Gedicht: Els Moors • Hoe heter hoe beter: klimaatlied

Els Moors (vandaag jarig) was van 2018-2020 Dichter des vaderlands van België. De gedichten die ze ambtshalve schreef, zijn nu gebundel in Knalpatronen, waarin de gedichten ook in het Frans en Duits zijn opgenomen, en soms in het Arabisch en Afrikaans.

Hoe heter hoe beter: klimaatlied
auto’s die drijven op een zee van plastiek
naar hete planeten vandaag ben ik ziek
ik heb koorts van de liefde
ik heb koorts van de brand
ik heb koorts van mijn moeder
geen boom op haar strand
is veilig voor ‘t water
dat komt waar het gaat
hoe heter hoe beter
en ja ook op straat
zee doet niet mee en is morgen kapot
één chimpansee later en dan ben ik god
ik heb koorts van de liefde
ik heb koorts van de brand
ik heb koorts van mijn moeder
geen boom op haar strand
is veilig voor ‘t water
dat komt waar het gaat (x2)

Els Moors (1976)
uit: Knalpatronen (2020)


Abonnees van Laurens Jz. Coster ontvangen iedere werkdag een gedicht per mail.

Katwijks woordenboek

Weet u wat een bakkerammetje is of een lampedanser? En wat maeltije zijn of rouspoeleweegaste? En wat Katwijkers zeggen als ze een vlieger inhalen? Of wat ze bedoelen met ’n fies mit ’n pakje bròòd achterop? Het is allemaal te vinden in het Katwijks woordenboek, met voorin een duidelijk klankenoverzicht, zodat we weten hoe we de woorden moeten uitspreken, en achterin een handige ‘lemmawijzer’, een opzoeklijst Nederlands-Katwijks waarmee de woorden in het woordenboek gemakkelijk te vinden zijn. Het Katwijks woordenboek geeft meer dan 7000 woorden en uitdrukkingen, van ààge tot zwùrrever.

Leendert de Vink, Jaap van der Marel. Katwijks woordenboek. Leiden, Primavera Pers, 2020. Bestelinformatie bij de uitgever.

Talig vernietigend mengdier

Het herfstkind in Xenomorf van Jens Meijen

Door Marie-José Klaver

Lastige vragen stelde Frits Spits onlangs in De Taalstaat de jonge dichter Jens Meijen, die de C. Buddingh’-prijs 2020 won voor zijn bundel Xenomorf (2019). De vragen waren moeilijk omdat ze zo generiek waren. ‘Ben je de woordvoerder van jouw generatie?’ vroeg Spits. Alsof de generatie van Meijen (24) zich door één dichter zou laten vertegenwoordigen.

Lees verder >>

Gedicht: Hans Andreus • het midden van het lichaam

Gedichten van Hans Andreus uit de derde jaargang (1958) van Gard Sivik.

het midden van het lichaam

In het midden van het lichaam staat het leven stil;
daar beweegt niets; misschien een grashalm;
misschien een weinig muziek; een paar wolken.

Daar woont ook de kleine god van het geduld.
Hij knielt en kijkt over de aarde;
hij zit met over elkaar gevouwen benen
en volgt een paar vogels die verdwijnen in de verte.

Hij zegt niets wat de mensen kan schaden
of de vogels. Alles is eender,
denkt hij, voor zover hij denkt.

Lees verder >>

Over wat (externe taal)geschiedenis met interne taalgeschiedenis te maken heeft

Door Henk Wolf en Reitze Jonkman

Afgelopen vrijdag was de webinar In’to Summerschool over de waddendialecten, georganiseerd door In’to Languages van de Radboud Universiteit. Marc van Oostendorp gaf college over de verschillende dialecten die op de Waddeneilanden worden gesproken. Hij behandelde onder andere de vraag in hoeverre die dialecten als ‘Fries’ dan wel als ‘Hollands’ te classificeren zijn. Op grond van een vergelijking met het hedendaagse Nederlands en Fries werden de Waddendialecten op een schaal tussen die twee talen geplaatst. Het vanuit dat uitgangspunt gemengde karakter van het Amelands en Midslands werd verklaard doordat de oorspronkelijk Friestalige bevolking de Nederlandse bestuurstaal gebrekkig zou hebben overgenomen.

Lees verder >>

Taalonderwijs aan nieuwkomers in Australië, Californië, Ierland, Italië en Suriname

Wie in Nederland komt wonen, moet Nederlands leren om echt deel te worden van de samenleving. Dat betekent dat er een systeem moet zijn van taalonderwijs aan nieuwkomers: kinderen en volwassenen met heel verschillende talenkennis en onderwijservaringen moeten op een of andere manier in staat gesteld worden Nederlands te leren. Hoe is dat georganiseerd in Nederland? Wat doen basis- en middelbare scholen aan NT2-onderwijs, en wat zijn de mogelijkheden voor volwassenen? Welke rol krijgen de talen die nieuwkomers al spreken in dat taalonderwijs? Wat voor beleid is er op dit gebied, en in hoeverre wordt dat beleid ook echt praktijk?

Lees verder >>

reliek / relikwie

Verwarwoordenboek Vervolg (175)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

reliek / relikwie       

De woorden betekenen nog hetzelfde, maar lijken nu elk ook een eigen weg te gaan.

Lees verder >>

“Dat bedoelde ik niet!”

