Door Willem Kuiper

Voor de Facebook-vrienden van Remco Sleiderink is dit oud nieuws: In zijn lezing over (parende) olifanten in het Londense handschrift van Jacob van M(a)erlants Der naturen bloeme, gehouden tijdens de presentatie van het Madoc nummer Dertig dieren in de Middeleeuwen, vertelde Frank Brandsma zijn toehoorders dat dit handschrift nu on-line bekeken kon worden dankzij een gehonoreerd digitaliseringsverzoek, ingediend door Remco Sleiderink. Ik was nog niet thuis of ik zette mij achter het toetsenbord, surfde naar www.bl.uk/manuscripts, vulde aldaar in het zoekvakje ‘Manuscripts’ in: Add MS 11390, klikte op SEARCH en vond onder deze link de bibliografische informatie en onder deze link het gedigitaliseerde handschrift.
Druk nu op F11 om uw beeldschermoppervlak te vergroten en blader naar of ga in één keer naar folium 12 verso, kolom a voor de olifant: Elephas dats de olifant / In dietsch .i. elpendier ghenamt. En nu inzoomen! Wat u ziet is een ‘oude’ hand die begin veertiende eeuw gedateerd wordt. In het handschrift liet deze kopiist ruimte over voor miniaturen zoals in bijvoorbeeld dit handschrift: KB Den Haag KA 16.
Als een bibliofiele middeleeuwer ergens een hekel aan had dan was het aan open plekken in een boek. Soms schreef men daarin: ‘Hic nihil deficit’ (hier ontbreekt niets), maar nog veel liever vulde men die gaten op. Dat laatste is hier gebeurd. Een vrolijke schilder heeft het onaffe boek met talloze illustraties niet alleen visueel zeer aantrekkelijk gemaakt, maar ook de functie van dit boek als naslagwerk sterk verbeterd. Jacob heeft de dieren alfabetisch geordend op hun Latijnse naam. De Beer vind je dus niet onder de letter B maar onder de letter V van Ursus. De schilder heeft alle dieren, vogels, vissen, bomen enzovoort een banderol met hun volkstalige naam meegegeven.
Ik wens u heel veel kijk- en leesplezier.