Drie keer knijpen

De mooiste zin van 2011 kennen we nu ook, dankzij het onvolprezen literaire weblog Tzum:

Ik zou mijn moeder nog wel eens in die dikke Velsense vissersneus van haar willen knijpen, een neus die van geen ophouden wist, in tegenstelling tot mijn moeders nieren, die het begaven onder de druk van alle medicijnen – nu ja, niet echt knijpen, want een beetje zoon die knijpt zijn moeder niet, die eert het wijf dat moeder heet, maar die dikke kokkerd van een gok van haar, dus, tussen mijn wijs- en middelvinger en duim pakken, zoals ik vroeger vaak deed, om te plagen, als een soortement van liefkneuzing, dat zou ik graag nog eens een keertje doen.

De jury heeft 52 woorden nodig om de 99 woorden van die zin te prijzen, maar volgens mij gaan ze nog moedwillig aan een belangrijk constructieprincipe van de zin voorbij: het getal 3.

De zin gaat over een handeling die expliciet wordt uitgevoerd met drie vingers (mijn wijs- en middelvinger en duim). Er staat drie keer het woord knijpen in en drie keer een omschrijving van het desbetreffende lichaamsdeel (vissersneus, neus, liefkneuzing). De zin telt 99 woorden (3x3x11) en 12 komma’s (3x2x2). 
Maar de belangrijkste 3 zijn natuurlijk de vingers met de neus in het midden. Dat de zin begint met de mededeling waarmee hij begon, lijkt me dan ook veelzeggend. De mededeling dat de zoon graag die handeling nog eens wil uitvoeren, dat zijn de vingers, en wat daartussen staat, in het midden, dat is als het ware de neus.
En wat staat er dan in het midden? Een zin van 99 woorden heeft natuurlijk een midden. De middelste drie woorden zijn: 

knijpt zijn moeder

En daar was het dus allemaal om begonnen.

Over Marc van Oostendorp

Marc van Oostendorp is onderzoeker aan het Meertens Instituut (KNAW). hoogleraar aan de Radboud Universiteit en hoofdredacteur van Neerlandistiek. Hij heeft een website, een YouTube-kanaal en een Twitter-account.
Dit bericht is geplaatst in geen categorie met de tags . Bookmark de permalink.

9 reacties op Drie keer knijpen

  1. Anoniem schreef:

    Drie keer de omschrijving van het betreffende lichaamsdeel? Liefkneuzing hoort daar niet bij, dat omschrijft de actie van het knijpen. Wel "kokkerd" en "gok". Vier dus, geen drie.
    En voor het midden drie woorden citeren is (mede daardoor) ook arbitrair. Als je vijf woorden citeert staat er "die knijpt zijn moeder niet", dus het tegengestelde.

  2. Als je drie keer de omschrijving telt, zijn 'kokkerd van een gok', natuurlijk één omschrijving, slimme anonymus! En aangezien de hele zin in het teken staat van het getal 3 heeft het geen zin om vijf woorden eruit te lichten, maar wel om dat met drie te doen!

  3. Anoniem2 schreef:

    Neemt niet weg dat 'liefkeuzing' niet een verwijzing naar de neus is, maar naar de actie van het knijpen. Overigens tel ik (een andere anoniem dan bovenstaande anoniem) toch echt 13 komma's, en 13 bestaat uit 1 en, jawel, 3.

  4. In 'liefkneuzing' zit natuurlijk wel degelijk een neus verborgen. Het wachten is nu alleen nog op de derde anonymus om de pret compleet te maken!

  5. anoniem3 schreef:

    "…De zin gaat over een handeling die expliciet wordt uitgevoerd met drie vingers (mijn wijs- en middelvinger en duim)…"

    "…Maar de belangrijkste 3 zijn natuurlijk de vingers met de neus in het midden…"

    Als de eerste zin klopt, drie vingers, hoe kom je dan ook op 3 wanneer de neus er nog bij komt in het midden?

  6. John schreef:

    Wat een geneuzel zeg!

  7. Ano3 schreef:

    Gekneuzel dan nog veeleer 😉

  8. Anonymus3 schreef:

    Is het eigenlijk wel één zin? Er staat ergens een streepje (-), maar had dit niet beter een punt (.) kunnen zijn? Of desnoods een puntkomma (;) maar was in dat geval ook nog wel één zin geweest?

Reacties zijn gesloten.