28 oktober 2017: Kletskoppen, het eerste kindertaalfestival van Nederland

Hoe werkt dat eigenlijk, leren praten? Tijdens het Kletskoppen kindertaalfestival op zaterdag 28 oktober in Nijmegen leren kinderen het spelenderwijs. Een wetenschapsdag voor het hele gezin, vol leuke experimentjes, demonstraties en interactieve lezingen over kindertaal. Laat je verrassen door het veelzijdige taalonderzoek van de Radboud Universiteit en het Max Planck Institute for Psycholinguistics.

Tijdens Kletskoppen kunnen gezinnen met kinderen tot 12 jaar gebarentaal leren, een digitale papegaai woordjes bijbrengen, testen of ze een heuse Woorduitvinder zijn of op berenjacht gaan met een hoorspel.

Gebaren

Ouders kunnen al hun vragen stellen aan wetenschappelijke experts op het gebied van taalontwikkeling – over het meertalig opvoeden en mijlpalen in de taalontwikkeling bijvoorbeeld. En voor de allerjongsten zijn er voorlees- en knutselactiviteiten. Daarnaast zijn er ook activiteiten in het Engels: meertalige gezinnen zijn van harte welkom! Lees verder

Geplaatst in evenementenagenda | Getagged , , , | Een reactie plaatsen

8 december 2017: 11e Dag van de Nederlandse zinsbouw

De Dag van de Nederlandse Zinsbouw is een jaarlijkse workshop waar taalkundigen vanuit verschillende achtergronden (disciplines, theorieën) in debat gaan over thema’s die betrekking hebben op de  zinsbouw van het Nederlands. Het overkoepelende thema van dit jaar betreft de relatie tussen de synchrone syntaxis van het Nederlands en andere gebieden van de taalkunde. Iedereen is welkom: deelname is gratis.

De belangrijkste informatie vindt u hieronder. Voor praktische informatie en eventuele updates verwijzen wij u naar de DNZ-website. Lees verder

Geplaatst in evenementenagenda | Getagged | Een reactie plaatsen

Joods staan

Door Marc van Oostendorp

‘Staan te zeggen’ in de taal van de Jooden, 1791. Bron: Delpher. (Met dank aan Ewoud Sanders.)

Ik heb nieuws over zitten!

Zoals jullie weten heeft het Nederlands zinnen zoals ‘hij zit zich vreselijk op te winden’ en ‘ik zit me al weken te vervelen op Vlieland’, die best waar kunnen zijn als hij of ik af en toe gaan staan.  Het werkwoord drukt vooral uit dat de activiteit lang duurde. Lopen en staan hebben ook zo’n betekenis (‘die jongens lopen zich te vervelen’, ‘ik sta bloemen te verkopen’), al lijkt er toch nog iets meer over van de betekenis van staan (je kunt nog wel zeggen ‘ik loop me’, maar niet zo makkelijk ‘ik sta me al weken te vervelen op Vlieland’). Met andere werkwoorden van beweging is het helemaal niet mogelijk: ‘ik kruip me de hele dag te vervelen’ is geen goede zin.

Van zitten is de oorspronkelijke betekenis ook nog niet helemaal weg – daarom kun je niet zeggen ‘ik zit op de hoek te staan’ – maar hij is ernstig aan het vervagen. We hebben hier op Neerlandistiek al een paar keer gewezen op het humoristische effect dat je ermee kunt sorteren. Peter-Arno Coppen schreef in 2011 een column over lopen in het programma Neonletters, en ik besteedde nog maar onlangs een stukje aan de manier waarop Ilja Pfeijffer zitten gebruikte. Door de constructie net iets verder te rekken dan hij toch al is, krijg je een grappig effect. Tegelijkertijd is niet ondenkbaar dat ooit – niet morgen, misschien over een paar eeuwen – zal moeten worden uitgelegd waarom dat grappig is, omdat iedereen het dan zo zegt.

Het nieuws is dat de constructie bovendien al veel eerder werd opgerekt en ook toen een humoristisch effect beoogde. Ik dank het aan de journalist en historicus Ewoud Sanders. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , , | 3 Reacties

Taal & Tongval 2017: Monolingual histories – Multilingual practices. Issues in historical language contact.

Op 1 december a.s. is in Gent het jaarlijkse colloquium van Taal & Tongval. Het thema is Monolingual histories – Multilingual practices. Issues in historical language contact.

Met: keynote lezingen door Päivi Pahta (Tampere), Joseph Salmons (Madison, Wisconsin) en Marijke van der Wal (Leiden). Plus: veertien lezingen in parallelsessies.

Het volledige programma is te vinden op de website. Daar kunt u zich ook aanmelden.

Geplaatst in evenementenagenda | Getagged , , | Een reactie plaatsen

Dialectwoordenboeken

door Leonie Cornips

Het begeleiden van studenten als stagiaires aan het Meertens Instituut is inspirerend omdat zij met het Limburgs als onbekende taal in aanraking komen. Brenda Assendelft definieert zich als Randstedeling. Zij is summa cum laude afgestudeerd aan de Universiteit Leiden maar daarvoor heeft zij onderzocht welke motivaties mensen hebben om over een dialect in Limburg te schrijven en te publiceren. Lees verder

Geplaatst in geen categorie | Een reactie plaatsen

Gedicht: Pierre Kemp – Het licht is rond & Kritisch

• Komende donderdag verschijnt Het regent in de trompetten. De mooiste gedichten van Pierre Kemp, gekozen door Wiel Kusters en Ingrid Wijk. Daarom deze week 3 x 2 gedichten van Kemp, voor u uitgekozen door Wiel Kusters.

