‘De dankbare jood’ (1793)

Jeugdverhalen over joden (12)

Door Ewoud Sanders

Dit verhaal is gesitueerd tijdens de zesde Russisch-Turkse Oorlog (1787-1792). Na een beleg van ruim een half jaar veroverden Russische troepen de vestingstad Choczim (nu Chotyn in West-Oekraïne). Zij werden daarbij geholpen door troepen uit Oostenrijk en uit het Duitse hertogdom Saksen-Coburg.

‘De dankbare jood’ zal zeker zijn geïnspireerd door de parabel die Jezus vertelt over de barmhartige Samaritaan (Lucas 10:30-37). Hierin is sprake van een man die door rovers wordt overvallen en halfdood wordt achtergelaten. De Samaritaan verbindt zijn wonden en neemt hem mee. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , | Een reactie plaatsen

Het ritme van Ida Gerhardt

Door Marc van Oostendorp

Ida Gerhardt had een bijzonder gevoel voor het ritme van de taal – waarbij ze gebruik maakte van haar kennis van de geschiedenis van de Nederlandse dichtkunst en vooral van de klassieke dichtkunst. Maar waarbij ze die ook eigenzinnig inzette, zodat vrolijke ritmes bij haar ingetogen of zelfs somber klonken. Alles hierover in een zondagochtendcollege dat niet eens meer mini mag heten.

(Bekijk deze video op YouTube.)

Geplaatst in letterkunde, video, vlog | Getagged | Een reactie plaatsen

Daar schrik ik niet van

Door Guusje Jol

 

Zou een communicatieadviesbureau het hebben aangeraden?

Als (inmiddels niet meer zo) kersverse ouder vraag ik me met regelmaat af: ‘is dit normaal?’ als mijn zoon weer een nieuwe ontwikkeling vertoont. Gelukkig zijn daar dan de professionele hulplijnen zoals de verloskundigenpraktijk, de kraamzorg en huisarts. In reactie op mijn verslag (kind spuugt/heeft een hoge of juist lage temperatuur/poept al dagen niet/heeft een traanoog/draait ‘s-nachts op z’n buik etc.) zeggen de verloskundige, kraamzorg en huisarts dan – alsof ze bij dezelfde communicatiecursus zijn geweest: ‘Daar schrik ik niet van’.

Wat is dat voor een reactie? Lees verder

Geplaatst in column, taalbeheersing | Getagged | Één reactie

woord?woord (2/6)

Nultaal (9)

Door Jan Renkema

Zonder nul is er geen wiskunde. Zonder niets is er geen communicatie. Want niets in taal is niet niets, maar iets. In deze serie een verkenning van onder meer: de stilte, de spatie, de betekenis van de punt, wat er gebeurt tussen ‘navel’ en ‘truitje’, het inhoudsloze gesprek, ‘Dat hebt u mij niet horen zeggen,‘E 621’ op een verpakking en verbale reddingsvlotten. Niets?zeggend, nee: Iets!zeggend.

Deze en de komende zes afleveringen van Nultaal gaan over het niets tussen woorden in een samenstelling van twee woorden. Het gaat alleen over combinaties van twee zelfstandige naamwoorden waarvan het tweede deel de kern vormt, en waarvan de betekenis van de woorden zelf geen toelichting behoeft. Zie voor verdere uitzonderingen de vorige aflevering.

Hoe zijn deze combinaties verbonden? Wat gebeurt er in dat niets? Mijn doel is om hier enige ordening in aan te brengen. In Handboeken Morfologie staan wel onderverdelingen, maar er zit weinig systeem in. Soms meen ik het begin van een systeem te ontwaren. Daarvan doe ik hier verslag. En nu maar hopen dat meer deskundige lezers niet zullen zeggen: “Het nieuwe erin is niet goed, en het goede erin is niet nieuw.” Lees verder

Geplaatst in column, taalkunde | Getagged , , , | Een reactie plaatsen

Wat gaan er een aantal idees verloren terwijl men eene hardheid schaaft

De Multatulileesclub (6)

Door Marc van Oostendorp

– Met dit deel 9 van de Volledige Werken begin ik er pas echt zin in te krijgen!

– Ja, hoewel ik ook niet kan wachten tot we aan deel 1 beginnen.

– Ja, Max Havelaar!

– Maar dit is in allerlei opzichten de aanloop ernaar toe. Lees verder

Geplaatst in column, letterkunde | Getagged , , | Een reactie plaatsen

Gedicht: Nachoem M. Wijnberg • Op weg

Uit Om mee te geven aan een engel, de nieuwe bundel van P.C.Hooft-winnaar Nachoem M. Wijnberg – “over engelen die tussen ons bewegen en meenemen wat wij opgeven of kwijt kunnen”.

