Neder-L, no. 9910.b

Subject: Neder-L, no. 9910.b
From: BJP Salemans
Reply-To:Elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek
Date:Fri, 22 Oct 1999 15:44:03 +0200
Content-Type:TEXT/PLAIN
                           *********************
*-Achtste-jaargang--------- Neder-L, no. 9910.b -----------ISSN-0929-6514-*
|                                                                         |
|      ************************************************************       |
|      * Neder-L, elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek *       |
|      ************************************************************       |
|                                                                         |
| Onderwerpen in dit bulletin:                                            |
| ============================                                            |
| (1) Rub: 9910.16: Evenementenagenda, met:                               |
|                   - Oratie prof. J. Hulstijn, vr 5 november 1999 (A'dam)|
|                   - Lezing Nicolaas Matsier over Sinterklaasfeest, zo 5 |
|                     december 1999 (A'dam)                               |
|                   - Lezing Joke Linders over Annie M.G. Schmidt, zo 19  |
|                     december 1999 (A'dam)                               |
|                   - Studiedag over multicultureel literatuuronderwijs   |
|                     van tijdschrift Literatuur en Amsterdam University  |
|                     Press, wo 24 november 1999 (A'dam)                  |
|                   - Taxatiedag boeken, zo 12 december 1999 (Den Haag)   |
|                   - Uitreiking Prijs voor Meesterschap aan prof. dr. W. |
|                     Gerritsen, vr 5 november 1999 (Leiden)              |
| (2) Vac: 9910.17: Vacature voor postdoc-onderzoeker op het terrein van  |
|                   taalkunde en/of fonetiek aan onderzoeksinstituut      |
|                   UiL/OTS te Utrecht (deadline: 28 oktober 1999)        |
| (3) Rub: 9910.18: Hora est! Promoties in november 1999                  |
| (4) Med: 9910.19: Oratie Carel Jansen op vr 22 oktober 1999 aan de KU   |
|                   Nijmegen over het schrijven van instructieve teksten  |
| (5) Med: 9910.20: Dissertatieprijs AVT en An'ela voor J"orgen Bohnemeyer|
| (6) Med: 9910.21: Fries spellingcontroleprogramma beschikbaar           |
| (7) Med: 9910.22: Lezingen over de waarde van het boek op zo 31 oktober,|
|                   zo 14 november en zo 28 november 1999 te Den Haag     |
| (8) Med: 9910.23: Taalunie verplaatst 'Certificaat Nederlands als       |
|                   Vreemde Taal' naar KU Leuven en KU Nijmegen           |
| (9) Sym: 9910.24: Colloquium 'Een eeuw Gezelle' op vr 19 en za 20       |
|                   november 1999 te Brugge                               |
|(10) Sym: 9910.25: Symposium 'De taal van het geluk' van Jan             |
|                   Campert-stichting op vr 5 november 1999 te Den Haag   |
|(11) Sym: 9910.26: Studiedag 'Interdisciplinaire aspecten van            |
|                   corpusgebruik' op vr 29 oktober 1999 te Amsterdam     |
|(12) Sym: 9910.27: Bijeenkomst rond thema 'De zin/onzin van het instituut|
|                   Best Verzorgde Boeken' op vr 26 november te Amsterdam |
|(13) Sym: 9910.28: Veertiende Colloquium Neerlandicum, 'Perspectieven    |
|                   voor de internationale neerlandistiek in de 21ste     |
|                   eeuw', zo 27 augustus - za 2 september 2000 te Leuven |
|(14) Lit: 9910.29: Nieuw: W. Smedts en P. C. Paardekooper (red.) De      |
|                   Nederlandse taalkunde in kaart. (Leuven/Amersfoort    |
|                   1999)                                                 |
|(15) Col: 9910.30: Linguistisch Miniatuurtje LXIV: Hematocriet en        |
|                   graadaanduiding                                       |
|(16) Informatie over Neder-L                                             |
|                                                                         |
*--------------------------                     --------------------------*
                           *********************

(1)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Fri, 15 Oct 1999 09:52:26 +0200
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Rub: 9910.16: Evenementenagenda


AMSTERDAM, Aula Universiteit van Amsterdam, Singel 411.

Oratie prof. dr. J.H. Hulstijn, vrijdag 5 november 1999, 14.30 uur.

  • Inaugurele rede van prof. dr. J.H. Hulstijn, benoemd tot hoogleraar in de Tweede-taalverwerving aan de Faculteit der Geesteswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam.

AMSTERDAM, De Burcht, Henri Polaklaan 9, 020-6241166.

Lezing door Nicolaas Matsier, zondag 5 december 1999, 14.00 uur.

  • Schrijver Nicolaas Matsier vertelt over de geschiedenis en de betekenis van het Sinterklaasfeest naar aanleiding van zijn boekje ‘Was Sinterklaas maar een gracht’, een gepassioneerd pleidooi voor het behoud van dit volksfeest. Toegangsprijs: NLG 10,-. Reserveren gewenst.

AMSTERDAM, De Burcht, Henri Polaklaan 9, 020-6241166.

Lezing door Joke Linders over Annie M.G. Schmidt, zondag 19 december 1999, 14.00 uur.

  • Neerlandica Joke Linders vertelt over leven en werk van Annie M.G. Schmidt naar aanleiding van haar in november te verschijnen monografie over Annie Schmidt. Toegangsprijs: NLG 10,-. Reserveren gewenst.

AMSTERDAM, West-Indisch Huis.

Studiedag van het tijdschrift Literatuur en Amsterdam University Press, woensdag 24 november 1999, 11.00-17.00 uur.

  • Studiedag ‘Literaturen in het Nederlands; literatuuronderwijs in een multicultureel perspectief’ naar aanleiding van het verschijnen van het themanummer van Literatuur over ‘multiculturaliteit en literatuur in Nederland’. Als sprekers zijn o.a. uitgenodigd Abdelkader Benali, Cyrille Offermans, Dick Schram en Frits van Oostrom. Voorzitter van de dag is Michiel van Kempen. Toegangsprijs voor abonnees op het tijdschrift: NLG 10,-. Er zijn slechts 200 plaatsen beschikbaar. Inlichtingen: AUP, Prinsengracht 747-751, 1017 JX Amsterdam, fax 020-4203214.

DEN HAAG, Museum van het Boek, Prinsessegracht 30.

Taxatiedag voor boeken e.d., zondag 12 december 1999, 12.00-14.30 uur.

  • Het Museum van het Boek organiseert in samenwerking met Kalander, Stichting voor Cultuurhistorische Projecten, een taxatiedag voor boeken, prenten, handschriften en documenten onder de titel ‘De waarde van het boek’. Allerlei specialisten zijn aanwezig om een deskundige toelichting te geven op de door de bezoekers meegebrachte oude en moderne boeken, handschriften en prenten. Om 15.00 uur volgt een openbare bespreking van de meest bijzondere ingebrachte objecten o.l.v. drs. Dick van der Mark van Kalander. Na afloop borrel. Toegang gratis.

LEIDEN, Groot Auditorium van de Universiteit Leiden, Academiegebouw, Rapenburg 73.

Uitreiking Prijs voor Meesterschap aan prof. dr. W. Gerritsen, vrijdag 5 november 1999, 20.00 uur.

  • De Prijs voor Meesterschap op het gebied van de taal- en letterkunde van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde wordt eenmaal in de vijftien jaar uitgereikt en bestaat uit een gouden penning. De Utrechtse medievist Wim Gerritsen ontvangt de prijs voor zijn gehele wetenschappelijke oeuvre. Toegang voor leden van de Maatschappij. Secretariaat: Postbus 9501, 2300 RA Leiden, fax 071-5272836. Het advies van de Commissie van voordracht is beschikbaar op http://www.leidenuniv.nl/host/mnl/prijs/meester.html

(2)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 12 Oct 1999 15:18:43 +0200
From: Bart Hollebrandse <bart.hollebrandse@let.uu.nl>
Subject: Vac: 9910.17: Vacature voor postdoc-onderzoeker op het terrein van taalkunde en/of fonetiek aan onderzoeksinstituut UiL/OTS van de Universiteit van Utrecht (deadline: 28 oktober 1999)

================================================
Vacature postdoc-onderzoeker UiL/OTS te Utrecht
================================================

Het Utrecht Institute of Linguistics OTS is een onderzoeksinstituut van de Letterenfaculteit van de Universiteit van Utrecht. Ruim honderd mensen zijn betrokken, waaronder 12 hoogleraren, 8 postdoc-onderzoekers en rond de 30 promovendi.

