Neder-L, no. 9505.a

Subject: Neder-L, no. 9505.a
From: Ben Salemans
Reply-To:Elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek
Date:Fri, 12 May 1995 01:23:06 MET
Content-Type:text/plain
                           *********************
*-------------------------- Neder-L, no. 9505.a -----------ISSN-0929-6514-*
|      ************************************************************       |
|      * Neder-L, elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek *       |
|      ************************************************************       |
|                                                                         |
| Onderwerpen in dit bulletin:                                            |
| ============================                                            |
| (1) Col: 9505.01: Column Coppen: Linguistisch Miniatuurtje XXIII:       |
|                   "Sommige dingen te koop"                              |
| (2) Lit: 9505.02: Aankondiging van de "100 climaxes" van de KB: als     |
|                   digitaal platenboek op WWW en als 'gewoon' boek in de |
|                   de boekhandel                                         |
| (3) Med: 9505.03: LVVN-symposium in Leiden op 10 juni 1995: Nederlands  |
|                   als tweede taal                                       |
| (4) Med: 9505.04: Online Tijdschriften en Kranten in Nederland          |
|                                                                         |
| Informatie over Neder-L:                                                |
| ========================                                                |
| Algemene informatie opvragen over Neder-L: stuur mail naar              |
|   listserv@nic.surfnet.nl met daarin de boodschap: GET NEDER-L INFO     |
| Abonnement nemen op Neder-L: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl    |
|   met als boodschap: SUB NEDER-L                                        |
| Oude Neder-L-bulletins opvragen: stuur mail naar listserv@nic.surfnet.nl|
|   met daarin een boodschap als: GET NEDER-L LOG9206                     |
|   (resultaat: logboek met Neder-L-artikelen van juni '92 wordt gestuurd)|
| Gopher-toegang tot Neder-L: alle oude en nieuwe Neder-L-bulletins zijn  |
|   via Gopher in te zien op gopher.nic.surfnet.nl, in de directory       |
|   SURFnet informatie/LISTSERV archieven (nic.surfnet.nl)/NEDER-L        |
| WWW-toegang tot Neder-L:                                                |
|       http://www.nic.surfnet.nl/nlmenu/tijdschriften/tijdschriften.html |
| Neder-L wordt ook verspreid via de Internet newsgroup bit.lang.neder-l  |
| Bijdrage voor Neder-L opsturen: stuur mail naar neder-l@nic.surfnet.nl  |
|   (dit geldt ook voor Internet-gebruikers die bijdragen willen leveren) |
*--------------------------                     --------------------------*
                           *********************

(1)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Tue, 02 May 1995 17:22:03 +0100 (MET)
From: Peter-Arno Coppen <U250005@VM.UCI.KUN.NL>
Subject: Col: 9505.01: Column Coppen: Linguistisch Miniatuurtje XXIII: "Sommige dingen te koop"

LINGUISTISCH MINIATUURTJE XXIII: “Sommige dingen te koop”

Wat veel mensen zich niet realiseren is dat hun beroepskeuze ook consequenties heeft voor hun vrijetijdsbesteding. Zo kun je er vergif op innemen dat je als advocaat ook in je vrije tijd met juridische perikelen van vrienden en kennissen geconfronteerd wordt. En als je loodgieter of schilder bent, dan loop je in gezelschap ook niet zo gemakkelijk een kapotte regenpijp of een verveloos hekje voorbij. Niet anders is het gesteld met de beroepstaalkundige. Het komt regelmatig voor dat je als taalkundige geraadpleegd wordt in een of andere netelige taalkwestie. Vaak betreft het spelling- of stijlproblematiek waar je onderhand een standaardantwoord voor paraat hebt, maar soms zit er een krent in de pap waarvan je in ieder geval als je miniatuurtjes schrijft veel plezier kunt hebben.

Zo’n juweeltje is de volgende vraag die mij onlangs gesteld werd: ik kan niet verklaren waarom ik de zin “ik heb mijn huis te koop” zoveel gekker vind klinken dan “ik heb een huis te koop”. Is hier iets aan de hand, of zie ik spoken?

Het is aardig om achteraf de strategie te recapituleren waarmee ik dit probleem te lijf ging. Zonder nu meteen te beweren dat ik een modeltaalkundige ben, geloof ik dat er wel een paar algemene kenmerken in te onderscheiden zijn.

Allereerst merk ik op dat als iemand de ene zin gekker vindt dan de andere, dit als een feit kan worden aangemerkt. Dit feit vraagt om verklaring, in welke uithoek de verklaring ook gezocht moet worden. Het zien van spoken is de verklaring als alle andere verklaringen falen.

