Verschenen: Zacht Lawijd, jaar 17, nummer 3

Zopas verscheen van Zacht Lawijd, literair-historisch tijdschrift het 3de nummer van de 17de jaargang.

Matthijs de Ridder stelt – in primeur – twee onbekende gedichten voor van respectievelijk Gaston Burssens en Paul van Ostaijen.

Ludo Stynen brengt herinneringen van Jozef Buerbaum aan Hendrik Conscience.

Manu van der Aa becommentarieert Manuscrit trouvé dans une poche, het debuut van E. du Perron.

David Vermeiren brengt een bijdrage over Guy Vandenbranden & de Pink Poets.  Van dit artikel staat de pdf op onze website. Daar kan de geïnteresseerde lezer ook de bestelinformatie vinden.

Geplaatst in tijdschriften | Een reactie plaatsen

Vlogboek – Simone van der Vlugt / Tim Krabbé / Bertram Koeleman

In deze video vind je een bespreking van de volgende drie boeken:
Simone van der Vlugt – De lege stad
Tim Krabbé – Vertraging
Bertram Koeleman – De huisvriend

(Bekijk deze video op YouTube.)

Geplaatst in video, vlog | Een reactie plaatsen

Grote opdracht 4: De competente taalgebruiker communiceert doelgericht

Door Marc van Oostendorp

Deze weken bespreek ik de ‘grote opdrachten‘, ongeveer: de grote lijnen, die de docententeams van Curriculum.nu aan het opstellen zijn voor het schoolvak Nederlands van de toekomst. Vandaag grote opdracht 4:

  • De competente taalgebruiker communiceert doelgericht.

Deze grote opdracht is helaas minder goed geschreven van de zeven teksten die het docentontwikkelteam heeft gemaakt. Dat is niet erg, dit is een tussenproduct en het team heeft duidelijk eerst gewerkt aan de inhoud; maar de formulering is af en toe omslachtiger. Waarom is deze opdracht niet ‘De leerling leert goed communiceren’? Wat is ‘doelgericht communiceren’ anders dan gewoon communiceren?  Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , | Een reactie plaatsen

Gedicht: Hélène Swarth • Herfstrood

Herfstrood

In rouwzwart groen een vroolijk vlekje rood:
Een blozend dak, een gladiolusvlam,
Een rozige appel of een hanekam,
Zal dat mij troosten over zomerdood?

O tragisch traag laat vallen van den stam
Scharlaken bladen in de bruine sloot
De wilde wingerd, of in gulpen vloot
Zijn bloed, gelaten najaars-offerlam.
Een huivrende angst bevangt me en jaagt mij voort,
Grijpt bij de keel me en steelt mijn levensmoed.

In ’t Westen praalt een karmozijnen poort,
Waarachter ‘k misdrijf, vreemd en wreed, vermoed.

De boze oktober heeft de Zon vermoord;
Zijn zwaard is rood, zijn mantel druipt van bloed.

Hélène Swarth (1859-1941)

———————————–

Geplaatst in gedicht | Getagged , | Een reactie plaatsen

Sint en Piet als kunst (3)

Door Henk Wolf

[Dit is deel 3 van dit essay. Klik hier voor deel 1 en deel 2.]

Kunst kan emotie oproepen, maar kunst is vrij – autonoom, ambigu en vrij. Die vrijheid wordt beschermd tegen de druk van de negatieve emoties bij de waarnemers. Kunst kan spelen met een canon. Bijbelse kunst speelt altijd met een canon, de talloze sinterklaastoneelstukjes die jaarlijks worden opgevoerd spelen ook met een canon.

De protesten tegen de figuur van Zwarte Piet zijn protesten tegen die canon. Ze komen van mensen die die figuur negatief waarderen. Doordat kunst autonoom en ambigu is, is die interpretatie ook vrij, ze is legitiem. Ze is echter niet dwingend. Kunst is zelf niet beledigend of kwetsend, maar ze kan wel zo worden gewaardeerd. Dat oordeel is echter in een vrije maatschappij individueel en schept voor niemand rechten of plichten.

Wie demonstreert tegen een figuur als Zwarte Piet, die verheft z’n eigen interpretatie van een toneelstuk van een legitieme tot de enige legitieme. Hij ontkent de autonomie en de ambiguïteit van het toneelstuk. Hij miskent ook het bestaan van een canon. Dat zijn problematische visies op kunst. Nog ernstiger is dat een dergelijke demonstrant eist dat de kunstenaar zijn kunst richt naar de morele en artistieke opvattingen van de demonstrant. Dat is een antiliberale houding die gevaarlijk kan zijn voor de vrije kunst en daarmee voor de vrije samenleving. Lees verder

Geplaatst in column, cultuur | Getagged , , | Één reactie

Mijn neerlandistiek

Door Wiel Kusters

De eerste vier stellingen bij het proefschrift van Wiel Kusters (klik voor een vergroting).

