Col: De zonnekoning

Noorwegen heeft een schandaal om jaloers op te zijn. Er zijn sterke verdenkingen dat een onlangs opgedoken onbekend toneelstuk van Henrik Ibsen, De zonnegod, niet door Ibsen geschreven is, maar door de (21e-eeuwse) acteur en toneelschrijver Geir Ove Kvalheim, die ook andere stukken van Ibsen zou hebben vervalst, net als van de Nobelprijswinnaar Knut Hamsun.

Volgens sommige bronnen zou Kvalheim weleens zes jaar gevangenisstraf te wachten kunnen staan. Maar als hij echt een nieuw stuk van Ibsen geschreven heeft, verdient hij ook een plaatsje in de literatuurgeschiedenis.

Echte literaire vervalsing is zeldzaam. Bij de voorbeelden die ik uit de Nederlandse literatuur kan bedenken, werd het vervalste werk toegeschreven aan een anonieme of onbekende auteur; bovendien ging het meer om pastiches, zoals het Oera Linda Boek, of het werk van Cornelis Paradijs. Ook internationaal gezien ken ik weinig voorbeelden. Ja, de dagboeken van Hitler, maar die kun je toch bezwaarlijk een literaire auteur noemen. In de schilderkunst heb je nog weleens een gefrustreerde meester die in serie een aantal nieuwe Monets of Picasso’s maakt. In de letteren heb ik daar nog nooit van gehoord.

Terwijl zoiets de internationale georganiseerde misdaad zoveel mogelijkheden zou bieden: een nieuwe Ideen-bundel van Multatuli met zijn gedachten over de opwarming van de aarde die in de negentiende eeuw al gezien kon worden (‘Ik heb een man gekend die zich verheugde omdat hy zich nu weldra een zonnekoning meende’)! Ongepubliceerde liefdesgedichten van P.C. Hooft (‘En schept mijn’ tongh’ van uw lippen den honing / soo waant hij sich met recht een sonnenkoningh’) Een vervolg op Berg van Licht (‘En wellustig kronkelde zich Bassanus voorover tot hij met zijn scepter lichtaanrakende, van gouden weêrschijn van koningskronen fonkelende Antonius van heel nabij genaderd was’). Wat zou er niet allemaal boven tafel kunnen komen.

Noren! Gooi die Kvalheim niet in de gevangenis! Geef hem aan ons! Wat is een literatuur zonder vervalsers?

Over Marc van Oostendorp

Marc van Oostendorp is onderzoeker aan het Meertens Instituut (KNAW). hoogleraar aan de Radboud Universiteit en hoofdredacteur van Neerlandistiek. Hij heeft een website, een YouTube-kanaal en een Twitter-account.
Dit bericht is geplaatst in geen categorie. Bookmark de permalink.