Vervolgens denk ik: is dat niet een pragmatische kwestie? Als je een huis te koop hebt, is dat natuurlijk altijd je eigen huis, dus het bezittelijk voornaamwoord is overbodige informatie. Maar ja, dat is me toch een beetje te makkelijk. En bovendien: ik vind eigenlijk “ik heb m’n huis te koop” weer beter dan het voorbeeld met “mijn”. En “m’n” is net zo overbodig als “mijn”.

Syntaxis dan. De constructie “een huis te koop hebben” is natuurlijk een oude bekende. Het werkwoord “hebben” kan gebruikt worden met als object een subject-predikaatverbinding: dat kan een finiete zin zijn (“je hebt wel eens dat het regent”), een infinitiefcomplement (“ik heb daar nog een kennis wonen”), een small clause (“heb je je werk al in orde/klaar/af?”). In deze constructie heeft “hebben” niet z’n normale betekenis “bezitten”, maar voegt het slechts een persoon toe die in een of andere relatie tot de gebeurtenis staat. De zin “ik heb een huis te koop” betekent iets als: “met betrekking tot mijn persoon bestaat een situatie waarin een huis te koop is”. Welnu, zou het niet zo kunnen zijn dat in de constructie “ik heb mijn huis te koop” de bezitsbetekenis van “hebben” nog doorschemert, waardoor de zin gek klinkt? Immers, “ik heb een huis” is prima, maar *”ik heb mijn huis” is fout.

Helaas lijkt ook dit niet de goede verklaring. Ten eerste wordt hierbij de intuitie als een taalfout aangemerkt, en ten tweede zegt ook deze verklaring niets over de zin “ik heb m’n huis te koop”, die beter is. En *”ik heb m’n huis” is net zo slecht.

Dan moet het semantiek zijn. De gewraakte constructie vertoont een eigenaardig contrast bij gebruik van de quantoren “sommige” en “enkele”: “ik heb enkele huizen te koop” is prima, maar *”ik heb sommige huizen te koop” is gek. De verklaring voor dit verschijnsel kan zijn dat “sommige” een quantor is die per se ver bereik moet hebben, terwijl de constructie ondoordringbaar is. Extrapolerend naar ons eerste voorbeeld zou “mijn huis” dan ver bereik moeten vragen. Daar kan ik wel inkomen: de zin “ik heb drie keer m’n huis moeten verkopen” is prima, maar *”ik heb drie keer mijn huis moeten verkopen”, met enige nadruk op “mijn”, is weer vreemd. Dat komt omdat de betekenis van de zin impliceert dat “m’n huis” bij iedere gelegenheid een ander huis is, met andere woorden, dat “m’n huis” binnen de scope van “drie keer” begrepen wordt. En bij “mijn huis” kan dat niet.

We zijn er bijna. Als ik goed kijk zie ik dat ik in de voorbeelden tot nu toe een zware wissel heb getrokken op de intonatie, meer precies op de accentuering van het predikaat. Vergelijk de twee intonatiepatronen “ik wil een paar BOEKEN meenemen” en “ik wil een PAAR boeken MEENEMEN”. Geen accent op het predikaat roept een nonspecifieke betekenis van het object op, met een klein bereik, en accent op het nomen. Wel accent op het predikaat correleert met ongeaccentueerd nomen, en geaccentueerde quantor. Dat betekent dat de oorspronkelijke zin op twee manieren uitgesproken kan worden: “ik heb MIJN huis te KOOP” (specifieke lezing, ver bereik), en “ik heb mijn HUIS te koop” (nonspecifieke lezing, klein bereik). Maar in het laatste geval is het bezittelijk voornaamwoord ongeaccentueerd, dus zouden we eigenlijk “m’n” moeten schrijven. In ieder geval spreken we ’t zo uit.

Wat gek klinkt is dus als we “mijn” willen accentueren, en “te koop” niet (*”ik heb MIJN huis te koop”). Door het laatste wordt dan de nonspecifieke lezing van het object met klein bereik getriggerd, en door het eerste de specifieke met ver bereik. En dat is met elkaar in tegenspraak.