Het doel van UiL OTS is het ontwikkelen van expertise op het gebied van taal, spraak en taalgebruik. Het instituut werkt samen met de Landelijke Organisatie Taalkunde (LOT) en de Onderzoeksschool in Logica (OzsL). Het onderzoek van het UiL OTS is onderverdeeld in de volgende zes gebieden: (i) Syntaxis en Semantiek, (ii) Morfologie en Fonologie, (iii) Computationele Taalkunde, (iv) Fonetiek, (v) Taalontwikkeling en (vi) Taalgebruik. Het onderzoeksprogramma van het UiL OTS brengt onderzoek samen van zowel verschillende delen van de taalkunde als van gerelateerde vakgebieden, zoals logica, informatica, cognitieve wetenschappen, onderwijs wetenschappen en sociale wetenschappen. Specifieke terreinen van interdisciplinaire samenwerking zijn: Natural Language Processing, Eerste en Tweede-taalverwerving, Taalonderwijs, Tekstwetenschap, Communicatiewetenschap en Taal- en Spraaktechnologie. De onderzoeksstrategie van het UiL OTS is d.m.v. concentratie op dit onderzoek de nationale en internationale positie van het instituut te verstevigen.

Het UiL OTS zoekt een (1) ambitieuze en enthousiaste

——————-
postdoc-onderzoeker
——————-

start: onderhandelbaar
duur: 2 jaar

Het project dat het instituut voor ogen heeft richt zich op de rol van de prosody in language processing, specifiek op interacties tussen intonatie en syntactische fenomenen zoals extrapositie en heavy-NP-shift. Het projectvoorstel is beschikbaar op verzoek of kan gedownload worden van onze internetsite (http://www-uilots.let.uu.nl/).

Gegeven de complexiteit van de relatie tussen de componenten van de grammatica en de relatie tussen de grammatica en het productiesysteem, dient de kandidaat een goede achtergrond in taalkunde en/of fonetiek te hebben. Bovendien dient de kandidaat een aantoonbare expertise in experimentele technieken (zoals design, uitvoer en statistische interpretatie van experimenten) te bezitten.

Wij bieden een goede omgeving voor stimulerend en vernieuwend onderzoek met internationale contacten en een programma waarin mogelijkheden bestaan voor samenwerking met specialisten op het gebied van taalkunde. Tevens zijn er goede experimentele faciliteiten.

Salarisindicatie: NLG 7618,– bruto per maand. Meer informatie kan verkregen worden per e-mail (uil-ots@let.uu.nl, subject: postdoc prosody), of per telefoon 030-2526006. Sollicitaties dienen voor 28 oktober gestuurd te worden aan de Faculteit der Letteren, Universiteit Utrecht, t.a.v. de heer A.A. van Fulpen, personeelsconsulent, Kromme Nieuwegracht 46, 3512 HJ Utrecht. t.a.v. de heer A.A. van Fulpen, personeelsconsulent, Kromme Nieuwegracht 46, 3512 HJ Utrecht. Vacaturenummer 68926. Sollicitaties dienen vergezeld te gaan van een curriculum vitae, twee referenties en een publicatielijst.

(3)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Fri, 15 Oct 1999 09:52:26 +0200
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Rub: 9910.18: Hora est! Promoties in november 1999

=========
Hora est!
=========

Promotie van mevrouw J. van Driel, vrijdag 19 november 1999, 13 uur, Afdeling Kunst- en cultuurwetenschappen Universiteit van Amsterdam.
‘Alom te bekomen. Veranderingen in de boekdistributie in de Republiek 1720-1800.’
Promotor: prof. dr. P.G. Hoftijzer; co-promotor: prof. dr. F.A. Janssen.

Promotie van mevrouw I.C. van Alphen, vrijdag 19 november 1999, 15 uur, afdeling Taal- en letterkunde Universiteit van Amsterdam.
‘Variatie in verbale interactie (V/M); een sociolinguistisch onderzoek naar de vorm en de functie van het taalgebruik van adolescente meisjes en jongens.’
Promotores: prof. dr. R. Appel en mevrouw prof. dr. A.E. Baker.

(4)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 18 Oct 1999 13:12:09 +0200
From: "Bets Berntsen" <b.berntsen@bureau.kun.nl>
Subject: Med: 9910.19: Oratie Carel Jansen op vr 22 oktober 1999 aan de KU Nijmegen over het schrijven van instructieve teksten

===================
Oratie Carel Jansen
===================

In Gelderland hebben we het onlangs weer mogen meemaken: de paniek die toeslaat wanneer de kabelexploitant de kanaalindeling wijzigt en de tv-stations opnieuw geprogrammeerd moeten worden. TV’s en videorecorders worden altijd voorzien van een handleiding, maar die is niet altijd even goed leesbaar. Instructieve teksten als handleidingen, gebruiksaanwijzigingen, toelichtingen bij formulieren, behoren tot de meest voorkomende tekstsoorten die lezers onder ogen krijgen. Tegelijkertijd zijn ze ook het meest problematisch. Voortdurend blijkt dat het erg lastig is de instructies en aanwijzingen af te stemmen op voorkennis, vaardigheden en vooral behoeften van de gebruikers, zo blijkt uit de oratie van prof. dr. C.J.M. Jansen, hoogleraar Bedrijfscommunicatie Letteren aan de Katholieke Universiteit Nijmegen.

Opvallend is ook de gebrekkige aandacht in literatuur voor praktisch toepasbare kennis op het gebied van interculturele zakelijke communicatie. Weliswaar wordt ingegaan op de problematiek van de afstemming op een internationaal en multicultureel publiek, maar de wijze waarop het thema aan bod komt en de fundering daarvan zijn onvoldoende, aldus prof. Jansen in zijn inaugurele rede ‘Zo werkt dat, het ontwerp van instructieve teksten’ op vrijdag 22 oktober 1999.

Betere instructies geven tevredener klanten

Lezers van instructieve teksten willen weten hoe ze een concrete taak moeten uitvoeren. Schrijvers van die teksten hebben dat vaak te weinig voor ogen. Ze zijn geneigd om te schrijven vanuit het perspectief van de organisatie of opdrachtgever. Onderzoek toont aan dat de lezers bij teksten vanuit een dergelijk perspectief een vertaalslag moeten maken naar informatie die voor hun eigen situatie relevantie zou kunnen hebben. Voor de communicatie tussen producent en consument kan dat schadelijk zijn. Voorbeelden van dergelijke vertaalslagen zijn:
– “Oh, dus als ik zou verhuizen naar gebied A, zou ik geen recht meer hebben op regeling B”,
of:
– “Als ik het goed begrijp, heb ik dus alleen recht op bedrag C, als mijn inkomen lager is dan bedrag D”.
De schrijver moet voorkomen dat de lezer dergelijke vertaalslagen moet uitvoeren. Dat vermindert tijd en cognitieve inspanning en – belangrijker -, het verkleint ook de kans op interpretatiefouten. Volgens Jansen zijn veel organisaties die complexe producten ontwikkelen er nog onvoldoende van overtuigd dat betere instructieve documenten de organisatie zelf aanzienlijke voordelen opleveren. En wetenschappelijk onderzoek kan een belangrijke rol spelen bij de kwaliteitsverbetering van deze teksten, door zich te richten op empirisch beproefde oplossingsmethoden voor probleemcategorieen.

Interculturele aspecten

Onder de noemer van ‘Document Design Studies’ is er de laatste jaren, vooral in de Verenigde Staten en in Nederland, veel onderzoek gedaan naar mogelijkheden om de kwaliteit van instructieve teksten te verbeteren. Een duidelijke lacune betreft de interculturele aspecten van dit soort communicatie. De adviezen die in de literatuur te vinden zijn voor schrijvers die zich specifiek op lezers met een bepaalde culturele achtergrond willen richten, blijken niet of nauwelijks gefundeerd te zijn in serieus empirisch onderzoek. Bij de afdeling Bedrijfscommunicatie van de Nijmeegse letterenfaculteit is onlangs het project ‘Interculturele aspecten van tekstontwerp’ (ICATO) van start gegaan, waarin juist de interculturele aspecten van tekstontwerp centraal staan. De aandacht gaat daarbij niet alleen uit naar instructieve teksten, maar ook naar persuasieve, op overtuigen gerichte documenten. In deze inaugurele rede wordt een aantal actuele onderzoeksthema’s rond instructieve teksten belicht, en wordt speciale aandacht besteed aan de plannen rond het Nijmeegse ICATO-project.

