Eigenlijk een feit

Het meest hilarische radiofragment van deze week is al binnen: de (zo te horen geïmproviseerde) absurdistische dialoog tussen de taaladviseur Ludo Permentier en presentatrice Annemie Peeters op het Vlaamse Radio 1, gisterenmorgen (vanaf 6:05):

– Bent u eigenlijk taaladviseur of niet?
– Eigenlijk wel.
– Maar dus toch, eigenlijk, want eigenlijk is feitelijk.
– Er zijn mensen die verschil maken tussen die woorden en ze in één zin naast elkaar gebruiken: ‘Eigenlijk wilde ik het niet doen, maar ik heb het feitelijk toch gedaan’.
– Dus eigenlijk bent u taaladviseur?
– Als mensen mij om een advies vragen, dan krijgen ze het, eigenlijk.
– Ja. Dus: wezenlijk bent u taaladviseur.
– Eigenlijk ben ik het niet, maar in feite wel. Als mensen mij om een advies vragen, geef ik het, en dat is een feit.
– Uw officiële titel is niet taaladviseur.
– Maar dat wil je niet weten wat mijn officiële titel is.
– Eigenlijk is dat iets anders?

Ze voerden die dialoog naar aanleiding van de overwinning van Tom Boonen tijdens de Ronde van Vlaanderen. De programmamakers hadden uit een aantal interviews van Boonen zijn stopwoorden gelicht en deze aan elkaar gemonteerd (dit is te beluisteren vanaf 4:45).

Het gesprek tussen Peeters en Permentier gaat verder vooral over het gebruik van stopwoorden, maar op een ding gaan ze niet in: anders dan zijzelf zegt Tom Boonen helemaal nóóit eigenlijk. Geen enkele stopwoordgebruiker zegt naar mijn indruk dat woord ooit zoals het hier geschreven is. Ze zeggen eerder zoiets als eielk, eigek, eik: de beginklank is er wel, maar de eindklank niet.

Dat slijtgedrag (waarover Mirjam Ernestus een proefschrift schreef) heeft te maken met het verschijnsel waarover Peeters en Permentier wel spreken: het feit dat ook de betekenis van eigenlijk verdwijnt als het een stopwoord is. ‘Het maakt de zin alleen wat zachter’, zoals Permentier zegt, ‘zonder dat je precies kunt zeggen wat het betekent.’ Zo’n zinloos zachtmakertje ga je ook niet helemaal articuleren: anderhalve lettergreep volstaat ruimschoots om je mening iets te nuanceren.

Over Marc van Oostendorp

Marc van Oostendorp is onderzoeker aan het Meertens Instituut (KNAW) en hoofdredacteur van Neerlandistiek. Hij heeft een website, een YouTube-kanaal en een Twitter-account.
Dit bericht is geplaatst in geen categorie met de tags , . Bookmark de permalink.

Één reactie op Eigenlijk een feit

  1. janienbenaets schreef:

    Ha, onze Boonen, ons Vlaamse wielericoon met internationale sterallures, die kon en mocht ook op Neder-L niet ontbreken!

    Kijk, een Tom Boonen, riep mijn kleinzoontje al vroeg erg enthousiast uit als hij een wielrenner zag:

    http://janien.wordpress.com/2009/04/12/tornado-tom/#comments

Reacties zijn gesloten.