Verdedigingstechnieken na een ‘foute’ uitspraak

Door Ronny Boogaart, Henrike Jansen, Maarten van Leeuwen

Het was nog vóór de toespraak van Akwasi op de Dam en de reactie daarop van Johan Derksen. Eind mei publiceerden wij in het tijdschrift Argumentation een artikel (open access) over de verdedigingstechnieken die mensen gebruiken op het moment dat ze ervan worden beschuldigd iets te hebben gezegd dat om een of andere reden niet acceptabel is. Het bleek niet moeilijk om dat soort gevallen te verzamelen: wie het nieuws volgt, komt bijna elke dag wel zo’n kwestie tegen – mede dankzij Donald Trump, maar zeker niet alléén dankzij hem.  

Lees verder >>

Gedicht: P.A. de Génestet • Epikurisch feestgezang

Epikurisch feestgezang

Ruischende wanden, en schittrende zalen,
Bruisende bekers en ramlende schalen,
Blinkende toortsen in flonkrend kristal,
Klinkende kelken en jubelgeschal!
Schaatrende buien van lachen en zingen,
Klaatrende stroomen en kurken aan ’t springen;
Spreien van dons voor het uitgerekt lijf,
Reien van vrinden in ’t zalig verblijf!

Blazende wangen en smakkende lippen,
Azende blikken op aadlijke snippen,
Gouden fazanten en druipende kluif,
Oude, gemerkte, gezegende druif!
Heilige schotels van bruine pasteien,
Veilige feestdisch en gladde geleien,
Geuren en fleuren van ’t blinkend festijn,
Keuren van spijzen en kleuren van wijn!

Lees verder >>

Oproep voor AVT-Anéla-dissertatieprijs 2020

De Algemene Vereniging voor Taalwetenschap (AVT) en de Nederlandse Vereniging voor Toegepaste Taalwetenschap (ANéLA) reiken jaarlijks een prijs uit voor een dissertatie op het gebied van de taalwetenschap. Ook dit jaar zal er weer een AVT/ANéLA-dissertatieprijs worden uitgereikt. Voor de AVT/AnéLA dissertatieprijs 2020 komen in aanmerking alle dissertaties verdedigd tussen 16 juli 2019 en 15 juli 2020.

Lees verder >>

Gedicht: C.B. Vaandrager • (1962-)

Uit de zesde jaargang van Gard Sivik.

(1962-)

Er is iets gebeurd
met mijn dromen.
Was er van 1935-1962
voornamelijk een chaos van rupsbanden, bagagedragers
(spitsuren?), zodra ik mijn ogen sloot,
nu kijk ik, zodra ik mijn ogen sluit, uit
over een boulevard,
waar zo goed als geen hond te zien is.
Ik vermoed mensen in de huizen
die hun redenen zullen hebben
om niet op straat te verschijnen.

Lees verder >>

Macht en massa in HEX van Thomas Olde Heuvelt

Door Marie-José Klaver

Het einde van HEX (2016) van Thomas Olde Heuvelt maakte veel goed voor mij. Na een enigszins boeiend begin had ik me zo’n 300 pagina’s geërgerd aan het hemeltergend slechte taalgebruik van Olde Heuvelt en de vele clichés die hij in zijn vijfde roman gebruikt. Ik las het boek omdat we het hadden uitgekozen voor de pas opgerichte leesclub van het lyceum waar ik werk. HEX was een bewuste keuze. De leesclub is bedoeld voor boekenliefhebbers en -haters. We hadden gedacht met een populair fantasyboek havojongens te trekken die acht boeken voor de lijst lezen een bijna onmogelijke taak vinden. We kregen vier gymnasiummeisjes (en er wilden acht collega’s meedoen).

Lees verder >>

Gery Helderenbergs Lier: een toegift

Door Peter J.I. Flaton 

In het kennismakingsartikel over de dichter Gery Helderenberg (Neerlandistiek van 11 juli jl.) vermeldde ik, dat hij zich zowel  liet inspireren door het (bijbelse) Jeruzalem als door het pagaan-klassieke erfgoed van Athene. Ter illustratie van het eerste besprak ik het gedicht “De vis”. Laat me daar bij wijze van toegift “Lier” uit de bundel Nacht der symbolen / Contrapuntische variaties uit 1973 (Verzamelde gedichten, p. 219) aan toevoegen, nu daarin de tweede component ter sprake komt. 

Lier

Orfeus op de porfieren sarcofaag
de zilvren lier op de linker knie.
Van zeven snaren stijgt de harmonie
die ik uit Priscilla’s tomben draag. 
De tijgerkat ligt hem te voet
betoverd door zijn lied.
Zie, Christus treedt in Zijn gebied
die tokkelend de lammeren hoedt. 

Lees verder >>

Nieuw nummer ‘TNTL’ verschenen

Jaargang 136, 2020, nummer 2

Artikelen

Liesbeth Augustinus & Cora Cavirani-Pots, ‘Give it a try! Comparing constructions with Dutch proberen and Afrikaans probeer

Riet Schenkeveld-van der Dussen, ‘Cats’ Self-stryt een Arminiaanse tekst?’

Sarah Badwy & Yra van Dijk, ‘Het gruwelijke gezicht van de geschiedenis. De politieke betekenis van de allegorie bij Boeli van Leeuwen’

Lees verder >>