Personalia

Carel Jansen (1952) promoveerde in 1989 aan de Universiteit Utrecht op het proefschrift ‘Taalverkeersproblemen tussen overheid en burger’. Van 1989 tot 1998 was hij in Utrecht werkzaam als universitair hoofddocent Communicatiekunde aan de Faculteit der Letteren. Daarnaast was hij van 1993-1998 deeltijdhoogleraar taal en techniek aan de TU Eindhoven. Vanaf september 1998 is prof. Jansen als hoogleraar Bedrijfscommunicatie Letteren verbonden aan de Katholieke Universiteit Nijmegen. Momenteel is hij onder meer lid van de Editorial Board van ‘Journal of Technical Writing and Communication’ en het Taaladviesoverleg van de Nederlandse Taalunie. Prof. Jansen heeft ruime – veelal praktijkgestuurde – onderzoekservaring op het gebied van communicatieonderzoek.

(5)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sun, 17 Oct 1999 14:36:04 +0200
From: "Marc van Oostendorp" <Marc.van.Oostendorp@Meertens.KNAW.nl>
Subject: Med: 9910.20: Dissertatieprijs AVT en An'ela voor J"orgen Bohnemeyer

======================================================
Dissertatieprijs AVT en An’ela voor J”orgen Bohnemeyer
======================================================

Tijdens het feestelijke Taalgala op 15 oktober j.l. in Utrecht is de dissertatieprijs 1999 van de taalkundeverenigingen AVT en An’ela uitgereikt aan J”orgen Bohnemeyer voor zijn proefschrift ‘Time relations in discourse. Evidence from a comparative approach to Yukatek Maya’. De prijs voor de beste presentatie tijdens het gala ging naar de foneticus Paul Boersma. De LOT-prijs voor het beste populair-wetenschappelijke artikel is niet uitgereikt omdat volgens de jury geen van de drie inzendingen voldoende kwaliteit bezat.

J”orgen Bohnemeyer promoveerde vorig jaar aan de Katholieke Universiteit Brabant; zijn promotoren waren E. Dantzinger, S.C. Levinson en L.G.M. Noordman. De jury roemde Bohnemeyers vermogen om theoretisch inzicht te paren aan gedegen veldwerk ‘en psycholinguistische experimenten. Dit gaf uiteindelijk de doorslag om zijn werk te bekronen in plaats van dat van zijn twee naaste concurrenten, Paul Boersma (UvA, Functional Phonology. Formalizing the interactions between articulatory and perceptual drives. Promotor: L. Pols) en Louis Boumans (KUN, The syntax of codeswitching: Analysing Moroccan Arabic/Dutch conversation. Promotoren: C. de Bot en C. Versteegh). In zijn vierjarig bestaan gaat de dissertatieprijs van AVT en An’ela nu overigens voor de derde keer naar een gepromoveerde uit Tilburg.

De LOT-prijs voor het beste (ongepubliceerde) populair-wetenschappelijke artikel bestaat eveneens vier jaar en werd dit jaar voor de tweede keer niet uitgereikt. In 1998 werd hij gewonnen door Jan Don (Utrecht), en in 1999 door Frank Jansen (Utrecht), in beide gevallen zonder dat een andere inzender het tot nominatie bracht. Tijdens deze middag werd een bundeltje met een selectie uit de inzendingen gepresenteerd, onder redactie van Don en Jansen (ABC over taal. LOT, Utrecht, 1999). LOT-official Eric Reuland kondigde aan dat zijn onderzoeksschool ondanks de teleurstellende resultaten tot nu toe van plan is de prijsvraag ook volgend jaar weer uit te schrijven, eventueel met iets gewijzigde spelregels.

In plaats van presentaties van genomineerden voor de LOT-prijs werden de bezoekers van het Taalgala vergast op een amusant maar weinig ter zake doend praatje van Rob Doeve, waarvan de strekking was dat een populair-wetenschappelijk artikel over taalkunde zo min mogelijk te maken moest hebben met taalkunde of wetenschap en zoveel mogelijk met mooie vrouwen. Voorts presenteerde Karijn Helsloot de ambities van haar bedrijfje Studio Taalwetenschap Helsloot Verrips, dat het lovenswaardige plan heeft de maatschappij en de taalwetenschap dichter bij elkaar te brengen en dat daarvoor de hulp van taalkundigen kan gebruiken.

De middag werd op een enthousiaste en vrolijke manier gepresenteerd door de winnares van de dissertatieprijs 1998, Anastasia Giannikidou, en de Tilburgse promovendus Tim van der Avoird. Hij werd zoals alle Taalgala’s gevolgd door een Buffet dansant. Het aantal bezoekers was naar schatting (weer) iets kleiner dan vorig jaar, maar de thuisblijvers hadden ook dit jaar weer ongelijk.

Marc van Oostendorp

(6)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Fri, 15 Oct 1999 09:52:26 +0200
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Med: 9910.22: Fries spellingcontroleprogramma beschikbaar

=======================
Friese spellingcontrole
=======================

Het Nijmeegse taalautomatiseringsbedrijf Polderland Language & Speech Technology heeft een spellingcontroleprogramma voor het Fries gebouwd. De spellingmodule kan onder meer worden gebruikt binnen Microsoft Word. De programmatuur is gebouwd in opdracht van de Fryske Akademy in Leeuwarden, die tevens voor de woordenlijst heeft gezorgd. De Provinsje Frysl^an (provincie Friesland) heeft de Friese spellingcontrole gefinancierd. De Friese spellingcontrole van Polderland wordt inmiddels gebruikt door de Friese provincieambtenaren.

Microsoft Word

Sinds juli 1999 is de Friese spellingcontrole verkrijgbaar bij de Fryske Akademy in Leeuwarden. De spellingmodule is bruikbaar binnen de programma’s van Microsoft Office 2000 en Microsoft Office 97, waaronder het populaire Word en Excel. Hiermee kunnen de 600.000 Friezen binnen Microsoft Office vervaardigde Friese teksten automatisch op spelling laten controleren.

750.000 woordvormen

De spellingmodule van Polderland kent niet alleen ruim 750.000 in het lexicon opgenomen woordvormen; de module ‘begrijpt’ tevens alle mogelijke samenstellingen in het Fries, evenals verbogen vormen van woorden, zoals meervouden of werkwoordsvormen. De feitelijke woordenschat van de Friese speller loopt zo in de vele miljoenen.

Polderland

Polderland Language & Speech Technology is een vooraanstaand taal- en spraaktechnologiebedrijf dat is gevestigd in Nijmegen. Eerder leverde Polderland de Nederlandse spellingcontrole voor de Microsoft Office producten. Polderland is een spin-off van de Katholieke Universiteit Nijmegen.

Fryske Akademy

De Fryske Akademy is een in Leeuwarden gevestigd instituut voor wetenschappelijk onderzoek naar de Friezen en hun taal en cultuur. De Fryske Akademy heeft een grote Friese taaldatabase.

Meer informatie: Polderland Language & Speech Technology, Postbus
31070, 6503 CB Nijmegen, tel. 024-3528853, fax 024-3540090, e-mail:
info@polderland.nl; internet: http://www.polderland.nl/

(7)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Fri, 15 Oct 1999 09:52:26 +0200
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Med: 9910.22: Lezingen over de waarde van het boek op zo 31 oktober, zo 14 november en zo 28 november 1999 te Den Haag

====================================
Lezingen over de waarde van het boek
====================================

Het Museum van het Boek organiseert in samenwerking met Kalander, Stichting voor Cultuurhistorische Projecten, drie lezingen voorafgaand aan een taxatiedag voor boeken, prenten, handschriften en documenten (op zondag 12 december; zie artikel 9910.16 in dit Neder-L-bulletin), alles onder de titel ‘De waarde van het boek’. De lezingen vinden plaats in het Museum van het Boek (Prinsessegracht 30 te Den Haag) op zondag 31 oktober, zondag 14 november en zondag 28 november 1999, telkens van 12.00-13.00 uur.

