geboortenaam – meisjesnaam | Verwarwoordenboek Vervolg (29)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

geboortenaam / meisjesnaam

Er is betekenisverschil.

geboortenaam           achternaam die iemand krijgt bij de geboorte

Adoptiekinderen kiezen meestal de achternaam van hun adoptievader als geboortenaam.

meisjesnaam            naam voor een meisje

verouderd: eigen achternaam van gehuwde vrouw; nu geboortenaam

Henny en Merijn zijn jongens- en meisjesnamen.

In een briefaanhef hoef je geen meisjesnaam of geboortenaam te noemen: Geachte mevrouw Jansen.

Lees verder

Geplaatst in column, taalkunde | Getagged | 2 Reacties

Gedicht: Jacobus Bos – Dat je een zuil werd

In 1988 werd de eerste C. Buddingh’-prijs uitgereikt, voor het beste debuut van 1987. Er waren acht bundels genomineerd, en uit vijf daarvan leest u deze week een gedicht, geselecteerd door dichteres Hester Knibbe. Komende vrijdag komt er een gratis e-boekje beschikbaar, met daarin een gedicht uit alle acht de bundels – opmerkelijk genoeg van acht dichters die ook vandaag de dag nog poëzie schrijven. Als derde: Jacobus Bos.
.

Dat je een zuil werd

omdat je omkeek
dat spreekt mij wel aan. En dat
je voor altijd van verre
er prachtig gebeeldhouwd uitzag
als iets dat mijn

leven kon redden
dat prachtig gebeeldhouwd en

schuimend uit zee verrijst: al

liederen zingende – En dat ik
mij naast je neerlegde alsof ik
voor altijd naast je neer zou

liggen: zo over zee uitziend
als een steen over zee uitziet.
Zoals een steen er uitziend

als een steen er uitziet.

Jacobus Bos (1943)
uit: Mijn blauwe evenbeeld (1987)

Geplaatst in gedicht | Getagged , , | Een reactie plaatsen

Call for Papers – 4de Gentse Colloquium over het Afrikaans

INTERNATIONAAL CONGRES
4de GENTSE COLLOQUIUM OVER HET AFRIKAANS
10 & 11 OKTOBER 2017

Inleiding
Tijdens dit internationale congres, georganiseerd door het Gents Centrum voor het Afrikaans en de Studie van Zuid-Afrika, zullen twee uiteenlopende onderzoekslijnen uitgewerkt worden, zoals uiteengezet in de samenvattingen hieronder. De twee lijnen zullen parallel behandeld worden tijdens het colloquium en ze verwijzen beide naar innovatief navorsingswerk waarmee men onder andere aan de Universiteit Gent druk bezig is.

Als keynote sprekers zijn Prof. Rufus Gouws, Prof. Ronel Foster (beiden van Stellenbosch Universiteit) en Prof. Frank Hendricks (UWK) uitgenodigd.

Deelnemers worden uitgenodigd abstracts (in Afrikaans of Nederlands) van maximum 300 woorden in te dienen voor 1 juni 2017 (afrikaans@ugent.be). Gelieve daarbij aan te geven of uw abstract aansluit bij het letterkundige of taalkundige deel.

Taalkunde van het Afrikaans: Woordenschat
Het taalkundige thema van het 4de colloquium over het Afrikaans is gewijd aan woordenschat. Het is de bedoeling een overzicht te bieden van de stand van zaken i.v.m. lexicografisch werk en plannen in verband met lexicografie van het Afrikaans en de middelen (corpora) die daartoe worden ontwikkeld. Ook contrastief werk (twee- of meertalige woordenboeken) is welkom, evenals bijdragen over gespecialiseerde lexicografie (terminografie, lexicografie van sub-standaarden, groepstalen enz.). Tot slot wordt ook plaats ingeruimd voor lexicologische bijdragen. Lees verder

Geplaatst in call, evenementenagenda, letterkunde, oproep, taalkunde | Getagged | Een reactie plaatsen

Taalkunde in het Onderwijs

Door Jan Don en Marjo van Koppen

Wat is een van de belangrijkste eigenschappen van de mens? Taal! Taal is de ultieme sleutel van ons leven. Het opent een wereld die het mogelijk maakt om te denken, met elkaar te praten, kennis te delen en alle andere dingen te doen die voor mensen zo belangrijk zijn. Toch besteedt het middelbaar onderwijs nauwelijks tijd aan taalkunde. Dat is jammer en dat moet veranderen. Te midden van alle initiatieven die op dit gebied al worden ontwikkeld, doet Master Language Nederlands ook een duit in het zakje. Wij bieden sinds vorig jaar het vak taalkunde in het onderwijs aan.

