De middeleeuwen voor scholieren

De wetenschap treedt naar buiten in De verleden tijd van lijken.

Door Marc van Oostendorp


Joop, de specialist in middelnederlandse voegwoorden, veegde het zweet van zijn voorhoofd. Het viel nog niet mee om voor de camera te staan, merkte hij, al was het dan ook de camera van een aantal middelbare scholieren. “Waarom zijn de middeleeuwen eigenlijk afgelopen?” had Jasper gevraagd. En: “Weet u nog een leuke anekdote over de middeleeuwen?” En: “Als de middeleeuwen niet hadden bestaan, wat had u dan voor beroep gekozen?”

Joop wist eigenlijk op geen van die vragen een antwoord, en had steeds maar wat gemompeld. Pas bij de laatste vraag was hij even opgeleefd. “Wilt u zelf nog wat vertellen over de middeleeuwen?” Nu was het de tijd om de jeugd iets bij te brengen over zijn onderzoek! Dat begreep Joop ook wel. Zijn baas, Wouter, zou trots op hem zijn want nu kwam de echte outreach.

“Ik bestudeer middelnederlandse voegwoorden,” zei hij verheugd. “Mensen denken weleens dat ze in de middeleeuwen nog geen grammatica hadden, maar dat is natuurlijk onzin. Ze hadden zelfs een vrij complex systeem van voegwoorden, inclusief soms van inflectie op die voegwoorden, afhankelijk natuurlijk van het specifieke dialect.”

Hij keek Jasper verwachtingsvol aan. Hij had de zaak natuurlijk enorm gesimplificeerd, maar het ging hier dan ook om middelbare scholieren, dan kon je niet meteen met Distributed Morphology komen aanzetten. “Ah, ja,” zei Jasper. “Dat was ik nog vergeten. Klopt het dat die vervoeging op voegwoorden dezelfde was als die op het werkwoordelijke paradigma?”

“Zeker!” zei Joop. “Althans, wanneer je een aantal zaken in de beschouwing betrekt.”

“Omdat ik dacht dat het altijd om de eerste of de tweede persoon ging,” zei Jasper, nu wel een heel eigenaardige draai aan het gesprek gevend.

Op dat moment werd er op de deur geklopt. Joops collega Rie keek voorzichtig om de deur. “Oh, sorry,” zei ze. “Ik wist niet dat ik stoorde.”

“Integendeel!” riep Joop opgewonden. “Ik ben hier met outreach bezig! Ik wist niet dat het zo lollig kon zijn! Wij wetenschappers moeten onze ivoren toren af en toe ook verlaten! We moeten meer luisteren naar de gewone man, en vooral naar de gewone jongens en meisjes! Zij hebben vragen te stellen die ons nog enorm kunnen inspireren!”

“De nationale wetenschapsagenda…” zei Rie voorzichtig. Zij was al een tijdje bang dat Joop nu als laatste van al haar collega’s ook in een manager aan het veranderen was en zag in dit plotselinge enthousiasme voor outreach haar bange vermoeden bevestigd.

“Jongens!” riep Joop. “Mag ik jullie voorstellen aan mijn collega Rie! Zij kan jullie alles vertellen over de geschiedenis van de neerlandistiek! Hebben jullie haar ook nog iets te vragen?”

“Nee, dank u,” zei Jasper. “We moeten eigenlijk de volgende trein hebben om op tijd weer op school te zijn.”

Over Marc van Oostendorp

Marc van Oostendorp is onderzoeker aan het Meertens Instituut (KNAW) en hoofdredacteur van Neerlandistiek. Hij heeft een website, een YouTube-kanaal en een Twitter-account.
Dit bericht is geplaatst in geen categorie met de tags . Bookmark de permalink.