Paris, 2000.)

=====
Nieuw
=====

Onlangs is verschenen:

H’eroguel, Armand. Probl’emes de traduction dans les droits civils francais et n’eerlandais. Paris, L’Harmattan, 2000, ISBN 2-7384-9730-6, 259 blz., FRF 140 of EUR 23,34.

Dit boek richt zich enerzijds op Franse juristen die zich voor het Nederlands burgerlijk recht interesseren en anderzijds op degenen die Nederlandse juridische teksten in het Frans willen vertalen.

Vooral voor degene voor wie een louter terminologische benadering van het burgerlijk recht onvoldoende is, zal het boek zeer nuttig zijn. Er wordt getoond hoe de ontwikkeling van het burgerlijk recht was sinds de Napoleontische bezetting en welke invloed die ontwikkeling had op de woorden en begrippen. Een beschrijving van het huidige Nederlandse vermogensrecht zorgt ervoor dat diverse begrippen met elkaar in verband worden gebracht.

Natuurlijk bevat het boek niet alleen een gewone woordenlijst (in het Frans), maar ook een tweetalige lijst Nederlands-Frans met 360 woorden en verwijzingen.

Armand H’eroguel

(8)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Wed, 24 Jan 2001 14:56:39 +0100
From: Marijke Mooijaart <mooijaart@inl.nl>
Subject: Lit: 0101.23: Nieuw: Karina van Dalen-Oskam en Marijke Mooijaart. Bijbels lexicon. Woorden en uitdrukkingen uit de bijbel in het Nederlands van nu. (Amsterdam, 2001.)

=====
Nieuw
=====

Karina van Dalen-Oskam en Marijke Mooijaart. Bijbels lexicon. Woorden en uitdrukkingen uit de bijbel in het Nederlands van nu. Prometheus, Amsterdam. ISBN 90-5333-923-x, 448 blz., NLG 49,50.

In het huidige Nederlands komen heel wat woorden en uitdrukkingen voor die oorspronkelijk uit de bijbel stammen. Sommige worden gewoonlijk wel als bijbels herkend, zoals ‘Benjamin’, ‘zo arm als Job’, ‘Abraham zien’ en ‘de verloren zoon’, maar waar ze nu precies vandaan komen, weet bijna niemand meer. Dat geldt nog sterker voor termen als ‘de dood in de pot’, ‘muggenziften’, ‘niet van gisteren zijn’ en ‘de schellen vallen hem van de ogen’. Deze en nog vele andere woorden en uitdrukkingen zijn verzameld in het Bijbels Lexicon. Ze zijn voorzien van een verklaring en geillustreerd met pakkende citaten uit romans, kranten, radio- en tv-programma’s. Voor een paar voorbeelden van artikelen verwijzen we u graag naar de webpagina over het lexicon: http://home.planet.nl/~bijbelslexicon

In de inleiding besteden de auteurs onder andere aandacht aan de rol van verschillende bijbelvertalingen, aan bijbelse namen en aan vormen van ‘bijbels’ taalgebruik in de journalistiek en de literatuur. Het Bijbels Lexicon is daarmee een uniek boek voor iedere bijbelliefhebber, gelovig of niet-gelovig, en een onontbeerlijk bezit voor iedereen die geinteresseerd is in de oorsprong en de achtergrond van de Nederlandse taal.

Karina van Dalen-Oskam en Marijke Mooijaart zijn beiden verbonden aan het Instituut voor Nederlandse Lexicologie te Leiden.