  • Op 31 oktober spreekt Jan Bos, hoofd van het Bureau Short Title Catalogue Netherlands, over de betekenis van de boeken die hij aantrof op een merkwaardig achttiende-eeuws schilderij. Op deze dag wordt ook de BoekAgenda 2000 van Uitgeverij Arcadia en Kalander gepresenteerd.
  • Op 14 november houdt Jeffrey Bosch van het Haarlemse veilinghuis Bubb Kuyper een lezing over de negentiende- en twintigste-eeuwse ‘private press’-uitgaven en bijzondere drukken, boekbanden en bibliofiele edities uit de moderne tijd.
  • Op 28 november vertelt bibliograaf en boekwetenschapper John Landwehr over een populair verzamelgebied: het kinderboek. Ook kinderprenten, -spelen en ander drukwerk voor de jeugd komen in de lezing aan bod.

Toegang incl. koffie: NLG 10,- per lezing; Vrienden van het Museum van het Boek en donateurs van Kalander: NLG 5,-. Inschrijving schriftelijk bij Kalander, Postbus 780, 2300 AT Leiden.

(8)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 14 Oct 1999 18:56:41 +0200
From: "Bets Berntsen" <b.berntsen@bureau.kun.nl>
Subject: Med: 9910.23: Taalunie verplaatst 'Certificaat Nederlands als Vreemde Taal' naar KU Leuven en KU Nijmegen

=======================================
Certificaat Nederlands als Vreemde Taal
=======================================

Per 1 september 1999 is het ‘Certificaat Nederlands als Vreemde Taal’ (‘CNaVT’) ondergebracht bij het Centrum voor Taal en Migratie van de Katholieke Universiteit Leuven en het Universitair Talencentrum Nijmegen van de Katholieke Universiteit Nijmegen. Het CNaVT – een project van de Nederlandse Taalunie – was sinds het begin van de jaren tachtig verbonden aan de Universit’e Catholique de Louvain-la-Neuve. Onlangs heeft de Nederlandse Taalunie besloten om de samenwerking met de Universit’e Catholique de Louvain-la-Neuve te beeindigen en het certificaat aan een andere instelling toe te vertrouwen. Daarbij uitte de Nederlandse Taalunie de nadrukkelijke wens dat een Vlaams/Nederlands interuniversitair project het ‘nieuwe’ CNaVT vorm zou geven.

Het projectteam uit Leuven en Nijmegen heeft de opdracht gekregen om een nieuw examen te ontwikkelen dat in 2002 voor het eerst zal worden afgenomen. Daarbij moet worden tegemoet gekomen aan de behoeften van de doelgroep en aan de nieuwste internationale ontwikkelingen op het terrein van toetsontwikkeling, toetsafname en certificering. Daarnaast wordt er een toetsenbank opgezet die de docenten in staat stelt om hun cursisten testen aan te bieden die aansluiten op hun onderwijstraject.

Doel van het CNaVT is om mensen de mogelijkheid te bieden om via een systeem van centrale examinering een internationaal erkend certificaat Nederlands als vreemde taal te behalen. Dit kunnen studenten zijn die buiten Vlaanderen en Nederland Nederlands studeren aan een universiteit, bijv. in Indonesie, Rusland, Wallonie, maar ook personen die om wat voor reden dan ook geinteresseerd zijn in het behalen van een internationaal erkend certificaat.

Voor meer informatie over het CNaVT kunt u contact opnemen met:
dhr. drs. P. Van Avermaet (KUL), tel. 0032-(0)16-325367, cnavt@arts.kuleuven.ac.be
mw. drs. J. Bakx (KUN), tel. 0031-(0)24-3611425, cnavt@let.kun.nl

(9)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 18 Oct 1999 16:25:40 +0200
From: "Dietlinde Willockx" <dietlinde.willockx@ufsia.ac.be>
Subject: Sym: 9910.24: Colloquium 'Een eeuw Gezelle' op vr 19 en za 20 november 1999 te Brugge

=============================
Colloquium ‘Een Eeuw Gezelle’
=============================

*--------------------------------------------------------------*
|                                                              |
|                          COLLOQUIUM                          |
|           naar aanleiding van het Gezellejaar 1999           |
|                                                              |
|                       Een eeuw Gezelle                       |
|                                                              |
|  vrijdag 19 en zaterdag 20 november 1999                     |
|  Brugge, Biekorf (theaterzaal)                               |
|  Kuipersstraat 3 (vlakbij de Grote Markt)                    |
|                                                              |
|  Organisatie:                                                |
|  Centrum Nederlandse Literatuurgeschiedenis (CNL)            |
|  (UFSIA, Universiteit Antwerpen)                             |
|  Stad Brugge                                                 |
|  Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde  |
|  Guido Gezellegenootschap                                    |
|                                                              |
|  Met financiele steun van het                                |
|  Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap                       |
*--------------------------------------------------------------*

Programma

Vrijdag 19 november 1999

10.00 uur Ontvangst en koffie
10.30 uur Verwelkoming door het Stadsbestuur Brugge
10.45 uur Opening: Prof. dr. C. Reyns, Rector UFSIAntwerpen
11.00 uur Prof. dr. P.G.J. van Sterkenburg (RULeiden):
De lexicograaf Gezelle
11.30 uur Dr. J. van der Horst (KULeuven):
De betekenis van Gezelles taalkundige activiteit
12.00 uur Dr. A. De Vos (FWO-Vl./UFSIAntwerpen):
De verhouding taal en poezie bij Gezelle
12.30 uur Discussie
*
14.30 uur Dr. O. Heynders (KUB, Tilburg):
Van de ene dichter naar de ander: Gezelle in comparatistisch perspectief
15.00 uur Dr. P. Couttenier (UFSIAntwerpen/KULeuven):
Gezelle en de Nederlandse letterkunde van de 19e eeuw
15.30 uur Koffie- en theepauze
16.00 uur Dr. K. Deprez (UIAntwerpen/KULeuven):
Gezelle en de taalpolitieke context
16.30 uur Prof. dr. L. Wils (KULeuven):
De nawerking van Gezelle in de Vlaamse Beweging
17.00 uur Discussie
17.30 uur Receptie aangeboden door het Stadsbestuur Brugge

Zaterdag 20 november 1999

10.30 uur Ontvangst en koffie
11.00 uur Inleiding: Prof. dr. G. Geerts (KULeuven), Voorzitter Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letterkunde
11.30 uur Prof. dr. R. Willemyns (VUBrussel):
Gezelle en het West-Vlaamse particularisme
12.00 uur Prof. dr. A. Keersmaekers (UFSIAntwerpen):
Gezelle als volkskundige
12.30 uur Discussie
*
14.30 uur Prof. dr. H. Van Uffelen (Univ. Wien):
De receptie van Gezelle in het buitenland
15.00 uur Prof. dr. G.J. Dorleijn (RUGroningen):
De receptie van Gezelle in Nederland
15.30 uur Koffiepauze
16.00 uur Prof. dr. H. Brems (KULeuven):
Gezelle in de Vlaamse poezie
16.30 uur Prof. dr. K. Fens (Amsterdam, KUNijmegen):
De toekomst van Gezelles poezie
17.00 uur Discussie
17.30 uur Slotwoord


Inschrijving

500 BEF
In de prijs is inbegrepen: congresmap, koffie/thee en gratis toegangskaarten tot de vier Gezelletentoonstellingen te Brugge (Gezellemuseum, Provinciaal Hof, Volkskundemuseum en Engels Klooster)

Inlichtingen:
Dietlinde Willockx
UFSIA, Centrum Nederlandse Literatuurgeschiedenis
Prinstraat 13, kamer D 213
B-2000 Antwerpen
tel. (0032) 03-220 42 86
e-mail: dietlinde.willockx@ufsia.ac.be

Secretariaat:
Lisette Baeten
UFSIA, Centrum Nederlandse Literatuurgeschiedenis
Prinstraat 13, kamer D 221
B-2000 Antwerpen
tel. (0032) 03-220 42 91
e-mail: lisette.baeten@ufsia.ac.be

(10)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Fri, 15 Oct 1999 09:52:26 +0200
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Sym: 9910.25: Symposium 'De taal van het geluk' van Jan Campert-stichting op vr 5 november te Den Haag

=================================
Symposium ‘De taal van het geluk’
=================================

Het is voor een schrijver een delicate aangelegenheid gelukservaringen aan het papier toe te vertrouwen. De grens van de kitsch wordt gemakkelijk overschreden, pathetiek ligt op de loer. In (lyrische) poezie lijkt het gemakkelijker mogelijk dan in proza. Wanneer is de verwoording van literair geluk kunst? Is het mogelijk gelukservaringen te beschrijven met een hoog literair gehalte? En zo nee, kon dat vroeger, toen geluk nog heel gewoon was, dan wel?