Op weg

De man bij de slagboom zegt
dat wij hier niet verder kunnen,
de weg is te vol
met al die die tussen hun dieren lopen,
maar daarna zet hij
de slagboom omhoog
en wuift ons verder. Lees verder

Geplaatst in gedicht | Getagged , , | Een reactie plaatsen

Houden ‘Conversation superstars’ zich aan gespreksnormen? (7/7)

Door Lucas Seuren

De wereld is vol adviesboeken over hoe je een goed gesprek kunt voeren. Dit is met name handig voor de mensen onder ons die moeite hebben om met vage kennissen of wildvreemden een gesprek te voeren. Maar wat me keer op keer opvalt is dat veel van die adviezen loodrecht staan op de praktijk; daarmee wil ik niet zeggen dat het slechte adviezen zijn—al zitten die er zeker tussen—maar ze zijn niet per se karakteristiek voor een goed gesprek. Het zijn adviezen om aardig gevonden te worden. Ik zal in een korte reeks wekelijkse artikelen zeven adviezen onder de loep nemen, waarbij ik ze vergelijk met de dagelijkse praktijk. Vandaag: Wacht met praten als je iets te zeggen hebt. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged | 5 Reacties

De Grote Poëzieprijs volgt VSB Poëzieprijs op

Met veel plezier roepen Poetry International, School der Poëzie en Maatschappij der Nederlandse Letterkunde De Grote Poëzieprijs in het leven. De Grote Poëzieprijs volgt de VSB Poëzieprijs op als dé prijs voor Nederlandstalige poëzie en bekroont de beste Nederlandstalige bundel van het jaar met een bedrag van € 25.000,-. Het streven is om De Grote Poëzieprijs in de periode 2020 – 2025 uit te laten groeien tot De Grote Poëzieprijzen, een groots en veelzijdig jaarlijks evenement dat prijzen uitreikt voor de beste Nederlandstalige bundel, maar ook voor het beste poëziedebuut, het beste gedicht en de beste Spoken Word act of artiest in het taalgebied, in combinatie met een publieks- en jongerenprijs.

De Grote Poëzieprijs is een prijs van, voor en door het werkveld van de Nederlandstalige poëzie. Belangrijkste doelstelling is om met bestaande en nieuwe partners uit te groeien tot een platform dat even levendig en veelzijdig is als de Nederlandstalige poëzie zelf om zo die poëzie met kracht over het voetlicht te brengen. Aan De Grote Poëzieprijs zijn daarom ook inspirerende educatieve en publieks-programma’s verbonden die naast genomineerde bundels en dichters steeds ook de actuele ‘Staat van de poëzie’ presenteren. Lees verder

Geplaatst in nieuws, prijs | Getagged , | Een reactie plaatsen

Waarom zijn helden gevaarlijk?

Hou jij ook van heldhaftige romans als “De leeuw van Vlaanderen”, “The Lord of the Rings” of zelfs “Alice in Wonderland”? Pas dan maar op! Want volgens literatuurwetenschapper Kevin Absillis kunnen deze boeken ook gevaarlijk zijn! En Hugo Claus, die wist dat. Want als kind had hij er zich zelf door laten vangen. Zijn roman, “De verwondering”, vormt dan ook de leidraad in dit college. Net het boek “De held met de duizend gezichten” van Joseph Campbell die eigenlijk zegt dat alle verhalen hetzelfde patroon volgen. Luister naar Kevin Absillis van de Universiteit Antwerpen en Assepoester zal lang niet meer zo onschuldig zijn als jij denkt!

(Bekijk deze video op YouTube.)

Geplaatst in letterkunde, video | Getagged , | Één reactie

Blinnauga: Merovingische of Oudnoorse bijnaam?

De afgelopen periode is er op Neerlandistiek een discussie gevoerd over de mogelijke herkomst van de Germaanse term blinn auga in een middeleeuwse Ierse woordenlijst. De drie belangrijkste discussianten geven vandaag ieder een slotwoord. Tot er nieuwe gegevens opduiken beschouwen we de discussie hiermee als gesloten.

Door Peter Alexander Kerkhof

De vroegste taalgeschiedenis van het Nederlands is een onderzoeksgebied vol van vraagtekens en hypothetische scenario’s. Interessant genoeg is geen enkele ‘Oudnederlandse’ tekst gevrijwaard van de verdenking dat het misschien toch om iets anders dan Oudnederlands gaat. De Frankische glossen in de Salische Wet (ca. 500 nChr.), de Utrechtse doopgelofte (ca. 780 nChr.), Williram’s commentaar op het Hooglied (ca. 1075), het “hebban olla vogala” gedichtje (ca. 1100 nChr.); al deze teksten hebben op enig moment een andere taalkundige duiding dan “Oudnederlands” gekregen, wat meermaals interessante discussies opleverde over meertaligheid en problematische tekstoverleveringen. Een dergelijke discussie heeft zich afgelopen weken ook voltrokken over het al dan niet Oudnederlands zijn van de vroegmiddeleeuwse <blinn auga> aantekening. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged | Één reactie