Het licht is rond

Het licht is rond en rolt naar alle kanten
de bergen op en af, de dalen door,
de wezens in en uit en langs de planten
stijgt het de bomen in en gaat het alles voor.
Waarheen? Ik vraag dat niet, ik kom, ik ga,
omdat mijn handen en mijn voeten,
mijn ogen en mijn hart zo moeten
en ik het licht nu eenmaal zo versta.

*

Kritisch

Ik voel mij door het licht verplicht
te leven,
maar eer ik me aan die plicht om ’t licht
wil geven,
moet ik weten, of het nog anders is
dan in brand gevlogen duisternis.

Pierre Kemp (1886-1967)
uit: Het regent in de trompetten (2017)

• Toelichting bij deze twee gedichten door Wiel Kusters.

Geplaatst in gedicht | Getagged , , | Een reactie plaatsen

Nieuwe editie met vertaling van het Spel van het Sacrament van Niervaert

Door Willem Kuiper

Afgelopen zondag 10 september 2017 werd door het Gilde van het heilig Sacrament van Niervaert een nieuwe editie met vertaling gepresenteerd van het Spel van het Sacrament van Niervaert. Omdat de dichter van dit toneelstuk de Brusselse rederijker en stadsdichter Jan Smeken (ca. 1450-1517) is, gebeurde dit te Brussel tijdens het 34ste internationale rederijkerscongres, alwaar het boek werd aangeboden aan Remco Sleiderink, hoogleraar Middelnederlandse letterkunde aan de Universiteit Antwerpen, als onderzoeker bekend met deze dichter. In welk jaar Jan Smeken dit spel geschreven heeft in opdracht van dan wel op verzoek van het toenmalige Gilde, is natte vinger werk.

Lees verder

Geplaatst in edities, letterkunde, pas verschenen | Getagged , | Een reactie plaatsen

NWO: Wees kort door de bocht!

Door Marc van Oostendorp

Wiens brood men eet, diens woord legt men op een goudschaaltje. Omdat de Nederlandse organisatie voor wetenschappelijke onderzoek NWO zo’n beetje de enige bron is waar een onderzoeker die geen banden heeft met de farmaceutische industrie geld kan krijgen voor zijn onderzoek, en omdat de competitie bloedig is, worden de teksten die deze organisatie afscheidt, aan nauwkeurige filologische analyse onderwerpen. (Ik wijdde bijvoorbeeld onlangs een beschouwing aan de tekst preferably not in Dutch.)

Maar je kunt dan ook veel leren van de teksten die de ambtenaren bij NWO afscheiden. Een collega wees me bijvoorbeeld op een uitleg van een publiekssamenvatting die je voor veel aanvragen moet schrijven, al op een moment waarop het volkomen onduidelijk is of je ooit geld krijgt en dus of het publiek iets heeft aan een samenvatting: Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , | 2 Reacties

Een schoone historie van Palmerijn van Olijve : Hoofdstuk 132

Een seer schoone ende ghenoechelicke
historie vanden aldervroomsten ende vermaertsten ridder

Palmerijn van Olijve

sone van den coninck van Macedonien, ende van de schoone Griane,
dochter van Remicius, keyser van Constantinopelen,
de welcke vele wonderlicke avontueren in haren leven ghehadt hebben,
seer ghenoechelick ende playsant om lesen.

Uitzonderlijk vrij en eigenzinnig uit het Frans vertaald, soms versimpeld, dan weer herschreven, hier en daar erotisch gekruid en af en toe voorzien van een persoonlijke noot door een klassiek geschoolde Amsterdammer [?],
in de oudste bewaard gebleven druk van Jan Janszen, Arnhem 1613,
vrijwel zeker een herdruk van Jan Janszoon de Oudere, Arnhem 1602.

Hoofdstuk 132 van de in totaal 139 hoofdstukken.

Verantwoording (met naschriften)

Wie is wie in Palmerijn van Olijve?

Alle tot nog toe gepubliceerde hoofdstukken in één grotendeels herzien en verbeterd pdf-bestand: Palmerijn-feuilleton cumulatief van inmiddels 1199 pagina’s A4

Ook on-line leesbaar en downloadbaar als e-book (epub)

Geplaatst in edities, letterkunde | Getagged , | Een reactie plaatsen

Gedicht: Isaäc da Costa – God met ons

God met ons (fragment)

In diepten verzonken van leed en ellende,
het hart in bedwelmde droomen verward,
door prikkels van onrust, wier bron ik niet kende,
gedreven, gefolterd tot eindelooze smart,
heeft de aarde my lang in mijn dorheid gedragen,
in morrende wanhoop aan wereld en lot:
een knagend verlangen verteerde mijn dagen,
een woede van honger naar zielengenot!
Ik zocht het, ik riep wat dit hart zich verbeeldde,
in alles wat de aarde verlokkendst belooft;
in brandende driften, in bruischende weelde,
in Ridderverdienste, die ’t maagdenhart rooft,
in palmen, gewassen voor wereldbedwingeren,
in zangen, bewonderd door ’t luisterend gewelf …
Maar ’t schaduwbeeld vluchtte voor d’indruk der vingeren;
’t was ijdelheid, ijdler dan de ijdelheid-zelf!

Isaäc da Costa (1798-1860)

 

Geplaatst in gedicht | Getagged , | Een reactie plaatsen