(9)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 23 Jan 2001 13:26:13 +0100 (MET)
From: Ton van der Wouden <A.van.der.Wouden@let.rug.nl>
Subject: Sym: 0101.24: TIN-dag biedt beeld van huidig taalkundig onderzoek in Nederland op za 3 februari 2001 te Utrecht

==================
Jaarlijkse TIN-dag
==================

Op zaterdag 3 februari 2001 wordt op het OTS, Trans 10 in Utrecht weer de jaarlijkse TIN-dag (Taalkunde in Nederland) gehouden. In bijna zeventig lezingen wordt een beeld gegeven van het huidige taalkundig onderzoek in Nederland. De toegang is gratis. Het programma van de TIN-dag is te vinden op de website van de Algemene Vereniging voor Taalwetenschap, http://www.let.rug.nl/orgs/avt/. Na afloop viert de AVT haar vijftigjarig bestaan met een buffet en een feest. De toegang is gratis voor alle leden na opgave bij Hans Broekhuis via hans.broekhuis@kub.nl.

(10)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 15 Jan 2001 14:10:18 +0100
From: Peter-Arno Coppen <P.A.Coppen@let.kun.nl>
Subject: Col: 0101.25: Linguistisch Miniatuurtje LXXIV: Allemaal uitgegeten?

=====================================================
Linguistisch Miniatuurtje LXXIV: Allemaal uitgegeten?
=====================================================

Waar gaat het om in de wetenschap? Dat is nou typisch zo’n vraag die je bij het korten der dagen bekruipt, en waar je vervolgens plompverloren tijdens een feestje in december een aardig antwoord op te binnen schiet. Misschien heeft iemand het al eens eerder gezegd (het klinkt zo bekend), maar ik hoorde iemand praten over “het bijzondere in het algemene en het algemene in het bijzondere”. Toegegeven, een beetje een tegeltjeswijsheid, maar er zit wat in. Het is typisch naief en onwetenschappelijk gedrag om te hameren op het bijzondere van het bijzondere, en de wetenschapper die alleen aandacht besteedt aan het algemene van het algemene verdoet zijn tijd met verschijnselen die de theorie niet in gevaar kunnen brengen. Nee, het gaat erom het bijzondere te ontdekken in het algemene, en het algemene in het bijzondere. Nu ik dat zo neerschrijf raak ik er steeds sterker van overtuigd dat iemand dit al eens zo beweerd zal hebben. Nou ja.

Bekijken we eens zo’n algemeen geval: “Zijn jullie uitgegeten?”. Dat is toch een doodnormale zin, nietwaar? Totdat je er eens met een taalwetenschappelijke blik naar gaat kijken. Hoe zit die zin in elkaar? Makkelijk, zult u zeggen: een onderwerp ‘jullie’, en een werkwoordelijk gezegde ‘zijn uitgegeten’. Geen voorwerpen, dus het gezegde is opgebouwd rond een intransitief werkwoord. En o ja: het is een voltooid tegenwoordige tijd, want het betekenisaspect ‘voltooid’ is prominent aanwezig.

Inderdaad een eenvoudige analyse. Maar er klopt niets van. En het is niet eens zo moeilijk om hem te falsifieren. Allereerst dat intransitieve werkwoord. Welk werkwoord moet dat zijn? ‘Uiteten’? Maar dat werkwoord bestaat helemaal niet! Ja, je kunt wel ‘uit gaan eten’, maar dat betekent iets heel anders en bovendien schrijf je dan ‘uit’ en ‘eten’ niet aan elkaar (al verbaas ik me na het laatste Groot Dictee der Nederlandse taal nergens meer over). Dat zogenaamde intransitieve werkwoord ‘uitgegeten’ bestaat dus blijkbaar alleen maar in specifieke vormen. Met een modaal hulpwerkwoord gaat het ook nog wel (‘Ik moet eerst nog even uiteten’, of ‘Laat me eerst even uiteten’), maar het volledige paradigma ontbreekt (zie bijvoorbeeld: ‘wij aten gisteren uit’, dat alleen iets heel anders kan betekenen).

