Door Willem Kuiper

In mijn vorige bijdrage heeft u kunnen lezen hoe u gratis ende voor niks de CD-ROM Middelnederlands kunt downloaden via de website van het IVDNT te Leiden. Als u dat gedaan heeft en alles is goed verlopen dan staat er ergens op uw PC een bestand geheten ‘MNL.zip’. Dit bestand moet u uitpakken, bij voorkeur naar een SSD schijf. De volgende stap is het openen van de toepassing ComPlex3. Helaas kan ik u geen screenshot geven van wat u dan te zien krijgt.

Nu mag u de boeken die de CD-ROM Middelnederlands bevat op de ‘Boekenplank’ zetten. Het is aan u om de volgorde te bepalen, maar mijn voorkeur gaat uit naar (van links naar rechts): 1) MNW (rood), 2) Bouwstoffen (rood), 3) Citaat (rood), 4) Beekman (rood), 5) CG I (groen), 6) CG 2 (groen), 7) Rijm (groen) en 8) Proza (groen).

U voegt de boeken toe via het tabblad ‘Boeken’ of met Ctrl-B. Niet vergeten via het tabblad ‘Bestand’ de Boekenplank op te slaan, anders kunt u dit de volgende keer / keren opnieuw doen. Ik bewaar de boekenplank horizontaal boven in beeld, en heb de werkbalk rechts verticaal in beeld. Dat werkt het makkelijkst, want dat biedt het meeste overzicht.

Daarna gaat u naar het tabblad ‘Bewerken’ en vervolgens naar ‘Voorkeuren’. Vink in elk geval onder ‘Weergave’ ‘Inlezen op de achtergrond’ aan. Onder ‘Resultaten’ alles aanvinken en het maximum voor ordenen op maximaal (1024) schuiven. Onder ‘Historie’ mag u beide opties ook aanvinken. U kunt het uiterlijk van uw werkbalk kiezen onder ‘Werkbalk’. Ik gebruik standaard. En onder ‘Bibliotheek’ mag u ook alles aanvinken, als u dat wilt. Bij mij is ‘Afdruklimiet’ niet aangevinkt.

Nu bent u er bijna. Deze instellingen worden door het programma onthouden, maar de keuze van de indices bij het zoeken niet (allemaal). Dus, als u iets wilt zoeken in dit lexicografische Luilekkerland dan klikt u op de werkbalk op de derde knop van boven: het kleine vergrootglas. U krijgt dan de keuze om ‘Gedetailleerd’ of ‘Algemeen’ te zoeken. Zelf gebruik ik haast uitsluitend ‘Algemeen’. U ziet nu vier rode boeken en daaronder vier groene boeken staan. Zet de index van de rode boeken op ‘Woorden’ en die van de groene boeken op ‘Middelnederlandse Tekst’. Let op! Dit moet elke keer opnieuw gebeuren. Doet u dit niet dan zal bijvoorbeeld CG 2 op ‘Informatieve tekst’ doorzocht worden en dan vindt u gegarandeerd niet wat u zoekt.

U kunt op een tekststring zoeken met gebruikmaking van zogeheten wildcards: ? en *. Probeer op twee elkaar opeenvolgende woorden tegelijk te zoeken en u vindt heel vaak het MNW-artikel, waarin vader Jacob Verdam zijn mening over deze passage geeft.

Als u binnen een artikel zoekt, dan gebruikt u daarvoor het vijfde ‘tegeltje’ van boven: “Lokaal zoeken”. Denk erom elke keer weer linksonder aan te vinken: “Zoeken vanaf begin”.

Het verdient aanbeveling wat zelfbedachte zoekopdrachten uit te proberen, waarvan men van te voren weet wat er zoal te vinden is. Kan met zien of men de juiste zoekopdracht geeft en de juiste instellingen gebruikt.

Zo simpel is het. Als u meer tijd heeft of ingewikkelder wensen, lees de officiële handleiding die bij het pakket zit. Succes!