Het jaarlijks symposium van de Jan Campert-stichting, dit jaar onder de titel ‘De taal van het geluk’, stelt deze vragen centraal. Het vindt plaats op

vrijdag 5 november 1999 van 11.00 – 17.00 uur

in de aula van de Koninklijke Bibliotheek en het Letterkundig Museum,
Prins Willem-Alexanderhof 5 te Den Haag. U bent daar van harte welkom.

Het programma is als volgt:

10.30 uur Ontvangst: koffie/thee
11.00 uur Opening door de voorzitter, Anton Korteweg
11.10 uur Prof. dr. R. Veenhoven, hoogleraar Humanisme, in het bijzonder Welzijn (RU Utrecht), is een kenner van de theorie van het geluk. Hij gaat na aan welke maatstaven de psychologie de mate van welbevinden afmeet en probeert de vraag te beantwoorden, of er een tegenstelling is tussen gelukservaringen in het (echte) leven en in de literatuur.
11.50 uur Arjan Peters, beroepslezer en literatuurcriticus, o.a. van de Volkskrant, vertelt wat hij als professioneel lezer aan kan met geluk in de literatuur. Wanneer is de verbeelding ervan voor hem acceptabel, wanneer kitsch?
12.30 uur Lunch
13.30 uur Drie schrijvers leggen aan de hand van eigen werk in een betoog van telkens een half uur uit of en zo ja in hoeverre het mogelijk is een literaire tekst te schrijven die louter gelukservaringen weergeeft. Het zijn achtereenvolgens Hans Maarten van den Brink, onlangs met ‘Over het water’, een novelle met een hoog geluksgehalte, genomineerd voor de Libris-prijs, Jan Mulder, columnist in de Volkskrant, gelukkig echtgenoot en dito vader van twee begaafde zoons en de dichteres Elly de Waard, in haar latere werk eerder een montere dan sombere dichteres.
15.00 uur Koffie/thee
15.30 uur Piet Calis, kenner bij uitstek van de literatuur uit de jaren kort na de Tweede Wereldoorlog, waarin de poezie van het ‘klein geluk’ opgeld deed, gaat na op welke wijze gelukservaringen een plaats kregen in onze naoorlogse letteren.
16.10 uur Forumdiscussie tussen de sprekers, geleid door Harry Bekkering (KU Nijmegen), bestuurs- en jurylid van de Jan Campert-stichting.
17.10 uur Borrel
18.30 uur Einde

Als u aan het symposium wilt deelnemen, wordt u verzocht voor 28 oktober a.s. NLG 40,- (studenten onder vermelding van nummer collegekaart en Vrienden van de Jan Campert-stichting NLG 20,-) over te maken op postbanknummer 536331 van de Jan Campert-stichting, onder vermelding van ‘Symposium’. Uw betaling geldt als bewijs van inschrijving; u ontvangt geen verder bericht meer. Voor telefonische inlichtingen kunt u terecht bij de secretaris van de Jan Campert-stichting, mr. A.P. Spijkers, 070-3533637.

(11)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 11 Oct 1999 11:19:48 +0200
From: Jeannet Bierling <Jeannet.Bierling@hum.uva.nl>
Subject: Sym: 9910.26: Studiedag 'Interdisciplinaire aspecten van corpusgebruik' op vr 29 oktober 1999 te Amsterdam

=========================================================
Studiedag ‘Interdisciplinaire aspecten van corpusgebruik’
=========================================================

De afdeling Informatiseringsbeleid en wetenschappelijke ICT-toepassingen Geesteswetenschappen van de UvA organiseert op vrijdag 29 oktober 1999 in samenwerking met STDH, NL-term en Topterm een studiedag. Deze studiedag die in de Agnietenkapel gehouden wordt heeft als thema ‘Interdisciplinaire aspecten van corpusgebruik’.

Zoals de titel al aangeeft, heeft de studiedag een interdisciplinair karakter en raakpunten met zowel de terminologie als de lexicologie, met de bibliotheekwetenschap, de taaldidactiek en de historische taalkunde. Het gemeenschappelijke aspect is het gebruik van corpora als bron voor onderzoek en de computer als gereedschap. Het doel van deze studiedag is het corpusgebruik in een breder perspectief te plaatsen. Geinteresseerden en gebruikers zullen worden ingelicht over de methoden, technieken en invalshoeken die hierbij gebruikt worden. Voorts biedt deze dag u de mogelijkheid gedachten daarover uit te wisselen, waardoor nieuwe inzichten en wellicht nieuwe samenwerkingsverbanden kunnen ontstaan.

Programma

10.00 – 10.30 Registratie
10.30 – 10.35 Welkom
10.35 – 11.45 Dr. Lynne Bowker (Dublin City University)
Corpus-based terminology: an introduction and overview
11.45 – 12.00 koffie/thee
12.00 – 12.30 Dr. Truus Kruyt (INL Leiden)
Corpora en hun valkuilen
12.30 – 13.30 gezamenlijke lunch
13.30 – 14.00 Dr. Piet van Reenen (VU Amsterdam, ATW)
Woordfrequentieaspecten van het 14de-eeuwse corpus oorkonden Middelnederlands
14.00 – 14.30 Dr. Serge Verlinde (Katholieke Universiteit Leuven)
Van corpus tot leerwoordenboek
14.30 – 15.00 Dr. Paul Nieuwenhuysen (Vrije Universiteit Brussel)
Terminologie en Text retrieval
15.00 – 15.15 koffie/thee
15.15 – 15.45 Drs. I. Groesz en drs. Isa Maks (VU Amsterdam, Lexicologie)
Project DOT: een databank voor overheidsterminologie
15.45 – 16.15 Bert Maes (fa. Blond’e N.V.)
Multilinguale handleidingen voor de Europese markt
16.15 – 17.00 borrel

Nadere gegevens

  • Studiedag ‘Interdisciplinaire aspecten van Corpusgebruik’
  • Dag: vrijdag 29 oktober 1999
  • Plaats: Agnietenkapel, Oudezijds Voorburgwal 231, Amsterdam
  • Gezien de beperkte capaciteit wordt u verzocht zich tijdig aan te melden.
  • Kosten: NLG 50,- (NLG 35,- voor studenten), inclusief koffie/thee, lunch en borrel na. Bij inschrijving op de dag zelf moet helaas een extra bedrag van NLG 5,- in rekening worden gebracht.
  • Aanmelden en inlichtingen: Jeannet Bierling, Informatiseringsbeleid en Wetenschappelijke ICT-toepassingen, telefoon: 020-525 4646, email: jeannet.bierling@hum.uva.nl

(12)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Fri, 15 Oct 1999 09:52:26 +0200
From: P.J. Verkruijsse <piet.verkruijsse@hum.uva.nl>
Subject: Sym: 9910.27: Bijeenkomst rond thema 'De zin/onzin van het instituut Best Verzorgde Boeken' op vr 26 november 1999 te Amsterdam

======================================================
De zin/onzin van het instituut ‘Best verzorgde boeken’
======================================================

Onder auspicien van de Dr. P.A. Tiele-Stichting wordt, in samenwerking met de Leerstoelgroep Boek-, archief- en informatiewetenschap van de Universiteit van Amsterdam, op vrijdagmiddag 26 november 1999 een bijeenkomst georganiseerd, waarin acht deskundigen uit de wereld van de uitgeverij, vormgeving, jurering en organisatie zullen spreken over de zin/onzin van het instituut ‘Best verzorgde boeken’.