Na en gedurende een jaar ook tijdens mijn Nijmeegse studietijd (Nederlandse taal- en letterkunde, 1968-1973) werkte ik als leraar Nederlands aan een scholengemeenschap voor havo en vwo in Sittard. Van 1978, mijn debuut als dichter, tot 1989 leefde ik van de pen en deed ik radiowerk (programma’s over literatuur en kunst) in Maastricht en Hilversum.

In de loop van die freelance periode schreef ik ook een zogeheten academisch proefschrift, als buitenpromovendus van professor A.L. Sötemann in Utrecht, een man met wie ik bevriend zou raken: Guus.

Mijn proefschrift, De killer. Over poëzie en poëtica van Gerrit Kouwenaar, verdedigde ik op 10 januari 1986 in het Utrechtse Academiegebouw. De dichter over wiens werk ik schreef, zat op de voorste rij. Mijn moeder trouwens ook. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged | Een reactie plaatsen

Lezingen Daniel Dennett online

Deze week hield de beroemde Amerikaanse filosoof Daniel Dennett twee lezingen in Nijmegen: een over ‘Autonomy and Consciousness’ en een over ‘The Role of Language in Human Consciousness’. Video’s van beide lezingen staat nu online op de website van het Max Planck Instituut.

Geplaatst in video | Getagged | Een reactie plaatsen

Kader Abdolah in Amsterdam

Door Peter van Zonneveld

Vrijdagmiddag om vijf uur vond de presentatie plaats van Het pad van de gele slippers. Dit nieuwe boek van Kader Abdolah is een roman over een filmmaker ‘in een tijdperk van revolutie en verraad’ zo lezen we op de achterflap. De auteur was in 2006 gastschrijver aan de Leidse universiteit. Het was daar mijn taak om de gastschrijvers te begeleiden. Als een amanuensis in een stofjas was ik op de achtergrond aanwezig om ervoor te zorgen dat alles goed verliep. Aan Kader heb ik de beste herinneringen. Sindsdien nodigt hij me altijd uit voor deze en dergelijke bijeenkomsten. Dan ben ik blij hem weer te zien. Soms zijn er onverwachte ontmoetingen. Toen Harry Mulisch in 2010 op Zorgvlied begraven werd, liepen we samen achter de baar.

Twaalf jaar geleden was net zijn roman Het huis van de moskee’(2005) verschenen. Dat vond ik een prachtig boek, dat goed laat zien hoe Iran de laatste decennia veranderd is. De traditionele cultuur en een milde vorm van islam hebben plaats gemaakt voor religieus en politiek fanatisme zoals we dat nu op vele plaatsen in de wereld aantreffen. Hij ging bij ons college geven over Mohammed en de koran. Die lessen heb ik allemaal bijgewoond. Ik had besloten me los te maken van al mijn vooroordelen over de islam en gewoon te luisteren naar wat hij te vertellen had. Dat was buitengewoon boeiend en het leidde tot leuke discussies. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , , | Een reactie plaatsen

‘De barmhartige jood’ (1781)

Jeugdverhalen over joden (8)

Door Ewoud Sanders

Elementen in ‘De barmhartige jood’ doen enigszins denken aan de parabel die Jezus vertelt over de barmhartige Samaritaan (Lucas 10:30-37). Dit verband werd ook in sommige uitgaven gelegd. Zo wordt in Pligt en belang (1814 en 1853) in een noot naar dit Bijbelse verhaal verwezen.

‘De barmhartige jood’ is minstens elf keer gepubliceerd, onder verschillende titels en in diverse bewerkingen: Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , , | Een reactie plaatsen

Grote opdracht 3: Op school worden talen en taalvariëteiten erkend en benut

Door Marc van Oostendorp

Deze weken bespreek ik de ‘grote opdrachten‘, ongeveer: de grote lijnen, die de docententeams van Curriculum.nu aan het opstellen zijn voor het schoolvak Nederlands van de toekomst. Vandaag bespreek ik grote opdracht 3:

  • Op school worden talen en taalvariëteiten erkend en benut.

Dit is een grote opdracht waarin vrij expliciet naar het belang van taalkundige kennis wordt verwezen: “Leerlingen worden zich ervan bewust dat ze leven in een meertalige samenleving en begrijpen wat dat betekent. Ze leren hoe verschillende talen en taalvariëteiten elkaar beïnvloeden, doordat deze met elkaar in contact staan. Ze krijgen inzicht in de effecten van meertaligheid. ” Aan de aldus verworven kennis wordt op twee manieren praktisch nut toegekend. Leerlingen leren erdoor “bewust en respectvol om te gaan met overeenkomsten en verschillen in taaluitingen, talen, taalvariëteiten en culturen”. En daardoor kunnen ze mensen met een andere achtergrond “respectvol en met zelfvertrouwen tegemoet treden”. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , | 4 Reacties