Peter-Arno Coppen

(2)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Mon, 24 Apr 1995 17:07:55 +0200
From: Marco.deNiet@konbib.NL
Subject: Lit: 9505.02: Aankondiging van de "100 climaxes" van de KB: als digitaal platenboek op WWW en als 'gewoon' boek in de boekhandel

Honderd Digitale Hoogtepunten

De Beatrijs, de Blaeu-atlas, de Flora Batava en 97 andere topstukken uit de Koninklijke Bibliotheek zijn vanaf heden te bewonderen in een digitaal platenboek op het World Wide Web, gebaseerd op het in 1994 verschenen boek “Honderd hoogtepunten uit de Koninklijke Bibliotheek”. Hierin worden handschriften, gedrukte werken, boekbanden en materiaal uit de papierhistorische collectie afgebeeld en voornamelijk door medewerkers van de afdeling Bijzondere Collecties van een toelichting voorzien.

De elektronische “Hoogtepunten” vormen ook een boek waarin u kunt bladeren, waarin u de inleiding kunt lezen of de index kunt raadplegen. Maar dankzij de hypertext-toepassingen van het World Wide Web is het ook mogelijk het boek te presenteren als een virtuele tentoonstelling en de bezoeker aan te laten sluiten bij een aantal thematische rondleidingen. Als u ge”interesseerd bent in vormaspecten of de techniek van vervaardiging van deze kunstwerken op papier of perkament, kunt u rondleidingen volgen over miniaturen in middeleeuwse handschriften, moderne typografie, illustratietechnieken, boekbanden of papiervervaardiging. Wie vooral de inhoud van de topstukken interessant vindt, kan selecties bekijken van letterkundige, historische, kunsthistorische, godsdienstige en andere werken.

De digitale versie van de “Honderd hoogtepunten uit de Koninklijke Bibliotheek”, ontworpen en vervaardigd door Hans van Mourik en Marco de Niet, medewerkers van de sectie Bibliotheekonderzoek, is te raadplegen via de volgende URL:

http://www.konbib.nl/100hoogte/hh-nl.html

Het boek zelf is te koop voor fl. 59,50 bij de Koninklijke Bibliotheek of in de boekhandel: “Honderd hoogtepunten uit de Koninklijke Bibliotheek / A hundred highlights from the Koninklijke Bibliotheek.” Red. W. van Drimmelen, A. Leerintveld, T. Vermeulen & C. de Wolf. Engelse vertaling: L. Croiset van Uchelen-Brouwer. Zwolle: Waanders Uitgevers, 1994. 223 p. Ill. ISBN: 90-6630-490-1 geb.

(3)=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Sat, 22 Apr 1995 20:03:20 +0100 (MET)
From: Korrie Korevaart <KOREVAART@rullet.LEIDENUNIV.NL>
Subject: Med: 9505.03: LVVN-symposium in Leiden op 10 juni 1995: Nederlands als tweede taal

LVVN-symposium in Leiden op 10 juni 1995: Nederlands als tweede taal

De Landelijke Vereniging van Neerlandici (LVVN) organiseert op 10 juni a.s. in Leiden een symposium over het Nederlands als tweede taal.

Het onderwerp is actueel: de vraag naar mogelijkheden voor het leren van Nederlands is veel groter dan het aanbod. Maar de beleidsproblemen die dit oproept, vormen niet het enige belangrijke aspect. Ook de discussie over het hoe, de beste methode, is actueel. En wijder: welke rol spelen culturele factoren daarbij, of welke rol moeten zij spelen?

Aan elk van de drie hier aangeduide probleemvelden wordt een sessie gewijd van anderhalf uur. In iedere sessie geven vier sprekers elk bondig hun visie op het thema, waarna het publiek steeds de gelegenheid heeft een enkele korte vraag om verduidelijking te stellen. Dan volgt een half uur forumdiscussie, waarbij daartoe aangezochte commentaroren de discussie op gang helpen.

Het beleid en de gevolgen
Is er een chronisch tekort aan opleidingsmogelijkheden? Neemt het aantal cursisten zo enorm toe? Blijven ze te lang hangen? Is het onderwijs niet doelmatig? Waar blijft het geld dat in de opleidingen geinvesteerd wordt en waarom is het niet genoeg?

De taalmethode
Wat moeten we verstaan onder communicatief taalonderwijs: gaat het om een andere presentatie van dezelfde materie, om andere materie die eventueel op dezelfde manier wordt onderwezen, of om nog iets anders? Helpt een ‘gewone’ grammatica wel bij het leren communiceren in het Nederlands? Of moet in een methode die communicatieve doelen nastreeft een wezenlijk ander soort grammatica opgenomen worden?

De eigen taal en cultuur
Wat zijn de voors en tegens van (extra) onderwijs in de eigen taal en cultuur aan autochtone anderstaligen? En van intercultureel onderwijs?

