Gedicht: Dop Bles – Zie de maan

Zie de maan

Zie de maan schijnt door de boomen
en de boomen naast elkaar
staan met lusteloos gebaar,
wachten of geen mensch zal komen
met een touw
om zich gauw
aan een tak wat op te hangen;
zulk een maannacht geeft ’t verlangen
om wat hooger stil te droomen:
’t Heerlijk avondje is gekomen.

Zie daar gaan langs stille wegen
hand aan hand een ‘hij’ en ‘zij’
in een zoete minnarij,
hij vol hoop en zij verlegen.
O de min,
in ’t begin,
is zoo vol van zoet gefluister
in’t, ’t zij maanverlichte duister,
als ’t geluk stroomt economisch
om verlangens anatomisch.

Zie de maan schijnt door de boomen
en de boomen zuchten: ‘zoo’
als doodsbleek verschijnt Pierrot
die hen tegen was gekomen!
– ‘Dierbaar touw,
wees geen vrouw,
blijf mij trouw in ’t uur van sterven
‘k ga haar stemming wreed bederven,
nu zij ’t hart mij heeft ontnomen’:
’t heerlijk avondje is gekomen.

Dop Bles (1883-1940)
uit: Parijsche verzen (1923)

 

Geplaatst in gedicht | Getagged | Een reactie plaatsen

Bericht voor de lezers van Palmerijn van Olijve : Nu vrij on-line raadpleegbaar

Door Willem Kuiper

Toen ik honderd weken geleden begon aan de feuilleton-editie van de Nederlandse vertaling van de Franse vertaling van de Spaanse roman Palmerin de Olivia (Salamanca 1511),  was het exemplaar dat ik gebruikte [ KB Den Haag 3116 E 47 ] enkel en alleen visueel toegankelijk voor mensen die aangesloten waren op een digitaal universitair of vergelijkbaar netwerk. Bij een routinecontrole zag ik tot mijn verrassing en vreugde dat ProQuest, het bedrijf dat de druk van Palmerijn van Olijve gedigitaliseerd heeft, de scans nu vrij on-line gezet heeft op de website Early European Books, gedrukte bronnen tot 1700. Omdat het om een boek gaat dat in de KB Den Haag bewaard wordt, moet dit voor Nederlandse bezoekers van de website probleemloos zijn. Of dit ook het geval is voor onze Vlaamse lezers lees ik graag in een reactie.

Om Palmerijn van Olijve op uw beeldscherm te krijgen hoeft u slechts deze titel in het zoekscherm in te voeren en voila! Klik op Documentafbeelding en u kunt elke bladzijde tot in detail bekijken, maar niet kopiëren of downloaden. Dat kon (nog) wel als mijn geheugen mij niet in de steek laat, toen ik aan deze editie begon. Want hoe ben ik anders aan een pdf van deze druk gekomen? U kunt hem vinden in mijn Bibliotheek van Middelnederlandse Letterkunde (BML).

Een gegeven paard mag men niet in de bek kijken, maar voor de onderzoeker en gebruiker is het zeer irritant en ergerniswekkend als een afbeelding niet van het scherm geplukt kan worden. Wat dat betreft zou elke digitale bibliotheek een voorbeeld moeten nemen aan Gallica, de arc de triomphe van de Franse cultuur, die haar schatten niet alleen tentoonstelt maar ook downloadbaar maakt.

Als u Palmerijn van Olijve doorbladert, zult u zien dat het boek zo zuinig gezet en zo stijf gebonden is dat op heel veel bladzijden de eerste letters van de recto a kolom onzichtbaar zijn. Ik heb daar ooit over geklaagd bij dr. Marieke van Delft, conservator oude drukken KB Den Haag, maar die verzekerde mij dat het boek niet zorgvuldiger of beter gescand had kunnen worden dan gedaan is. Vandaar al die rechte haken in de feuilleton-editie. In de uiteindelijke cumulatieve editie zullen die haken verdwenen zijn dankzij autopsie van de druk door dr. Ingrid Biesheuvel, die niet alleen geholpen heeft, wat heet geholpen, met het afschrijven van de tekst, maar die tijdens haar bezoeken aan de KB tijd weet te vinden om die onzichtbare letters via autopsie alsnog te editeren.

 

Geplaatst in edities, letterkunde | Getagged , | Een reactie plaatsen

Hugo de Groot op de zeilwagen van Simon Stevin

Door Ton Harmsen

061stevinzeilwagenIn de winter van 1601 nodigde prins Maurits een gezelschap van 28 man uit om om hem te vergezellen op het uitstapje van de eeuw. De reis in de zeilwagen die Simon Stevin voor hem had gebouwd ging in razende snelheid over het strand van Scheveningen naar Petten. Onder de genodigden waren de Franse gezant Paul Choart de Buzanval, de Spaanse admiraal Francisco Mendoza (een half jaar eerder krijgsgevangen gemaakt in de slag bij Nieuwpoort) en de grote belofte Hugo de Groot, toen nog een jongen van vijftien. Een half jaar later werd Mendoza uitgewisseld voor 400 krijgsgevangen zeelieden, onder wie Piet Hein. De arme admiraal die de slag bij Nieuwpoort had verloren verloor daarmee, indirect en een kwart eeuw later, ook de Zilvervloot.

Lees verder

Geplaatst in column, gedicht, geen categorie, websites | Getagged , , , | Een reactie plaatsen

Is taal bedoeld als geheimtaal?

Door Marc van Oostendorp

brushstroke-2Een van de fundamentele puzzels van de taalwetenschap is: waarom zijn er zoveel verschillende talen? Waarom spreken we niet allemaal hetzelfde, en tellen we nu zo’n zevenduizend verschillende talen, nog even afgezien van de eindeloze lappendeken van dialecten die er over de wereld ligt?

