Beatrijs in het Hongaars

De basis van het Nederlandse Beatrijsverhaal is een legende die door Caesarius van Heisterbach opgetekend is in het Latijn (moderne Nederlandse vertaling is in 2003 uitgegeven door Uitgeverij Voltaire; deze uitgeverij heeft geen eigen site). Deze legende is een mooi voorbeeld van Europese literatuur, omdat het Latijn in de Middeleeuwen door heel Europa gelezen en gesproken werd. Veel mensen vinden de Middelnederlandse versie de mooiste, in ieder geval is deze versie een stuk uitgebreider dan die we bij Caesarius kunnen lezen. 

Die Middelnederlandse Beatrijs is inmiddels in diverse talen vertaald, maar het Hongaars zat daar nog niet bij. Tot nu. Wie Hongaarse vrienden heeft, heeft nu meteen een goed idee voor een kerstcadeautje. Hier is meer informatie over de Hongaarse vertaling te vinden.

Op de site lezen we:

Beatrijs. Egy apáca története

Szerkesztő: Daróczi Anikó és Réthelyi Orsolya.

FORDÍTOTTA: RAKOVSZKY ZSUZSA ÉS DARÓCZI ANIKÓ


A kísérő tanulmányokat és a jegyzeteket írta: Daróczi Anikó és Réthelyi Orsolya

Egy fiatal apáca szerelmes lesz, elhagyja kolostorát, mély bűnbe esik. Amikor évek múlva visszatér, megérti, hogy távollétében csoda történt – ez a Mária-legenda a középkor óta Európa-szerte ismert. A tizennegyedik századi flamand Beatrijs-be beleépültek az udvari szerelem elemei, a forrásokból az ismeretlen szerző mesterien kidolgozott, lélektanilag is hiteles történetet formált.

Az olla vogala / minden madár sorozat a régi németalföldi irodalom értékes darabjaiból szemelget. A cím az egyik első fennmaradt holland nyelvű írásos emlékből származik, amelyben mintha egyik népdalunkat hallanánk: „Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hic enda thu wat unbidan we nu” – „Minden madár fészket rak már, csak te és én nem, hát mire várunk?” 

A kiválasztott művek a magyar fordításokban remélhetőleg méltó társaikra találnak.

Om eerlijk te zijn, begrijp ik daar niet veel van. Maar gelukkig heeft Google Chrome een vertaaloptie. En aangezien dit bericht over vertalen gaat, leek het me een goed plan om deze optie eens uit te voeren. Het resultaat:

Beatrijs. Een non verhaal

Editor: Aniko Daróczi RÉTHELYI en Ursula.

Vertaald door Jessie en Rakovszky Daróczi Aniko

De begeleidende studies en nota’s: Aniko Daróczi en Ursula RÉTHELYI

Verliefd op een jonge non, verlaat het klooster, diepe val in de zonde. Jaren later, wanneer hij terugkeert, hij begrijpt dat bij het ontbreken van een wonder – het is de legende van de Heilige Maagd Maria sinds de Middeleeuwen in heel Europa bekend. De veertiende-eeuwse Vlaamse Beatrijs in beleépültek elementen van de hoofse liefde, meesterlijk de bron van de anonieme auteur voorbereid, psychologisch geloofwaardig verhaal gevormd.

De olla vogala / series van alle vogels in de oude Nederlandse literatuur szemelget waardevolle stukken. De titel van een van de eerste schriftelijke overgebleven Nederlanders vandaan komt, waar als een van de volksliederen horen we, “Hebb olla vogala nestas hagunnan Hinase hic Enda Don wat unbidan we nu” – “Alle vogels nestelen nu, maar jij en ik niet, dus waar wachten we nog ? ” 

De geselecteerde werken van de Hongaarse vertalingen zullen hopelijk vinden van een fatsoenlijke kerel.

Zo wordt het Beatrijs-verhaal inderdaad een non-verhaal.

De Hongaarse vertaling is gemaakt door Anikó Daróczi én Zsuzsa Rakovszky. De laatste is een bekende Hongaarse schrijfster en vertaalster. Zij heeft voor haar vertaalwerk eind 2010 een kleine beurs ontvangen van de Maatschappij voor Nederlandse Letterkunde. De beide vertaalsters hebben hun literaire vertaling gemaakt op basis van een letterlijke vertaling die Anikó en Orsolya met hun studenten hebben gemaakt.

 Vertalen is mensenwerk en moet niet gedaan worden door een domme vertaalcomputer.

Dit bericht is geplaatst in geen categorie met de tags . Bookmark de permalink.