Programma

13.30 uur Uitgevers
Chris Schriks, uitgever-drukker
Jan de Jong, drukker-uitgever
14.10 uur Vormgevers
Tessa van der Waals, grafisch ontwerper
Steven van der Gaauw, grafisch ontwerper
14.45 – 15.00 uur Pauze
15.00 uur Organisatie
Just Ensched’e, directeur Stichting De Best Verzorgde Boeken
Koosje Sierman, neerlandica en publicist
15.40 uur Jurering
Lucas Bunge, ex-uitgever
Frans A. Janssen, boekhistoricus
16.15 – 17.30 uur Discussie en borrel

  • De lezingen zijn gratis toegankelijk voor contribuanten van de Tiele-Stichting, leden van de Werkgroep van Huffel, studenten van de Leerstoelgroep Boek-, archief- en informatiewetenschap van de Universiteit van Amsterdam en verder voor alle belangstellenden, voor zover de beschikbare ruimte dat toelaat.
  • Plaats: Doelenzaal in de Universiteitsbibliotheek Amsterdam, Singel 425, 1012 WP Amsterdam. Vanaf het Centraal Station bereikbaar met de tramlijnen 1, 2, en 5 (halte Koningsplein).
  • Inlichtingen: 020-5252399 (di-do) of 020-6159473 (ma en vr).

Chantal Keijsper, secretaris

(13)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 12 Oct 1999 11:11:02 +0200
From: J.M. Kristel <ivnnl@wxs.nl>
Subject: Sym: 9910.28: Veertiende Colloquium Neerlandicum, 'Perspectieven voor de internationale neerlandistiek in de 21ste eeuw', van zo 27 augustus - za 2 september 2000 te Leuven

==================================
Veertiende Colloquium Neerlandicum
==================================

      *------------------------------------------*
      |                                          |
      |             EERSTE MEDEDELING            |
      |       voor intramurale neerlandici       |
      |                                          |
      |    Veertiende Colloquium Neerlandicum    |
      |  Leuven, 27 augustus - 2 september 2000  |
      |                                          |
      |   Perspectieven voor de internationale   |
      |      neerlandistiek in de 21ste eeuw     |
      |                                          |
      *------------------------------------------*

Met veel genoegen kondigen wij u hierbij aan dat het Veertiende Colloquium Neerlandicum, gesubsidieerd door de Nederlandse Taalunie, zal plaatshebben in Leuven van zondag 27 augustus tot zaterdag 2 september 2000. De Katholieke Universiteit Leuven zal het colloquium gastvrijheid verlenen.

Werd er in het Dertiende Colloquium Neerlandicum teruggekeken tot 1797, het jaar van de oprichting van de eerste leerstoel neerlandistiek, in het jaar 2000 worden de ‘Perspectieven voor de internationale neerlandistiek in de 21ste eeuw’ bekeken. Nieuwe technologieen, vertalen en Nederlands als bronnentaal komen daarbij aan bod en de onderwijsmethodologie ten aanzien van alle onderdelen van de neerlandistiek wordt niet vergeten. Op veler verzoek is meer plaats ingeruimd voor de Vrije Markt die inmiddels, samen met de vergaderingen per taalgebied en de ledenvergadering van de IVN, behoort tot de vaste onderdelen van het colloquium.

Bijdragen aan de Vrije Markt op 31 augustus 2000 zijn van harte welkom. Er geldt een voorrangsbeleid voor bijdragen van extramurale docenten.

Uw medewerking wordt nadrukkelijk gevraagd bij de invulling van het deelthema ‘nieuwe technologieen’. Het bestuur wil bij dit colloquiumonderdeel aandacht besteden aan onder meer elektronische woordenboeken, studenten- en docentencontact via Internet, databanken, interactief onderwijs en lesmateriaal op cd-rom. In het programma wordt ruimte gereserveerd voor het presenteren van (uitgewerkte) initiatieven. Wilt u initiatieven op het gebied van nieuwe technologieen aanmelden bij de secretaris van de IVN, dr. Roel Vismans, via het IVN-Bureau of rechtstreeks via zijn e-mail: r.m.vismans@selc.hull.ac.uk.

Het inschrijfgeld voor intramurale deelnemers bedraagt BEF 650 / NLG 35 (voor buitengewone leden en donateurs BEF 500 / NLG 27,50) plus BEF 100 / NLG 5,50 per dag (inclusief koffie en thee, exclusief maaltijden). Deelname aan de gezamenlijke maaltijden is bij tijdige aanmelding en tegen betaling mogelijk.

Bijgaand vindt u een voorlopig programma, een inschrijfformulier en een aanmeldingsformulier voor de Vrije Markt. Ook sturen wij u een overzicht met hotels in Leuven.

Hugo Brems, voorzitter IVN
Marja Kristel, directeur IVN

Voorlopig programma

  • Zondag 27 augustus 2000
    . Middag: Inschrijving
    . Openingszitting
  • Maandag 28 augustus 2000
    . Deelthema: Nieuwe technologieen
  • Dinsdag 29 augustus 2000
    . Deelthema: Vertalen
    . Vergaderingen per taalgebied
    . Stadswandeling Leuven
  • Woensdag 30 augustus 2000
    . Deelthema: Nederlands als bronnentaal
    . Deelthema: Onderwijsmethodologie Jeugdliteratuur
  • Donderdag 31 augustus 2000
    . Deelthema: De nieuwe literatuurgeschiedenis
    . Parallelsessies: Vrije Markt
  • Vrijdag 1 september 2000
    . Het Certificaat Nederlands als Vreemde Taal
    . Ledenvergadering IVN
    . Slotzitting
    . Avond: slotdiner
  • Zaterdag 2 september 2000
    . Vertrek
---

Inschrijfformulier intramurale deelnemers:

-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-Begin+formulier+1+

Veertiende Colloquium Neerlandicum
Leuven - 27 augustus - 2 september 2000

Inschrijfformulier stuurt u naar: Bureau IVN, Raadhuisstraat 1, 2481 BE
Woubrugge, Nederland (fax + 31 172 519 925; e-mail ivnnl@wxs.nl)

 I.  Naam en adres:

II.  Werkzaam bij/Functie:

III. Zal deelnemen aan het gehele colloquium
          JA/NEE*
     Zal deelnemen aan de volgende dag(del)en:
          Zondag    27 augustus:
          Maandag   28 augustus:
          Dinsdag   29 augustus:
          Woensdag  30 augustus:
          Donderdag 31 augustus:
          Vrijdag   1 september:

IV.  Wenst deel te nemen aan de gezamenlijke maaltijden (indicatie
     prijzen lunch BEF 300 / NLG 16,50; avondmaaltijd BEF 500 /
     NLG 27,50) - (dagen invullen), en zal bij de inschrijving de
     kosten voldoen:

     Wenst deel te nemen aan het slotdiner (BEF 1850 / NLG 100):
          JA/NEE*

V.   Zal het inschrijfgeld ad BEF 650 / NLG 35 (voor buitengewone leden
     en donateurs BEF 500 / NLG 27,50) plus BEF 100 / NLG 5,50 per dag,
     voor 1 augustus 2000 overboeken op Postbank (NL) 3314917 of
     Postcheque (B) 000-1692967-26 t.n.v. IVN, Woubrugge, Nederland

VI.  Wenst een bijdrage te leveren aan de Vrije Markt (zie apart
     formulier)
          JA/NEE*


................................     ................................
(datum van aanmelding)               (handtekening)

* = doorhalen wat niet van toepassing is

-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+Eind+formulier+1+
Aanmeldformulier voor bijdrage aan de Vrije Markt op donderdag
31 augustus 2000:

-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-Begin+formulier+2+

Veertiende Colloquium Neerlandicum
Leuven - 27 augustus - 2 september 2000

Inschrijfformulier moet voor 1 november 1999 binnen zijn bij: Bureau
IVN, Raadhuisstraat 1, 2481 BE  Woubrugge, Nederland (fax + 31 172 519
925).
In januari 2000 kunt u bericht tegemoet zien over plaatsing van uw
bijdrage in de Vrije Markt.

Naam:

Functie:

wenst een bijdrage te leveren aan de 'Vrije Markt' (spreektijd 20
minuten, gevolgd door een discussie van 5 minuten) op een van de
volgende gebieden:

1. Taalverwerving (titel):
2. Taalkunde (titel):
3. Letterkunde voor 1800 (titel):
4. Letterkunde vanaf 1800 (titel):
5. Vertaalwetenschap (titel):
6. Cultuur en maatschappij (titel):

7. Didactiek met accent op (1), (2), (3), (4), (5) of (6)* (titel):

en zal een samenvatting, maximaal half A4, voor 1 december 1999 sturen
aan Bureau IVN

N.B.: Een selectie van de bijdragen aan de Vrije Markt zal worden
opgenomen in de Handelingen van het colloquium. Over het al dan niet
opnemen van uw bijdrage aan de Vrije Markt in de Handelingen wordt
beslist door de redactie. Als u uw bijdrage wilt aanbieden voor de
Handelingen dan moet u uw tekst bij voorkeur nog voor het colloquium,
maar uiterlijk op de dag van de Vrije Markt (op diskette 'en op papier)
aanbieden aan de redactiesecretaris, Marja Kristel.