Lees verder

Geplaatst in Neerlandistiek voor de klas, taalkunde | Getagged , | Een reactie plaatsen

Naar Manchester voor de fonologie

Door Marc van Oostendorp

Vandaag reis ik weer naar Manchester, voor het grootste evenement voor fonologen ter wereld: de Manchester Phonology Meeting. Het is mijn favoriete congres, en vorig jaar maakte ik er het bovenstaande vrolijke filmpje over.

Of het dit jaar weer zo vrolijk wordt, valt natuurlijk te bezien. Het is de 25e editie, maar de feestelijkheden worden – neem ik aan – opgeschort. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , | Één reactie

Gedicht: Pieter Boskma – Één

In 1988 werd de eerste C. Buddingh’-prijs uitgereikt, voor het beste debuut van 1987. Er waren acht bundels genomineerd, en uit vijf daarvan leest u deze week een gedicht, geselecteerd door dichteres Hester Knibbe. Komende vrijdag komt er een gratis e-boekje beschikbaar, met daarin een gedicht uit alle acht de bundels – opmerkelijk genoeg van acht dichters die ook vandaag de dag nog poëzie schrijven. Als tweede een gedicht van Pieter Boskma.
.

Één

en één begaf zich naar Binnen-Turkije
zwom al in denkbeeldige Ephesus bronnen
en voelde de hangende waan van de tuinen
vlak over de heuvels naar Bagdad of naar
Noachse splinters op Mount Ararat.
en één wierp netten in Ligurisch water
droomde de goudgloed ver over Toscane
omhing met flessen het murmelend boegbeeld
en zag in de golven de ankers gevangen
aan borsten straknat in het kleed.
en één riep de tokeh en drumde de regen
uit laag wolkendek en mat
een bloedend gepreveld gebed aan het offer
dat sterft in de Balinese dans.
en één sliep in de stuivende tenten
onder de vochtige rust van kamelen
reeg drie weken gaans naar de navel der wereld
als wat kralen aan vluchtig draad
door nóg één gesponnen die hijgt om zaad.

Pieter Boskma (1956)
uit: Quest (1987)

 

Geplaatst in geen categorie | Getagged , , | Een reactie plaatsen

‘Nou nee’ betekent (misschien) ‘ja’

Door Lucas Seuren

Vrouwen zijn helemaal geen onbegrijpelijke wezens, mannen moeten gewoon beter opletten. Dat is de boodschap van een meisje dat werd geïnterviewd door Trouw voor een artikel over gedrag van tieners in een zwembad. Het artikel verhaalde over de aandacht die meisjes krijgen in het zwembad van jongens, welk gedrag gewenst of ongewenst is, en hoe ze daarmee omgaan. Het artikel is een ware schatkamer voor sociaaltaalkundigen, met name als je meer wilt weten over “hofmakerij” onder kinderen van rond de 12 jaar. Maar wat mij nog het meest intrigeerde was wat de meisjes vertelden over hoe ze omgingen met het gedrag van de jongens.

De meisjes snappen er namelijk maar niks van dat jongens moeite hebben met de signalen die de meisjes geven, over of ze wel of niet geïnteresseerd zijn. Eerst lijkt dat ook vrij logisch, een van de meisjes, Anieke genoemd in het artikel, zegt dat als ze iets niet wil ze gewoon nee zegt. Hoeveel helderder wil je het hebben. Maar daarna raakte ik toch echt de draad kwijt. Als ze iets wel willen, of zelfs maar misschien willen, dan zeggen ze namelijk nou nee. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , | 4 Reacties

Het eindexamen Frans is niet veel beter

Door Marc van Oostendorp

Dat er problemen zijn met het eindexamen Nederlands, dat weten we nu wel. Ruim dertigduizend scholieren klaagden dit jaar bij de scholierenvakbond LAKS. Maar hoe zit het met andere examens? Om dat proefondervindelijk te onderzoeken besteedde ik de afgelopen zondag aan het eindexamen Frans (vwo).

