De ondergang van de witregel

De stijl van Gerrit Krol, daar raakt een mens nooit op uitgekeken. Het harde, het bonkige, het koele. Het warme, het elegante, het zachte. Gerrit Krol heeft zijn hele leven Nederlands geschreven dat je meteen herkent als het zijne en over onderwerpen die iedereen interesseren: de liefde, het leven op kantoor en hoe moeilijk het is om echt te zeggen wat je denkt.

Over die stijl heeft Krol zelf ook geschreven. Deze week plaatste het tijdschrift De Revisor daar een voorbeeld van op zijn website: De schoonheid van de witregel, waarin hij hard, bonkig, koel, warm, enz. laat zien wat de witregel is: een leesteken, de vergrotende trap van de komma, de punt, en de nieuwe regel.

Maar Krol schrijft ook:

Geen van de genoemde leestekens is voorbehouden aan literatuur alleen, ze kunnen net zo goed in een krant staan. En ze kunnen ook allemaal worden voorgelezen: het zijn ook voorleestekens. De witregel vormt hierop een uitzondering. Je kunt een witregel voorlezen door even te pauzeren, langer dan je bij een nieuwe regel pauzeert en je kunt een witregel in de krant afdrukken door de nieuwe regel met een sierletter te laten beginnen, maar erg veel witregels komen in een krant niet voor. En evenmin laten ze zich in die frequentie voorlezen. Een witregel is dus, veel meer dan andere leestekens dat zijn, een literair en een visueel teken.

Het merkwaardige is nu: het internet, of in ieder geval de webpagina, het soort pagina waarop Krols artikel nu verschijnt bij De Revisor, kent die witregel ook niet. Je kunt hem kunstmatig wel maken:

maar je weet nooit hoe dat eruit ziet op andermans scherm. Voor pdf’s ligt dat natuurlijk anders, maar het soort formaten waarmee e-boeken meestal gemaakt worden (epub bijvoorbeeld) hebben ook geen betrouwbare manier om een witregel te maken. De literatuur dreigt daarmee een leesteken te verliezen! Kunnen onze kinderen in de toekomst nog wel Krol lezen?

Over Marc van Oostendorp

Marc van Oostendorp is onderzoeker aan het Meertens Instituut (KNAW) en hoofdredacteur van Neerlandistiek. Hij heeft een website, een YouTube-kanaal en een Twitter-account.
Dit bericht is geplaatst in geen categorie. Bookmark de permalink.

7 reacties op De ondergang van de witregel

  1. Berna Bleeker schreef:

    Er zijn zat witregels op het internet. Jouw stukje heeft er ook meer dan degene die je met een
    tag hebt gemaakt, kijk maar. En iedereen ziet die, behalve mensen die alle pagina's met een eigen stylesheet bekijken waarin ze expliciet hebben aangegeven dat er geen ruimte moet zijn tussen 2 alinea's. Misschien zijn er wel mensen die dat doen, maar ik wil wedden dat die erg zeldzaam zijn.

  2. Willem-Jan Tanck schreef:

    Maar uiteindelijk zijn het toch de taalfouten waar mensen echt over vallen. '…onderwerpen die iedereen interesseert.'?

  3. Wie 'de mensen' zijn weet ik niet. Ik 'val' in ieder geval meer 'over' mensen die op hoge toon jammeren als iemand een verschrijving maakt. Heel onbeleefde mensen vimd ik dat.

  4. Dat had ik misschien niet duidelijk genoeg gemaalt: die witregels die jij ziet, die zite niet iedereen op dzelfde manier. Veel hangt er af van de instellingen van je browser, enz. Een echt 'leesteken' zijn ze daarom niet.

  5. Edward Touw schreef:

    De witregels in het artikel in De Revisor waar je naar verwijst, zijn alleen niet goed zichtbaar omdat ze daar verkeerde html toe hebben gepast.

    Voor een witregel heb je twee br-tags nodig. Bij De Revisor plaatsten ze er overal waar het niet goed gaat maar een, kijk maar naar de source. Te vergelijken dus met een geprint boek met een drukfout.

    Als je p- en br-tags goed toepast zul je altijd witregels zien, welke browser je ook gebruikt. Je kunt ze dus altijd blijven toepassen.

  6. Ionica schreef:

    Ik hoop zó dat je hier expres vimd in plaats van vind hebt geschreven.

  7. Alles om u te amuserem!

Reacties zijn gesloten.