Zo’n werkwoord ‘uitgegeten’ is dus al problematisch. Maar het zou toch in elk geval een werkwoord moeten zijn dat afgeleid is van het werkwoord ‘eten’ met voorvoegsel ‘uit’. Dat levert echter weer meteen moeilijkheid nummer twee op: alle werkwoorden afgeleid van ‘eten’ met een voorvoegsel (bv. ‘opeten’, ‘meeeten’, ‘dooreten’) krijgen in de voltooide tijd het hulpwerkwoord ‘hebben’. Hier zien we opeens ‘zijn’. Hoe kan dat? Er bestaan natuurlijk wel constructies met hulpwerkwoord ‘zijn’ en voltooid deelwoord (‘De kalkoen is opgegeten’), maar dat betreft dan altijd passieven, waarbij het werkwoord ‘geworden’ is weggelaten. Dat kan hier niet de goede analyse zijn.

Zijn deze problemen al niet gering, de doodssteek voor de eenvoudige analyse is moeilijkheid nummer drie: de zin is helemaal geen voltooide tijd! Ik breng nog maar eens de test uit miniatuurtje 70 in herinnering (http://baserv.uci.kun.nl/~salemans/bulletin/2000/09/000937.html), die de voltooide tijd detecteert met behulp van de dubbelzinnigheid van een temporele aanduiding als ‘maandag’. De zin ‘Ik heb maandag gestemd’ kan begrepen worden als een verslag van afgelopen maandag, of als een voorspelling dat het stemmen v’o’or aanstaande maandag zal zijn afgerond. Een naamwoordelijk gezegde met ‘maandag’ kan alleen als voorspelling begrepen worden. En wat zien we hier? ‘Zijn jullie maandag uitgegeten?’ kan alleen maar begrepen worden als een verwijzing naar aanstaande maandag. Geen voltooide tijd dus.

Misschien denkt u dat mijn test fout is. Inderdaad is het voorstelbaar dat bepaalde betekenisaspecten de interpretatie van temporele bepalingen kunnen beinvloeden. Maar welke zouden dat kunnen zijn? Het feit dat de voltooidheid al begrepen is in dat ‘uit’ van ‘uitgegeten’ misschien? Ik geloof daar niks van. Neem het volgende minimale paar: ‘Ben je geeindigd?’ en ‘Ben je klaar?’. Zelfde betekenis. En zet daar eens ‘maandag’ bij. Dan is ‘Ben je maandag geeindigd?’ volgens mij dubbelzinnig, en in ‘Ben je maandag klaar?’ is het volslagen (maar dan ook volslagen) onmogelijk om ‘maandag’ als ‘afgelopen maandag’ te begrijpen. Betekenis doet er niet toe. Het gaat om de syntaxis.

Maar wat is dat dan voor een eigenaardige constructie met een werkwoord ‘zijn’ en een voltooid deelwoord geprefigeerd met ‘uit’? De Algemene Nederlandse Spraakkunst maakt zich ervan af met een terloopse opmerking, in een passage over samengestelde werkwoorden met ‘uit’ . De ANS signaleert dat er een groep van dit soort werkwoorden bestaat waarbij “het betekeniselement ‘gericht zijn op een resultaat (gewoonlijk het beeindigen) van de werking’ aanwezig [is]”. Voorbeelden zijn werkwoorden als ‘uitblussen, uitbroeden, uitdrogen, uitrouwen, uitwerken, uitwissen, uitzieken, uitzoeken.’ Daarnaast geeft de ANS de voorbeeldzinnen ‘Laat ze maar uitruzien’ en ‘Zo, ben je uitgekopieerd?’.

Hieruit mogen we opmaken dat de ANS in al deze gevallen van een werkwoordelijke analyse uitgaat. Dat lijkt me althans in de laatste voorbeeldzin aanvechtbaar. Daarnaast vormen de ANS-voorbeelden een bonte verzameling van verschillende gevallen. Zo lijkt me aan een constructie met ‘uitblussen’ en ‘uitbroeden’ een small clause met resultaatbetekenis ten grondslag te liggen (‘hij bluste [de brand uit]’), wat bij ‘uitzieken’ en ‘uitdrogen’ veel moeilijker is.

