Gedicht: Edmond van Offel – De landschapschilder

De landschapschilder

Om hem het looverkoor ruischt door ’t getwijg, en de
geurzoelt’ die slapen wilde in ’t zomerzongeblik,
moet dragen ’t lachgeluid door ’t kruid en ’t gras gestrik,
door ’t slingren van de winde om ’t riet, het nijgende.

Hoor! boven ’t veld, alleen in ’t ijle stijgende
verrijst in zijn gezang de zanger leeuwerik…
– Uit boomen hooggekruind die staan met staag geknik
valruischt het looverkoor om hém, den zwijgende.
Lees verder

Geplaatst in gedicht | Getagged , | Een reactie plaatsen

Slowquiz: Wat weten we nog van die neerlandici?

Gegroet, vrienden van de verscheiden neerlandici! Ik zie tot mijn genoegen dat u mijn raad om het kalmpjes aan te doen met uw antwoorden en er even goed voor te gaan zitten, niet in de wind hebt geslagen. Echter, de vorige week heeft iedereen die raad wat al te letterlijk genomen, zodat er nog geen enkele anekdote toegevoegd is. Het is natuurlijk uiteindelijk wel de bedoeling dat er herinneringen gedeeld worden, anders schiet de quiz zijn doel enigszins voorbij en kunnen we hem beter omdopen tot de nonquiz (misschien een idee voor het volgende jaar).

U kunt trouwens ook nog steeds omissies in de lijst opmerken. Niet alleen omdat er nog dagen zijn waarop we in het geheel niets te gedenken hebben, maar ook omdat er vast meer neerlandici uit het verleden de moeite waard geweest zijn om te worden herinnerd dan de krap 250 die we tot nu toe verzameld hebben. Een van onze lezers merkte op dat “de lat laag lag,” maar de galerij is niet bedoeld als een wedstrijd, en hij is eerder gericht op het feest der herinnering dan op het scherprecht van het harde oordeel.

Blijft u dus uw herinneringen noteren aan uw favoriete neerlandici, of degenen aan wie u al dan niet dierbare herinneringen hebt. Ook uw verhalen zijn de moeite waard, en worden sterk gewaardeerd! En klikt u anders ten minste de namen van deze week eens aan om te bezien wie dát ook alweer was.

zondag 24-9 Geen neerlandici geboren of gestorven
maandag 25-09-2008 sterfdag Přemysl Janota
25-09-2009 sterfdag Jan Heersche
dinsdag 26-09-1835 geboortedag Napoléon de Pauw
woensdag 27-09-1760 geboortedag Annaeus Ypey
27-09-1854 geboortedag Jan Bergsma
27-09-1894 geboortedag Martha Muusses
donderdag 28-09-2002 sterfdag Guus Sötemann
28-09-2009 sterfdag August Keersmaekers
vrijdag 29-09-1964 sterfdag Edgard Blancquaert
zaterdag 30-9 Geen neerlandici geboren of gestorven
Geplaatst in quiz | Getagged | Een reactie plaatsen

Iedereen houdt al van gedichten!

Door Marc van Oostendorp

Kila van der Starre (Universiteit Utrecht) onderzocht hoe vaak en op welke manieren volwassen Nederlanders in aanraking komen met poëzie. Ze ontdekte: poëzie staat misschien bekend als een klein genre, maar ondertussen grijpt bijna iedereen bij bijzondere gelegenheden naar een gedicht en leest of hoort 97% van de Nederlanders weleens poëzie. Wat is hier aan de hand?

Het onderzoeksrapport waarvan sprake is in dit filmpje zal onderdeel uitmaken van Van der Starres proefschrift, dat naar verwachting in de loop van 2018 zal worden afgerond.

(Bekijk deze video op YouTube.)

Geplaatst in column, video, vlog | Getagged | Een reactie plaatsen

Gedicht: Edmond van Offel – Lofzang

Lofzang

Ik heb mijn groot schoon Lief zo lief
Met al mijn jonge krachten,
Met heel mijn wil, met heel de pracht
van ’t schoonst mijner gedachten.