Dat viel niet mee. Eigenlijk doen zich er vrijwel dezelfde problemen voor als bij het eindexamen Nederlands. Wij neerlandici zijn niet alleen.

Het begint met de teksten: een schier eindeloze parade van betrekkelijk korte teksten (twaalf) die allemaal van het type wist-u-dat zijn, het soort dat de gemiddelde redactie gebruikt om een gaatje dat ergens gevallen is nog op te vullen. Wist u dat er in East Anglia een universiteit is waar studenten een half uurtje siesta kunnen houden? Dat  een biohacker in Amerika onlangs zijn eigen DNA getest heeft? Dat het in Marokko sinds april 2010 is toegestaan om (bepaalde) Berber-namen aan je kind te geven? En zo maar door, en zo verder. Een aantal artikelen komen zelfs letterlijk uit een tijdschrift dat de onsterfelijk suffe titel Ça m’interesse heette, ‘Dat vind ik nou leuk’. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , | 2 Reacties

Dichter Alfred Schaffer nieuwe gastschrijver Universiteit Leiden

Dichter Alfred Schaffer is de nieuwe gastschrijver aan de Universiteit Leiden. Vanaf september zal hij met studenten poëzie schrijven, vertalen en herschrijven.

‘Op zijn best is het gedicht een cocktail van taalexperiment, fantasie, autobiografie, opinie en registratie,’ stelt Schaffer (Leidschendam, 1973). Hij zal de studenten leren over de onbegrensde mogelijkheden van de poëzie, over ‘het wilde experiment dat poëzie kán zijn.’ Schaffer is naast een gelauwerde dichter ook werkzaam aan de Universiteit Stellenbosch.

Tijdens zijn gastschrijverschap aan de Leidse universiteit zal Schaffer studenten laten zien hoe de experimentele vorm van poëzie kan worden ingezet om te spreken over politiek, en in het bijzonder de politiek in Zuid-Afrika. Voor Schaffer is engagement geen keuze van de auteur, maar een intrinsiek deel van de literaire tekst. ‘Schrijven is je engageren en dus is schrijven per definitie politiek.’ Lees verder

Geplaatst in evenementenagenda | Getagged , , | Een reactie plaatsen

Gedicht: Charles Ducal – Ochtendritueel

In 1988 werd de eerste C. Buddingh’-prijs uitgereikt, voor het beste debuut van 1987. Er waren acht bundels genomineerd, en uit vijf daarvan leest u deze week een gedicht, geselecteerd door dichteres Hester Knibbe. Komende vrijdag komt er een gratis e-boekje beschikbaar, met daarin een gedicht uit alle acht de bundels – opmerkelijk genoeg van acht dichters die ook vandaag de dag nog poëzie schrijven. Als eerste een gedicht van Charles Ducal.
.

Ochtendritueel
Elke morgen worden wij herenigd.
In de keuken ligt het hoofd
onder de kraan. Ik sluit het aan,
het spreekt getrouw de ochtendbede:

brood. Het lichaam is vooraf gesneden,
uit de ijskast dampt de rode pot gelei.
Het offer aan de dag moet sober zijn.
Ik neem en eet, en voed de rede

met de nieuwe toestand in de krant.
Er wordt, zoals ook gister, veel geleden.
Dit verheugt, ik voel het huis in vrede,
hier alleen loopt alles in de hand.

Achter de rug kreunt nog een laatste trede,
droom en slaap plegen hun zwak verzet.
Boven ligt de nacht doorwoeld over het bed.
Het graf is leeg. Hij is herrezen.

Charles Ducal (1952)
uit: Het huwelijk (1987)

 

Geplaatst in gedicht | Getagged , , | Een reactie plaatsen