Ondertussen kunnen we wel met de ANS instemmen dat onze constructie (in het ANS-voorbeeld met ‘uitgekopieerd’) wel duidelijke perfectieve kenmerkingen lijkt te hebben. De ANS omschrijft dat als het betekeniselement “het beeindigen van de werking”. Maar blijkens onze test is dat betekeniselement niet gelijk aan het perfectieve aspect dat in een voltooide tijd is uitgedrukt. De zin ‘Ben je zaterdag uitgekopieerd?’ kan alleen maar een vraag over aanstaande zaterdag betreffen.

Aldus zien we dat een algemeen geval als ‘Zijn jullie uitgegeten?’ vol zit met bijzondere kenmerken. Maar wat is er nou weer algemeen aan dat bijzondere? Dat bewaar ik voor het volgende miniatuurtje. Laat mij ook eens een keer een cliffhanger gebruiken.

Peter-Arno Coppen

(11)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 25 Jan 2001 00:56:07 +0100
From: Willem Kuiper <willem.kuiper@hum.uva.nl>
Subject: Col: 0101.26: Column Willem Kuiper, no. 52: Eer voor goet is myn gemoet

=============================
Column Willem Kuiper, no. 52:
Eer voor goet is myn gemoet
=============================

Hoe komt een mens de donkere dagen – ook wel de feestdagen geheten – door? Mijn persoonlijke voorkeur gaat uit naar een winterslaap. Op de avond van het feest van de heilige Martinus van Tours het bed op 1 en niet eerder wakker worden dan op de ochtend van Maria Lichtmis. Dat noem ik nou een ‘Stille nacht, heilige nacht’!
Dus dan maar op zoek naar iets anders om niet in het zwarte gat te vallen. Gelukkig ook gevonden, en zoals dat wel vaker gaat, daar waar je het niet zoekt.
U moet weten dat ik in de loop van het afgelopen jaar binnen het Meertens Instituut getransfereerd ben van het ‘Repertorium van Eigennamen in Middelnederlandse Literaire Teksten’ naar het ‘Repertorium van het lied tot 1600’. In het begin was dat even wennen: 16e-eeuws is een heel ander taaltje dan het 13e-eeuws van Jacob van Merlant. Om maar te zwijgen over de penvoering van mijn scribenten!
Men is nooit te oud om te leren, Al doende leert men, en Oefening baart kunst! Als ik mij niet vergis zijn deze dooddoeners ongeveer even oud als die zestiende-eeuwse liedjes. Maar omdat ik er slecht tegen kan als ik iets niet kan lezen wat er wel staat, kwamen deze volkswijsheden nog uit ook.
Het keerpunt kwam kort voor Kerst. Na maandenlang mijn ogen bedorven te hebben op devote liederen van bedenkelijke kwaliteit in ditto kopieen kreeg ik eindelijk iets in handen dat mijn hart sneller deed kloppen: het liederenalbum van Aefgen, Claes’ dochter, van Giblant.

[titelblad]

Dit 129 bladen tellende album (amicorum) werd door iets meer dan een 20-tal (voorlopige telling), zo te zien goed geschoolde handen volgeschreven tussen 1598 en 1601. Het wordt bewaard op de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag onder signatuur 135K36. De inhoud bestaat vooral uit amoureuze liederen, zonder muzieknotatie, maar met een een “op de wyse van”. De liedteksten maken – ondanks de stereotype (mythologische) beeldspraak – over het algemeen genomen een uitgesproken persoonlijke indruk. Er zitten zelfs een paar acrostichons op Aefgens naam tussen. Kan het persoonlijker?! Omdat sommige dichter-minnaars met hun naam, hun initialen of een zinspreuk ondertekenen hoop ik ooit nog eens met hulp van collega’s, de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag en Zuidhollandse archieven erachter te komen wie dat zijn.
Aan het eind van het album zitten drie beschilderde bladzijden. Op 109r zien we de godin Venus met in haar rechter hand een brandend hart en aan de linker een gevleugelde en boogdragende Cupido.