................................     ................................
(datum van aanmelding)               (handtekening)

* = doorhalen wat niet van toepassing is

-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+Eind+formulier+2+

(14)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 19 Oct 1999 11:23:26 +0200
From: P.C. Paardekooper, via Katrien Depuydt <depuydt@inl.nl>
Subject: Lit: 9910.29: Nieuw: W. Smedts en P. C. Paardekooper (red.). De Nederlandse taalkunde in kaart. (Leuven/Amersfoort 1999)

=================================
De Nederlandse taalkunde in kaart
=================================

Welke taalsites voor het Nederlands op Internet zijn het interessantst? Welk handboek over de geschiedenis van het Nederlands heeft het meest te bieden? Bestaat er een goede Nederlandstalige inleiding in de sociolinguistiek? Welke tijdschriften publiceren veel over kindertaal? Is er ook onderzoek naar de principes van de spelling verricht? Wat hebben Nederlandse en Vlaamse psycholinguisten zoal op hun onderzoeksagenda staan? Is er een overzicht van de leermiddelen Nederlands als vreemde taal voorhanden? Waar wordt er vooral onderzoek naar de expansie van het Nederlands in de wereld verricht? Welk voornamenwoordenboek is wetenschappelijk het beste? Hoe staat het met de Nederlandse taalkunde bij het begin van het derde millennium?

‘De Nederlandse taalkunde in kaart’ bevat korte overzichten van de stand van zaken bij:

  1. Bibliografieen, door M. de Schepper (blz. 11-20)
  2. Tijdschriften en tijdschrifregisters, door M. de Schepper (blz. 21-27)
  3. Elektronische wegwijzers, door M. H”uning (blz. 29-38)
  4. Taalplanning, door R. Willemyns (blz. 39-45)
  5. Taalfilosofie, door H. Parret (blz. 47-50)
  6. Het Nederlands buiten Europa, door J.W. de Vries (blz. 51-55)
  7. Het Afrikaans, door F.A. Ponelis (blz. 57-66)
  8. Geschiedenis van de Nederlandse taalkunde circa 1550 tot circa 1750, door G. Dibbets (blz. 67-76)
  9. Historische taalkunde, door J. Taeldeman (blz. 77-90)
  10. Zeventiende-eeuws, door J.A. van Leuvensteijn (blz. 91-100)
  11. Lexicologie en lexicografie, door D. Geeraerts (blz. 101-112)
  12. Fonologie, door H. van der Hulst en M. van Oostendorp (blz. 113-119)
  13. Morfologie, door G.E. Booij (blz. 121-128)
  14. Syntaxis, door M. Klein (blz. 129-136)
  15. Tekstwetenschap, door W. Van Belle en A. Maes (blz. 137-145)
  16. Pragmatiek, door T. Ensink (blz. 147-156)
  17. Taalbeheersing, door A. Braet (blz. 157-162)
  18. Psycholinguistiek, door D. Sandra (blz. 163-172)
  19. Taalverwerving en taalontwikkeling, door A.M. Schaerlaekens (blz. 173-181)
  20. Afasiologie, door R.S. Prins en B.T. Tervoort (blz. 183-188)
  21. Gebarentaal, door B.T. Tervoort (blz. 189-192)
  22. Sociolinguistiek, door R. Willemyns (blz. 193-199)
  23. Dialectologie, door J.B. Berns (blz. 201-219)
  24. Naamkunde, door A. Marynissen (blz. 221-235)
  25. Normatieve studies, door W. Haeseryn (blz. 237-247)
  26. Spelling, door A. Neijt (blz. 249-256)
  27. Taaldidactiek, door H. Hulshof (blz. 257-264)
  28. Nederlands als vreemde taal, door L. Beheydt (blz. 265-273)
  29. Nederlands als tweede taal, door G. Extra en T. Vallen (blz. 275-285)

Het boek heeft als redakteurs W. Smedts en P. C. Paardekooper, is uitgegeven bij de Acco (Leuven, Amersfoort), heeft 288 bladzijs, kost BEF 980 ofwel NLG 54,50 en heeft als ISBN 90-334-4296-5.

P. C. Paardekooper

(15)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 14 Oct 1999 10:33:22 +0200
From: Peter-Arno Coppen <P.A.Coppen@let.kun.nl>
Subject: Col: 9910.30: Linguistisch Miniatuurtje LXIV: Hematocriet en graadaanduiding

===============================
Linguistisch Miniatuurtje LXIV:
Hematocriet en graadaanduiding
===============================

Van sommige taalobservaties kun je pas echt genieten als je met enige kennis van zaken over de oorzaken kunt speculeren. Het ontbreken van die kennis in brede lagen van de bevolking lijkt me een belangrijke factor bij veel taalergernissen. Zonder achtergrondkennis verwordt een interessant taalfeitje al snel tot een anomalie, een uitwas in de taal die uitgeroeid moet worden voordat hij voortwoekert.

Een mooi voorbeeld van dit verschijnsel is de MU-column van Jan Mulder op de voorpagina van de Volkskrant van 12 oktober 1999. Mulder, die overigens met enige regelmaat taalobservaties aan de orde stelt, citeert uit een interview met de wielrenner Erik Dekker. Deze heeft net een startverbod gekregen voor het WK wielrennen vanwege een te hoge hematocrietwaarde, en hij wordt op het vliegveld aangeschoten door een journalist die hem vraagt wat de uitslag van de controle betekent. Dekker antwoordt laconiek: ‘dat ik ongezond ben om te fietsen’.

Nou hoor ik Mulder denken: ‘Er klopt iets niet aan die zin, maar wat?’. Hij schrijft echter: ‘Deze raadselachtige zin bleef door mijn hoofd gaan. Mij is geleerd dat fietsen gezond is, lekker met de neus in de wind de dagelijkse spanningen van je af rijden, van je polsen en de bloeiende hei genieten.’ En in de volgende alinea: ‘Het wielrennen begint me langs de onvermoede weg van de taal te ontglippen’. Vervolgens ontspoort de column helaas in ironie met betrekking tot het woordgebruik in wielerkringen.

Het is interessant om te zien wat hier gebeurt: Mulder merkt een syntactisch eigenaardigheidje op, maar hij is niet in staat om dat als zodanig te duiden. In plaats daarvan vlucht hij het betekenisveld in onder het motto: als het gek klinkt zal het wel iets met betekenis te maken hebben. En dan volgt de associatie: wat ‘o’ok gek is, is dat die wielerjongens zulke gekke woorden gebruiken. Dus neemt Mulder het woordgebruik op de hak, en is het verhaal afgerond (ja zo’n column mag niet langer dan 200 woorden zijn).

Ondertussen is die associatie natuurlijk volledig misplaatst: ook al is het zo dat wielrenners er een apart woordgebruik op na houden, dit kan nooit de oorzaak zijn van het vreemd klinken van de zinsnede ‘dat ik ongezond ben om te fietsen’. Op het woordgebruik in deze passage is immers niets aan te merken, er staat geen enkel vreemd woord in.

Ook Mulders eerste gedachte, dat ‘dat ik ongezond ben om te fietsen’ gek klinkt vanwege de combinatie ‘ongezond’ en ‘fietsen’, is bij nadere beschouwing onzin: als een wielrenner bijvoorbeeld na een lange herstelperiode meldt ‘Ik ben weer gezond om te fietsen’, dan klinkt dat even eigenaardig, terwijl nu juist de begrippen ‘gezond’ en ‘fietsen’ worden gecombineerd. Kortom, woordkeus noch betekenis kunnen de oorzaak zijn van de eigenaardigheid van deze zin.

