zoeken / zoeken naar

Verwarwoordenboek Vervolg (75)

Door Jan Renkema

In het Verwarwoordenboek worden zo’n 500 woordparen behandeld met vaak onduidelijke verschillen: afgunst-jaloezie, bloot-naakt, geliefd-populair, plaats-plek, enz. Talrijke lezers hebben woordparen aangedragen met het verzoek om ook die te behandelen. Vandaar deze wekelijkse rubriek.

Mocht u ook een ‘verwarpaar’ behandeld willen zien, plaats dan een reactie onder deze rubriek. Kijkt u dan wel even op de website om te zien of de woorden al zijn opgenomen.

zoeken / zoeken naar

Er is geen betekenisverschil, maar soms wel een subtiel verschil in ‘focus’. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , | Een reactie plaatsen

Waarom leren kinderen nieuwe woorden?

Door Marc van Oostendorp

Een van de vele wonderlijke jaren in een mensenleven is dat tussen het eerste en het tweede jaar oud. Een kind van één kent meestal een handjevol woorden. Een kind van twee kent er heel erg veel.

Die explosie in de woordenschat wordt natuurlijk ook wetenschappelijk onderzocht: ze vormt immers misschien wel een van de sleutels van het menselijk bestaan, want door die woordenschat op te bouwen leggen kinderen de basis voor al hun latere leren. Ze roept natuurlijk ook allerlei vragen op; wat verklaart bijvoorbeeld de volgorde waarin kinderen al die woorden leren?  En wat verklaart de variatie op dit punt? Waarom leert het ene kind eerst beer en daarna graafauto en is dat voor een ander kind andersom?

Een nieuw artikel in het tijdschrift Child Development Perspectives zet de belangrijkste literatuur op een rijtje en concludeert: het kind zelf speelt een belangrijke rol. Natuurlijk is het ook belang wat de ouders bijvoorbeeld aanbieden, maar voor een groot deel bepaalt het kind zelf wat het leert, en in welke volgorde.

Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , | Één reactie

Gedicht: Paul Snoek – Leven op de aarde

Leven op de aarde

Zand in de armen van alle andere zand
gedragen door het wachtend liggen der
woestijnen. Sombere stilte van planten
bijna altijd drijvend. Het levensgeheim
van de nevel en het steeds zegenend water
voedzaam uit de borsten van de hele regen.
Lees verder

Geplaatst in gedicht | Getagged , | Een reactie plaatsen

’t Dialectenbureau (en ik) aflevering 15

door Jan Stroop

De afgelopen week kreeg ik op Twitter te maken met massale aandacht voor mijn kaart ‘Dag’ (afscheidsgroet) in de Dialectatlas van het Nederlands. Op de dag dat ik dit schrijf, dinsdag 19 juni  staat de teller op 200.035 weergaven. Dat is nog niet vaak gebeurd bij een tweet met een taalkundig onderwerpje, vermoed ik. ’t Gekleurde kaartje bij die tweet is overigens een versimpelde weergave van mijn kaartje uit 1973.

Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , | Een reactie plaatsen

Eten verbindt ons met elkaar: de Bossche bol

Voorwerp en herinnering: studenten uit de internationale Neerlandistiek vertellen (1)

De Universiteit van Nottingham in Engeland is een van de vele instituten wereldwijd waar Nederlands gestudeerd kan worden. Twee studenten bieden vandaag en morgen een kleine blik op hun leven. Ze hebben allebei een semester in Nederland doorgebracht, waarna ze hun bachelorstudie afrondden in Nottingham. In hun laatste examen schreven ze over een voorwerp, verbonden aan hun Nederlandse herinneringen. Vandaag verschijnt de eerste bijdrage, morgen de tweede.

Helaas zit er aan deze mooie teksten ook een droevig randje. Ze zijn geschreven door een van de laatste lichtingen studenten Nederlands in Nottingham. Ondanks een breedgedeelde interesse voor de taal in het Verenigd Koninkrijk, zullen er volgend jaar nog maar twee plaatsen zijn in dit buurland waar het vak geleerd kan worden. Aan de twee schrijvers van deze blog zal het in ieder geval niet gelegen hebben: zij voerden actie voor het behoud van hun studie.(Anna P.H. Geurts).

Door Hannah Campbell

Hij leek op een kleine, vreemde planeet. De grote soes was stil op een wit bord gezet, dat zelf op een tafel met formica-blad was gestaan. De omgeving was vol geluid en mensen, die een beetje te veel hadden gedronken en nog meer zouden hebben. Voor een Engelse is Nederlands carnaval iets overweldigends – de grote wagens, de bizarre wezens als uit een sprookje, de liedjes in een raar accent… in ieder geval was het zo voor mij. Ik was met honderden vreemde Nederlanders in dit kleine café samengeperst en dit was pas mijn tweede dag in Nederland! Ik herinner mij de kriebels in mijn buik en de opgroeiende angst voor mijn nieuwe baan. Mijn eerste indruk van Nederland was dit feest, vol geluid en kleuren en claustrofobie! Maar als ik naar de tafel heb gekeken, en mijn ogen op deze Bossche bol heb gelegd, voelde ik me voor de eerste keer een beetje thuis. De chocoladebol vol slagroom en suiker bood een soort warme glimlach aan. Alles wordt goed, zei hij, want ik ben hier. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged | Een reactie plaatsen