[trio]

Aanvankelijk dacht ik dat de persoon links een inboorling was, een Afrikaan van de Goudkust, die om redenen van kuisheid – het is per saldo een meisjesboek – ruggelings was afgebeeld. Dit leek bevestigd door het gegeven dat er in somige liederen afscheid genomen wordt en er over verre reizen wordt gesproken. Maar een kwatrijn op de vorige bladzijde maakt duidelijk dat we links met Pallas Athene te maken hebben en rechts met Juno: de drie godinnen die Paris om zijn oordeel over hun schoonheid vroegen. Hoewel… In feite vroegen zij hem niet wie van hen drieen in zijn ogen de mooiste was, maar trachtten zij hem om te kopen. Wat Venus hem bood, kwam het meest aan Paris’ wensen tegemoet, en dus koos hij voor Venus… Het begeleidende versje luidt:

Venus Straelen met Cupidos schichten
Doen Pallas dwaelen ende Juno verlichten
De Dry geleerste Philosopen Ick moet v verhalen
Syn in Venus bandt Altsamen gaen faelen

Als ik het goed begrijp – het is mijn tijd (nog) niet – bedoelt de dichter te zeggen dat de invloed van Venus, die zij met Cupido’s pijlen uitoefent, Pallas op een dwaalspoor (van de wijs) bracht – staat zij daarom ruggelings afgebeeld? – en Juno devalueert. Onder invloed van Venus zijn de drie geleerdste filosofen door het behang gegaan.
De impliciete conclusie is: als de drie geleerdste filosofen onder invloed van de liefde zich als dwazen gedroegen, wat kan mij, eenvoudige minnaar, dan verweten worden? De drie bedoelde ‘philosopen’ zullen de Joodse koning Salomo, de Griek Aristoteles en de Romein Vergilius geweest zijn, die inderdaad lelijk onderuit gingen.

Ook is er een afbeelding van wat ik voor het familiewapen houd:

[familiewapen]

En ten slotte een niet onaardige Venus met on top Cupido:

[Venus]

Wat ik mij afvraag is: hoe origineel of hoe afgezaagd is dit portret? Heeft de schilder deze pose zelf bedacht of overgenomen? En kan het zijn dat de schilder enige gelijkenis in zijn portret verwerkt heeft met Aefgen? Was zoiets gebruikelijk in die dagen, of heeft haar picturale minnaar een standaard voorbeeld gekopieerd?
Onderstaande hand houd ik voor de schilder van de Venus van Giblant. Op de bladzijde die aan het schilderij voorafgaat, schreef hij ‘Lieft ist fondament’, wat de zinspreuk van de Leidse rederijkerskamer De Witte Acoleyen is. Na het schilderij schrijft dezelfde hand een lied en ondertekent dat met een vijftal onleesbare initialen/kapitalen, eindigend op ‘OM’. Dan volgt ‘In lieffden bloejende’, wat weer de zinspreuk is van de Amsterdamse rederijkerskamer De Eglentier.
Deze Venusjanker heeft een ‘duidelijk’ afwijkende hand, tenzij hij tijdens het schrijven geheel en al door Aefgen, zijn hormonen of een paar roemers witte wijn bevangen was. Zijn lied is het meest vrijmoedige in het hele album. Op het eerste gezicht haat je iemand die zo schrijft, maar als je erachter komt wat hij geschreven heeft dan ben je snel bereid hem te vergeven:

[liedje]

Als ik het goed zie, staat er:

V mondelyn root
die [w]aerdichg is vulprysen
v borskens bloot
die doen myn ver jolysen
die die eens tasten mocht
jae doen al wat hem docht
[e]n waer hy halliff doot
hy zout wel weer v(er)rysen

Bijna alle liederen zijn Nederlands, in een Hollands dialect – Giblant ligt in Zuid-Holland – geschreven, maar het album bevat ook enkele Franse chansons. Hier en daar treft men een Latijns citaat of -e spreuk aan, en op de laatste bladzijde staan zelfs een paar woorden Grieks!