Maar wat is er dan wel aan de hand? Laten we daartoe de zin ‘Ik ben ongezond om te fietsen’ eens aan een syntactische beschouwing onderwerpen. Het bijzondere element in de zin is dan de beknopte bijzin ‘om te fietsen’. En de eerste vraag is: waar hoort die bijzin bij? Is het een losse bijwoordelijke bepaling, of hoort hij bij het woord ‘ongezond’?

De eerste mogelijkheid valt al snel af: beknopte bijzinnen die als losse bijwoordelijke bepalingen aan het einde van een zin worden toegevoegd, hebben in eerste instantie een doelbetekenis: ‘Hij liep naar de deur om deze open te doen’. In deze gevallen kan ‘om’ vervangen worden door het ouderwetse ‘teneinde’. Daarnaast bestaan er voorbeelden met een zogeheten ‘prospectieve’ betekenis, zoals in ‘Hij liep naar de deur, om vervolgens onverrichter zake terug te keren’, die om onbegrijpelijke redenen door sommige taalgebruikers worden afgekeurd. Geen van deze twee betekenissen komt echter in aanmerking voor ons voorbeeld.

De beknopte bijzin hoort dus bij ‘ongezond’. Maar wat voor functie kan hij daarbij hebben? Het is in elk geval geen objectszin, zoals in ‘bang om te vallen’. Een adjectief als ‘bang’ vraagt om een prepositioneel object (‘voor iets’), dat eventueel als een beknopte bijzin kan worden uitgedrukt. Het adjectief ‘ongezond’ echter heeft geen thematische aanvulling. Je bent ongezond, punt. Niet ‘ongezond voor iets’.

De enige lezing die past bij de zin ‘Ik ben ongezond om te fietsen’ is om het tegengestelde van de bijzin te beschouwen als het gevolg van de gezondheidstoestand: Dekker is ongezond, met als gevolg dat hij niet kan (of: mag) fietsen. Bij deze betekenis past volgens mij alleen de syntactische constructie van graadaanduidend gevolg.

Bijzinnen van graadaanduidend gevolg sluiten altijd aan op een graadaanduidend woord. Zo heb je de finiete bijzinnen ‘Ik ben zo ongezond dat ik niet mag fietsen’, en de infiniete ‘Ik ben ongezond genoeg om niet te mogen fietsen’ of ‘Ik ben te ongezond om te fietsen’. Opvallend bij die laatste is het ontbreken van de negatie in de bijzin. Het is verleidelijk om aan te nemen dat die negatie versleuteld zit in het woordje ‘ongezond’, maar dat is niet juist: de zin ‘Ik ben te gezond om te fietsen’ betekent ook dat je gezondheidstoestand aanleiding geeft om niet te fietsen.

Hiermee hebben we zeer waarschijnlijk verklaard waarom Mulder die zin ‘Ik ben ongezond om te fietsen’ vreemd vindt klinken: de graadaanduidend-gevolglezing met negatie vereist het graadaanduidende ‘te’, en dat staat er niet. Had Dekker gezegd ‘Ik ben te ongezond om te fietsen’, dan was er niets aan de hand geweest en had Mulder waarschijnlijk niets opgemerkt.

Goed. Maar nu de vraag: waarom heeft Dekker dat dan niet gewoon gezegd? Waarom laat Dekker het woordje ‘te’ weg? Daar kunnen we natuurlijk heerlijk over speculeren in de trant van ‘dat klinkt te negatief; daarmee is gesuggereerd dat Dekker al ongezond was en nu nog ongezonder is, zelfs te ongezond om te fietsen; Dekker wil het positiever brengen en daarom laat hij dat woordje weg’. Al deze ‘verklaringen’ mogen hout snijden, maar ze werpen geen licht op de vraag waarom Dekker de constructie zonder ‘te’ acceptabel genoeg vindt, en tevens op de daarbij aansluitende vraag: waarom vinden wij die zin niet radicaal fout?

Ik denk dat Dekker bij het maken van die zin juist niet denkt aan de graadaanduidend-gevolglezing, maar dat hij het woord ‘ongezond’ gebruikt naar analogie van ‘ongeschikt’. Een voorbeeld van een constructie met ‘ongeschikt’ en beknopte bijzin is ‘Dat boek is ongeschikt om te lezen’. Zo op het eerste oog lijkt dit een totaal andere constructie omdat het onderwerp uit de hoofdzin het lijdend voorwerp is in de bijzin, terwijl in ‘Ik ben ongezond om te fietsen’ het onderwerp uit de hoofdzin ook als onderwerp in de bijzin begrepen moet worden. Maar de constructie met ‘ongeschikt’ heeft wel enige flexibiliteit. Als het werkwoord in de bijzin geen actiewerkwoord is (bijvoorbeeld in een passiefconstructie), is er niets aan de hand: ‘Dit boek is ongeschikt om door kinderen gelezen te worden’ of ‘Hij is ongeschikt om mij te vermaken’. Er bestaat volgens mij een vaste uitdrukking ‘ongeschikt om te werken’, maar hoe langer ik daarover nadenk, hoe vreemder dat wordt. Hoe dan ook, de constructie ‘ongeschikt om te fietsen’ klinkt naar mijn mening ook vreemd omdat ‘fietsen’ een actiewerkwoord is.

Om deze constructie te legitimeren moet de bijzin echter wel als object bij het adjectief worden begrepen. ‘(On)geschikt om te fietsen’ is dan ‘(on)geschikt voor sport’. Op dezelfde manier moet dan ‘(on)gezond om te fietsen’ gelezen worden als ‘(on)gezond voor sport’. Dat is geen standaardnederlands, maar in de wereld van dopingcontroles waarin een gezondheidsverklaring ook een geschiktheidsverklaring vormt voor wedstrijdsport kan ik me dat heel goed voorstellen.

Daarmee is zowel Dekkers keuze als Mulders verbazing verklaard. Het grappige is dat het een syntactische eigenaardigheid betreft, die uiteindelijk toch weer op de lexicale eigenschappen van het woord ‘ongezond’ terug te voeren is. Gaat het toch nog om afwijkend woordgebruik.

O ja: laat niemand me nu vertellen dat Dekker hier een ‘leenvertaling’ uit het Engels gebruikt (‘fit to …’), of misschien uit het Frans (‘inapte ‘a …’). Zelfs als dat zo zou zijn, kan het nooit de verklaring vormen voor Mulders verbazing of onze eigen beoordeling van de Nederlandse zin.

Peter-Arno Coppen

(16)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=

*-------------------------------------------------------------------------*
|                                                                         |
| Informatie over Neder-L:                                                |
| ========================                                                |
| Algemene informatie opvragen over Neder-L: stuur mail naar              |
|   listserv@nic.surfnet.nl met daarin de boodschap: GET NEDER-L INFO     |
| Abonnement nemen op Neder-L: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl    |
|   met als boodschap: SUB NEDER-L uw-voornaam/voorletters uw-achternaam  |
| Neder-L op het web/WWW: Neder-L-nummers zijn vanaf januari 1997 in      |
|   web-formaat te lezen via: http://baserv.uci.kun.nl/~salemans/         |
|   Nadere informatie over Neder-L in web-formaat: zie artikel 9706.01    |
|   Er is ook een WWW-archief met alle e-mailversies van Neder-L sinds    |
|   juni 1992, dat ook op trefwoord doorzocht kan worden; de URL van dit  |
|   listserv-archief: http://listserv.surfnet.nl/archives/neder-l.html    |
| Neder-L wordt ook verspreid via de Internet-newsgroup bit.lang.neder-l  |
| Oude Neder-L-bulletins opvragen: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl|
|   met daarin een boodschap als: GET NEDER-L LOG9206                     |
|   (resultaat: logboek met Neder-L-artikelen van juni '92 wordt gestuurd)|
|   Of maak gebruik van het listserv-archief (zie enkele regels hierboven)|
| Bijdrage voor Neder-L opsturen: stuur mail naar neder-l@nic.surfnet.nl  |
| Contact met redactie: stuur mail naar Salemans@baserv.uci.kun.nl, naar  |
|   Willem.Kuiper@hum.uva.nl, naar Piet.Verkruijsse@hum.uva.nl (voor de   |
|   evenementenagenda), naar Marc.van.Oostendorp@Meertens.KNAW.nl (voor   |
|   neerlandistiek op het Web), of naar P.A.Coppen@let.kun.nl             |
*-------------------------------------------------------------------------*

*-Einde-------------------- Neder-L, no. 9910.b --------------------------*