Middelnederlandse scheldwoorden 12 (slot)

Nou, we zijn er hoor. Heel Mak is doorgewerkt en alle scheldwoorden zijn eruit gefilterd. Dit is het laatste restje. Maar als je alle scheldwoorden bij elkaar zou willen hebben, moet je dan zelf alle twaalf afleveringen bij elkaar voegen? Nee hoor, dat is al gedaan (met dank aan Carlien van Kampen); de volledige lijst staat gewoon in aflevering 1. De eerste lijst is daar vervangen door de samengevoegde. Mark die pagina book en leer af en toe een scheldwoord uit je hoofd, ouwe laefcutte dat je d’r bent!

Waegebaerder,

zn. Van waegebaerden.
Druktemaker? ‖ Waer blijuen nu dese offijcie jagers dese waegebaerders dese pluijmme dragers, Hs. TMB, G, fol. 103v [2e h. 16e e?].
Weeldigaert,
zn. Van weeldich.
Die weelderig leeft of genotzuchtig is (vg. Weeldeke(n)). ‖ Die wellustighe mensche, Een jonck weeldigaert, van harten milde, Well.Mensch 268 [2e kw. 16e e.].
Weerpael,
zn. Uit weer, tegen en pael? Of van weerpalen (zie Wederpalen)?
Het verband laat de juiste betekenisbepaling niet toe; samenhang met wederpalen zou kunnen wijzen op wederspannige, ongehoorzame; vg. ook Weerboom. ‖ Duer een wech suldij tot hem vuijt trecken, ich segt ou, weerpael // dijn (× cael // sijn) maer duer seuen weegen suldij van haer vlien (vg. Deut. 28 : 25), S.Stadt 506 [ca 1535].
Weijten,
zn. Zie MNW i.v. Weiten.
Eig. vogelnaam, in de aanh. benaming voor een zinneken (‘drommel’, ‘sukkel’? Wel niet ‘dwazerik’, zoals nog in het wvl., zie de bo i.v. Weiten). ‖ Eer wij voortt gaen, So moeten wij tsaemen, hoort arme weijten, Wadt vreemts bedrijven, Pir. en Th. 362 [1e kw. 16e e.?].
Welp, wulp, wulpen,
zn. Zie MNW i.v.
In de verbinding arm(e) welp, enz., arme kerel, drommel, stakker. ‖ Gentse Sp. 316 [1539]; Tielebuijs 159 [1541]; Rott.Sp. C vjv [1561]; Jezus o.d. leraers 702 [vóór 1580].
– In de aanh. wellicht monster (eig. duiveljong, vg. Vulpen?). ‖ L.: Maer dat leelyck wulpen, B.: Daer hy met ommegaet! L.: Wie? dien onverlaet? Trauwe 45 [1595?].
Opm. In de bet. (jonge, vitale, levenslustige?) kerel nog bij visscher, Brabb. (uitg. V.d.Laan 2, 55); ‘Aertige Meyskens, en jonge wulpen’.
Wergaren,
zn. Zie MNW i.v. Werregaren.
Twistzoeker (vg. kil.: wer-gaeren… Homo litigosus; vg. ook de bo en rutten i.v. Wargaren). ‖ Wergarens, muytmakers, die selden gekijf scouwen, a. bijns 158 [1548]; Ghy syt een wergaren, die altyts maeckt krakeel, Trudo 153 [ca 1550].
Wielken,
zn. Van wiel (zie MNW i.v.?).
Naam voor een mann. zinneken: zeur(kous)? (Vg. Loquela i.v. Wiel: ‘zage, rikzager, vervelend zegger’). ‖ V.: Waer om truert nv twielken? H.: je ne say de quoy // tout, Christenk. 291 [ca 1540].
Wijnebroyken,
zn. Zie MNW i.v. Winnebroot.
Lichtekooi (vg. lat. meretrix). ‖ Ghelyck de wijnebroykens met een wincxken sijt ghy te lockene nae gheselle // prijs, Smenschen gheest 581 [ca 1560?].
Wispeltuytken,
zn. Zie MNW i.v. Wispeltute.
Die veranderlijk, wispelturig is (vg. kil.: wispel-tuyte. Homo mobilis, inconstans, vagus), in de aanhh. met betr. tot de liefde; wufte minnaar. ‖ Wispeltuytkens loopen na slingerminnekens, a. bijns, N.Ref. 172, e, 10 [1525]; Mistmakerkens, nachtbrakerkens, wispeltuytkens, Leuv. Bijdr. 4, 214 [beg. 16e e.].
Worchpere,
zn. Zie MNW i.v.
Eig. wrange peer (vg. kil.: worchpeyren. Pyra strangulantia, stringentia gulam en plant.: wurchperen, pyra anginaria vel strangularia), fig. blijkens het verband in de aanhh. twistziek, recalcitrant persoon. ‖ Worchpeeren die gheeren altyt argueren, Leuv. Bijdr. 4, 215 [beg. 16e e.]; Men vint geen quader fruyt dan worchperen, Leenhof 820 [na 1531].
Wrinckaerts,
zn. Uit wringen en aerts (corrupt voor?) aers, aars. Of van wrinckaer(t)sen (zie Wrinckeersen).
Die met de aars, de billen draait, draai-, wrikbil. ‖ Ghij maeckt den wrinckaerts gelijck eenen gans, Well. Mensch 353 [2e kw. 16e e.].
Wroetaert,
zn. Van wroeten.
Die wroet. ‖ Mits anxt was properaert int slijck een wroetaert, Doesb. 247 [vóór 1528].
Ylpot,
zn. Uit yl of ylen en pot.
Blaaskaak? ‖ Meester Ylpot, Con. Balth. 1046 [1591] (benaming voor een zinneken).
Zyper,
zn. Van zypen (zie MNW i.v. Sipen).
Sukkel, drommel, stakker. ‖ Door my zuldy veel volcx inden arbeydt houwen, Die anders broodt bidden zouwen als arme zypers, coornhert, T’roerspel 593 [3e kw. 16e e.].
Zwadde,
zn. Oorspr.?
Ongunstige benaming voor een vrouw. ‖ Waeric ghelyc een / verloren zwadde Ledich / vuul / zoo mer vele vynt, everaert 294 [1538?]; Vander leelicke Vetustina es bescreuen Dat was een schoon Leelicke vuyle zwadde, de dene 273b [ca 1560].
Zwatelpot,
zn. Uit zwatelen en pot.
Brabbelaar. ‖ Stamercatte griele bottecroes zwatelpot, de dene, bij de bo i.v. Swatelen [ca 1560].
Dit bericht is geplaatst in geen categorie met de tags , . Bookmark de permalink.