Wat ik mij rond de jaarwisseling heb voorgenomen is een digitale multimediale editie van dit liedboek te maken, een DVD met daarop:

  • een integrale facsimile van het 129 bladen tellende album,
  • een genormaliseerde diplomatische editie,
  • een kritische leeseditie, met daaraan toegevoegd de parallelle overlevering,
  • een vertaling van alle teksten in hedendaags Nederlands, met verklarend commentaar,
  • de muzieknotatie van alle liederen waarvan dankzij het ‘Repertorium van het lied tot 1600’ de melodie achterhaald kan worden,
  • een gezongen uitvoering van alle liederen waarvan de melodie bekend is.

U begrijpt dat ik dit niet allemaal alleen kan en ga doen. Maar zelfs onder het aanstaande Bachelor/Master-regime moet het toch mogelijk zijn een groep studenten te vinden die hieraan mee wil werken. En met hulp van het Meertens Instituut, de UvA, de KB, de DBNL en wie weet nog meer moet dat toch te doen zijn?

  • Met dank aan dr. Kees Thomassen (conservator namiddeleeuwse handschriften, KB Den Haag) en Thomas Thijs (Optische Technieken, KB Den Haag) voor hun excellente medewerking.

Noot van de redactie:
De webversie van dit artikel bevat plaatjes, die in de e-mailversie van dit Neder-L-nummer natuurlijk niet konden worden opgenomen. Op de plek waar de afbeeldingen horen te staan zijn hier gecentreerd en tussen haakjes ‘[]’ korte aanduidingen van de plaatjes opgenomen. Wie de afbeeldingen wil bekijken moet de webversie van dit artikel hebben: http://baserv.uci.kun.nl/~salemans/bulletin/01/010126.html

(12)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=

*-------------------------------------------------------------------------*
|                                                                         |
| Informatie over Neder-L:                                                |
| ========================                                                |
| Algemene informatie opvragen over Neder-L: stuur mail naar              |
|   listserv@nic.surfnet.nl met daarin de boodschap: GET NEDER-L INFO     |
| Abonnement nemen op Neder-L: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl    |
|   met als boodschap: SUB NEDER-L uw-voornaam/voorletters uw-achternaam  |
| Neder-L op het web/WWW: Neder-L-nummers zijn vanaf januari 1997 in      |
|   web-formaat te lezen via: http://baserv.uci.kun.nl/~salemans/         |
|   Nadere informatie over Neder-L in web-formaat: zie artikel 9706.01    |
|   Er is ook een WWW-archief met alle e-mailversies van Neder-L sinds    |
|   juni 1992, dat ook op trefwoord doorzocht kan worden; de URL van dit  |
|   listserv-archief: http://listserv.surfnet.nl/archives/neder-l.html    |
| Neder-L wordt ook verspreid via de Internet-newsgroup bit.lang.neder-l  |
| Oude Neder-L-bulletins opvragen: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl|
|   met daarin een boodschap als: GET NEDER-L LOG9206                     |
|   (resultaat: logboek met Neder-L-artikelen van juni '92 wordt gestuurd)|
|   Of maak gebruik van het listserv-archief (zie enkele regels hierboven)|
| Bijdrage voor Neder-L opsturen: stuur mail naar neder-l@nic.surfnet.nl  |
| Contact met redactie: stuur mail naar Salemans@baserv.uci.kun.nl, naar  |
|   Willem.Kuiper@hum.uva.nl, naar Piet.Verkruijsse@hum.uva.nl (voor de   |
|   evenementenagenda) of naar P.A.Coppen@let.kun.nl                      |
*-------------------------------------------------------------------------*

*-Einde-------------------- Neder-L, no. 0101.b --------------------------*