Die vraag wordt des te dringender als je aanneemt dat alle talen uiteindelijk gebaseerd moeten zijn op een en dezelfde blauwdruk, bijvoorbeeld omdat onze hersenen gespecialiseerd zijn in taal. De Amerikaanse taalkundige Mark Baker is een van de prominente vertegenwoordigers van deze stroming. En in een recent artikel stelt hij inderdaad deze vraag.

Eerst legt hij het model van taal uit waarin hij gelooft. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged | 5 Reacties

Gedicht: Hans Wap – Als een jonge god

Uit De man zonder haast, de nieuwe bundel van Hans Wap.

 

Als een jonge god

als een jonge god met een hoog cholesterolgehalte
op de vlucht voor gereformeerden
die op zondag een zak voor de zon hangen
trek ik flessen open
probeer overmoedig de wind te vangen
omringd door halve garen
taxichauffeurs zonder rijbewijs

het land wordt steeds gekker
het kiezersvolk als een hond
die weggelopen is

door straten, door bossen en over stranden rent
links en rechts plassend
wanhopig op zoek
naar een baas om te volgen

ik neem het heft in handen
druk op de toetsen van de afstandsbediening
bestel het hele leven via internet
en sterf op afbetaling

Hans Wap (1943)
uit: De man zonder haast (2016)

 

Geplaatst in gedicht | Getagged | Een reactie plaatsen

Etymologie: haar

Door Michiel de Vaan

haar bn. ‘scherp’, dial. ‘droog, schraal’; zn. ‘snede van een zeis’
haren ww. ‘scherp maken’

Mnl. haren ‘scherpen’ (1343-1346), Nnl. aanharen (1811), haren ‘scherpen, uitkloppen van de snede van de zeis’ (1869). In overdrachtelijke zin Mnl. haeren ‘guur weer zijn’ (ca. 1410), Nnl. haeren ‘verdorrend of verzengend waaien’ (1588), verhaeren ‘door kou of hitte verzengd worden, door schraalheid openspringen (van de huid of lippen)’ (1534), hairen ‘branden (in de keel)’ (1805), afl. haring (1573) ‘rijp, rijm’.

Lees verder

Geplaatst in taalkunde | Getagged , | Een reactie plaatsen

Opzoek de mist ingaan

Door Robert Chamalaun

Soms kom je in schrijfproducten van leerlingen constructies tegen die op het eerste gezicht niet zo verwonderen, behalve dan dat ze ieder jaar weer terugkeren. Bij nadere beschouwing blijken ze echter onverwacht heel interessant. Zo moesten mijn leerlingen vorige week een sollicitatiebrief schrijven en menig leerling bleek opzoek naar een interessante baan. Zonder spatie dus. Nu is spatiefetisjisme niet direct aan mij besteed, maar de formulering prikkelde me wel.

Een zoektocht op Google liet zien dat niet alleen pubers zich ‘schuldig’ maken aan de verwarring tussen op zoek en opzoek. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , , | Een reactie plaatsen

CALL FOR ARTICLES: EARLY MODERN LOW COUNTRIES (EMLC)

Door Feike Dietz

In the spring of 2017, Early Modern Low Countries (EMLC) will publish its first issue. This new open access journal will appear in two installments every year, containing high-quality, original scholarship for an international readership on any aspect of the history and culture of the Low Countries between 1500 and 1800. The successor of two well-reputed Dutch-language journals (De Zeventiende Eeuw and De Achttiende Eeuw) EMLC aspires to publish papers by scholars from various disciplinary backgrounds working anywhere in the world. Lees verder

Geplaatst in call | Getagged , | Een reactie plaatsen

Max Havelaars met zombies en culturele toeëigening

Door Marc van Oostendorp

92000000599827852016 was het jaar dat Max Havelaar door een vooraanstaand schrijver een ‘effectief moordwapen voor elk sluimerend vonkje literaire interesse ‘ werd genoemd, een boek dat je vooral niet aan middelbare scholieren moet geven omdat ze dan nóóit meer een boek willen lezen.

Het was ook het jaar dat Max Havelaar met zombies verscheen, een bewerking die volgens de auteur, Martijn Adelmund, door scholieren gelezen kan worden naast het origineel om ze te laten zien dat het een ‘sensatiegerichte aanklacht’ is. Om dat sensationele karakter te onderstrepen voorziet hij het verhaal van opengereten buiken met naar buiten stulpende ingewanden voorziet.

Er lijkt me in ieder geval genoeg stof tot discussie. Lees verder

Geplaatst in column, recensies | Getagged , , , | 2 Reacties

Gedicht: Max Dendermonde – Een hint

Vandaag is de 125ste geboortedag van dichter Richard Minne.

 

Een hint

Ik liep nog es met Richard Minne langs de Leie,
een kleine Vlaamse man met felle, droge praet,
een kerel als een klepel in de schrijverij en
– hoewel ik nog maar een klein boekje had gemaakt –

hij praatte met mij als tegen een ouwe maat.
Jongens als ik kwamen in die aardige tijden
graag over de vloer, in een soort apostolaat,
bij hun grote exempels. Losjes, ingewijden,

begonnen wij ons in het natte gras te vlijen,
en de ouwe Richard zei zacht: Het is een staat
van de geest alleen, mijn jongen. Al dicht ik zelden,

zelden iets goeds, er gaat geen minuut zonder schrijven.
Dat geeft kracht. Als door je knar het zeldzame gaat,
kan je mooi, hoe klein je bent, bestaan zonder helden.

Max Dendermonde (1919-2004)
Lessen in eenzaamheid (1987)

 

Geplaatst in gedicht | Getagged | Een reactie plaatsen