De wereld na het instorten van de frames

Door Marc van Oostendorp

De Amerikaan George Lakoff is misschien wel de taalkundige wiens theorieën momenteel het meeste succes hebben buiten de taalwetenschap. Zijn ideeën over framing vind je terug bij psychologen, bij literatuurwetenschappers, in talkshows en managementboeken. Ze zeggen ongeveer dat je met je keus van woorden, beeldspraak en andere middelen de werkelijkheid op een bepaalde manier naar voren kunt brengen die jouw wereldbeeld als hij niet uitkijkt voor de tegenstander al snel onontkoombaar wordt.

Lakoff heeft er ook zelf wel het nodige aan gedaan. Hij heeft niet alleen een aantal boeken geschreven die veel onderzoekers hebben geïnspireerd, maar daarnaast ook boeken en krantenartikelen waarin hij zijn theorieën omzette in praktisch advies voor politici. Hij heeft er daarbij nooit een geheim van gemaakt dat zijn sympathie lag bij de Democraten, en dat hij zich zorgen maakte over de manier waarop de Republikeinen het publieke debat kaapten – de manier waarop hun frames voor iedereen de werkelijkheid werden, zodat de Democraten het niet konden winnen.

Waarneembare belangstelling

Ik heb het idee dat hij het eigenlijk nu ook niet meer weet.

Lees verder

Geplaatst in column, taalkunde | Getagged | 5 Reacties

Gedicht: Leo Hermens – Over het persoonlijke

Uit De zoete versie, de nieuwe bundel van Leo Hermens.

Over het persoonlijke

Met Marianne in de rij bedankte ik de buurman
voor een oogopener over eigenheid toen hij zei
ik herkende je niet met een ongebruikelijke vrouw.
Op de supermarktradio rapte een man. Rapte wat je niet
doodt maakt je sterker en rijmde het met harde werker
en ik wist ruis verschilt niet van signaal.
Mensen zijn dezelfde warmte omgezet in ander werk.
Lees verder

Geplaatst in gedicht | Getagged , , | Een reactie plaatsen

Nieuw expertisecentrum in Antwerpen: OPEN stimuleert onderzoek naar Toegankelijke Media en Cultuur in Vlaanderen

(Persbericht Universiteit Antwerpen)

Op donderdag 21 juni lanceert de Faculteit Letteren en Wijsbegeerte van de Universiteit Antwerpen een gloednieuw Expertisecentrum Toegankelijke Media en Cultuur:OPENOPEN wil een aanspreekpunt zijn voor iedereen die werk wil maken van een inclusieve samenleving, door een brug te slaan tussen de academische wereld en het werkveld.

Wat is toegankelijkheid?

In een inclusieve samenleving worden fysieke, sensoriële en taalkundige barrières weggewerkt, zodat iedereen op gelijke voet kan deelnemen aan het sociaal-culturele leven. Toegankelijkheid neemt veel vormen aan. Rolstoeltoegankelijkheid, ondertiteling voor doven en slechthorenden, gebarentolken, audiodescriptie van film en theater voor blinden en slechtzienden, liveondertiteling van colleges en relaxed performances voor mensen met een mentale beperking zijn slechts enkele voorbeelden. Lees verder

Geplaatst in nieuws | Een reactie plaatsen

14 september 2018, Amsterdam: Tragedie van Bredero op binnenplaats Amsterdam Museum

Op 14 september 2018 gaat op de beeldschone jongensbinnenplaats van het Amsterdam Museum Bredero’s tragikomedie Lucelle in première. Deze nieuwe productie van Theater Kwast is een ware Romeo & Juliet bewerking met onverwachte komische wendingen, zoals die alleen uit de pen van de beroemde Amsterdamse toneelschrijver kon vloeien.

Lucelle
Onder de neus van een rijke Franse weduwnaar onvlamt een verboden liefde tussen zijn dochter Lucelle en haar luitleraar Ascagnes. Ondertussen zijn er meerdere kapers op de kust en hebben de bedienden Lekkerbeetje en Pannetjevet zo hun eigen agenda. Lees verder

Geplaatst in evenementenagenda | Getagged , , , | Een reactie plaatsen

U allen bent het die mij lief zijn

Door Marc van Oostendorp

Iemand wilde aan allen schrijven die hem lief waren, maar op zeker moment haperde zijn pen:

  • U allen bent het die mij lief …

Ja, wat moest daar komen te staan? Moest dat niet zijn worden, het ging immers om meerdere mensen? En je zegt ook ‘Jullie zijn het die mij lief zijn’.

Dat mag zo wezen maar in bovenstaande zin klinkt zijn gek. Toch is ook het enkelvoud heel raar:

  • U allen bent het die mij lief is.

Beter, hoewel misschien toch nog een tikje ongemakkelijk is het volgende:

Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , | 4 Reacties