Schaf de rampzalige taaltoets af

Door Marc van Oostendorp 

Zodra de Nederlandse regering zich met taal gaat bemoeien, is het resultaat gegarandeerd tenenkrommend. Het RTL Nieuws had afgelopen zaterdag weer eens een item over de volslagen belachelijke ‘taaltoets’ die de overheid sinds enkele jaren afneemt aan mensen die van buiten de EU naar ons land willen komen emigreren.

Die toets wordt afgenomen door een computer. Degene die naar ons land wil komen, moet langs de Nederlandse ambassade, waar hij met die computer moet bellen. Die computer kan dan zogenaamd zeggen of die persoon Nederlands spreekt.

Al bij de introductie – door de roemruchte minister Rita Verdonk – was er zeer ter zake kritiek van iedereen die ook maar enigszins verstand van zaken heeft. Het is ook heel simpel: de computer kan zelf helemaal geen Nederlands, dus hij kan ook totaal niet beoordelen hoe het Nederlands van een mens is.

Hoe slecht het Nederlands van de computer is, kun je tegenwoordig op YouTube zien. Aan sommige filmpjes wordt de mogelijkheid van automatische ondertiteling geboden. Het filmpje dat Wim Daniëls vorige week op YouTube zette, is er een voorbeeld van (de ondertiteling zet u aan met het meest linkse van de icoontjes rechtsonder). Daniëls spreekt keurig en zeer verstaanbaar standaard-Nederlands, maar de computers van Google (de eigenaar van YouTube) kunnen er geen chocola van maken. ‘De ene is de actie van radio 538 voor war child’ zegt Wim, en de computer schrijft op ‘De ene is de actie van radio 5 3 achter volgens wordt gehaald’.
En zo’n computer zou dan moeten zeggen of iemand Nederlands spreekt! Natuurlijk kunnen ze dat niet; de computer kan alleen maar een beetje beoordelen of iemand de woorden die hij zegt kan napapegaaien. Dat betekent, zoals RTL Nieuws meldde, dat mensen worden geaccepteerd die geen Nederlands spreken, maar alleen kunnen papegaaien. Ik vermoed dat het trouwens ook betekent dat mensen niet worden geaccepteerd die best goed Nederlands spreken, maar toevallig niet zo goed papegaaien, bijvoorbeeld omdat ze een beetje zachtjes praten, of aarzelen.
Minister Asscher heeft kennelijk toegezegd dat hij de taaltoets onder de loep gaat nemen. Er kan volgens mij maar één conclusie zijn: die taaltoets slaat nergens op en moet zo snel mogelijk weg.

Over Marc van Oostendorp

Marc van Oostendorp is onderzoeker aan het Meertens Instituut (KNAW). hoogleraar aan de Radboud Universiteit en hoofdredacteur van Neerlandistiek. Hij heeft een website, een YouTube-kanaal en een Twitter-account.
Dit bericht is geplaatst in geen categorie met de tags , . Bookmark de permalink.