Programma
10.00 – 10.30 uur Ontvangst
10.30 – 12.00 uur Thema 1
12.00 – 13.00 uur Lunch
13.00 – 14.30 uur Thema 2
14.30 – 15.00 uur Thee
15.00 – 16.30 uur Thema 3
16.30 – 17.30 uur Borrel

Sprekers
Thema 1: Het beleid en de gevolgen

  • Barbara Vonk (projectcoordinator van Volwasseneneducatie Informatie Advies en vroeger directeur van de Stichting Basiseducatie Rotterdam)
  • Gerard Maas (beleidsambtenaar Onderwijs aan minderheden: beroepsonderwijs en volwasseneneducatie)
  • Rene Appel (hoogleraar Nederlands als tweede taal, UvA; auteur van Immigrant children learning Dutch, en van vele andere publikaties over tweede-taalverwerving).

Thema 2: De taalmethode

  • Prof. dr. A.G. Sciarone (hoogleraar Toegepaste taalkunde, TU Delft; auteur van Nederlands voor buitenlanders, de Delftse methode, en van: Hoe leer je een taal? En van: Met de mond vol tanden)
  • Folkert Kuiken (docent tweede-taalverwerving, algemene taalwetenschap, UvA; mede-auteur van Code Nederlands, en van Grammatica opnieuw bekeken)
  • Dr. Lutgarde Baten (Instituut voor Levende Talen, KU Leuven).

Thema 3: De eigen taal en cultuur

  • Prof. dr. A.J.F. Koebben (antropoloog; mede-auteur van Het partiele gelijk: controverses over het onderwijs in de eigen taal en cultuur en de rol daarbij van beleid en wetenschap (1951-1991)
  • Resy Delnoy (heeft werkzaamheden verricht bij de Stichting LeerplanOntwikkeling, KU Nijmegen, VALO-M-projecten; doceert over ‘eigen taal en cultuur’ aan de Universiteit te Hamburg)
  • Anne Marie Schaerlaekens (KU Leuven, auteur van De taalontwikkeling van het kind).

Kosten
De kosten voor deelname aan dit symposium bedragen per persoon:
fl. 30,- voor LVVN-leden;
fl. 15,- voor studenten LVVN;
fl. 50,- voor niet-leden;
fl. 25,- voor studenten.
Bij deze kosten zijn koffie, thee, lunch, borrel en symposiumdocumentatie inbegrepen.

Inschrijving
U kunt zich aanmelden door het insturen van de aanmeldingsstrook in de programmafolder. De programmafolder kunt u aanvragen bij het secretariaat van de vakgroep Nederlands RU Leiden, tel. 071-272604/2130 of per e-mail: korevaart@rullet.LeidenUniv.nl.

Korrie Korevaart.

(4)-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=-=
Date: Thu, 04 May 1995 17:45:53 +0100
From: Redactie infoservices <redactie@PYTHON.KONBIB.NL>
Subject: Med: 9505.04: Online Tijdschriften en Kranten in Nederland

Hallo,

Ik heb in de CWIS-NL verband onderhouden pagina’s van

“INFORMATIEDIENSTEN IN NEDERLAND”

een Web pagina gemaakt met in Nederland verschijnende elektronische tijdschriften en kranten. (In de rubriek Media – Nederlandse Kranten en tijdschriften).

URL: http://www.nic.surfnet.nl/nlmenu/tijdschriften/tijdschriften.html

De score staat op dit moment op 63.
Ik streef er naar al deze in Nederland verschijnende publikaties op deze pagina aan te bieden.

Kennen jullie nog elektronische tijdschriften of kranten die nog niet op de lijst voorkomen ?????????

Je kunt ze aanmelden via:

URL: http://www.nic.surfnet.nl/nlmenu/aanmeldform.html

Groeten,

 ___Wim Vogel_____________________________________________________
 |                                              ____________      |
 |  Redactie InfoServices                      /_/_/_/_/_/_/      |
 |  SURFnet bv / Koninklijke Bibliotheek      /_/  ____  _/       |
 |  E-mail: redactie@is.konbib.nl            /_/  / . /  .        |
 |  Tel.  : *31 70 3140615                  /_/  /___/__\         |
 |  Fax.  : *31 70 3140501                 /_/_     /   /         |
 |  The NETHERLANDS                       /_/_/ .  /  .           |
 |________________________________________________________________|

-Einde-------------------- Neder-L, no. 9505.a --------------------------