Ik heb mijn Lief zo innig lief
Met heel mijn ernstig leven;
Zij woont gekroond van al mijn hoop
In ’t duurbaarst van mijn streven.
Lees verder

Geplaatst in gedicht | Getagged , | Een reactie plaatsen

7 oktober verschijnt: Ton der Boon, De taal der liefde. Literair woordenboek van seks en erotiek

Persbericht Van Dale

Liefde en seks – er is in onze taal geen ander onderwerp waar zó veel woorden en uitdrukkingen over gaan. In De taal der liefde verzamelde Ton den Boon allerlei erotische woorden, verlucht met kaderteksten en citaten van meer dan 400 mannelijke en vrouwelijke schrijvers uit de Nederlandse en Vlaamse literatuur – van 1945 tot nu, van canon tot cult.

Voor de liefhebbers van het oeuvre van o.a. Gerard Reve, Jan Cremer, A.F.Th. van der Heijden, Dimitri Verhulst, Arnon Grunberg, Jan Wolkers, Remco Campert, Herman Brusselmans, Tom Lanoye, Saskia Noort, Heleen van Royen, Kristien Hemmerechts, Hafid Bouazza, Martin Bril, Loes den Hollander, Kees van Kooten, Ronald Giphart – en van de daad uiteraard!

Alvast een opwarmertje? Bekijk hier het voorproefje in bladerbare pdf. Lees verder

Geplaatst in pas verschenen | Getagged , | 2 Reacties

Dreigement der driest-gedragen borsten

Een geschiedenis van het Nederlands in 196 sonnetten (142)
Het Nederlandse sonnet bestaat 452 jaar. Hoe is het de taal in die tijd vergaan?

Door Marc van Oostendorp

Vervarelijk festijn voor onverzaedlijk dorsten:
zoo hebben ze u gekend, bij smaad- of smeek-gebaar,
die, donker van begeerte of heller liefde klaar,
van u besmaald misschien, misschien u tarten dorsten.

o Bralle broeiïng van het schroeiïg-heete haar
dat ge als de kromme vlam van eene toortse torschte’;
uitdagend dreigement der driest-gedragen borsten;
o buik die glooit en glanst gelijk een beukelaar:

– zóo kenden ze u. En ik, waar ‘k uwe schoonheid schenne,
ik, die me-zelven miek de’ in vrees begeerden Man
die u bevrijden kon en sloeg in slaven-ban;

zelfs ik, uw graauwe Heer, wien géen vrouw ooit zal kennen:
hoe bibbert op mijn lip de bede – o wrang bekennen -,
de bede, uw doem te ontvliên, en die ‘k niet bidden kàn…

(Karel van de Woestijne)

In mijn ideale wereld zouden de kranten vol staan met artikelen zoals Een partitieve genitief bij Van de Woestijne, maar ik probeer me erbij neer te leggen dat het hoogst haalbare is dat er 56 jaar geleden een keer zo’n artikel verscheen in De Nieuwe Taalgids. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , , | Één reactie

Gedicht: Pierre Kemp – Staande slapen & Slapen gaan (wit)

• Pas verschenen: Het regent in de trompetten. De mooiste gedichten van Pierre Kemp, gekozen door Wiel Kusters en Ingrid Wijk. Daarom deze week 3 x 2 + 1 gedichten van Kemp (de andere hierhier en hier), voor u uitgekozen door Wiel Kusters.

Staande slapen

Ik wil wel blijven staan
in zulk een licht,
maar ik wil ook slapen gaan
met héél mijn gezicht,
met al mijn armen en benen,
met al mijn vingers en tenen.
Ik wil weer een tijd uit de levenspijn
en verdoofd van de zon doorschenen zijn
als de bloemen en staande slapen.
Lees verder

Geplaatst in gedicht | Getagged , , | Een reactie plaatsen

Antonides van der Goes en het feest van de metamorfose

Door Ton Harmsen

Het werk van Joannes Antonides van der Goes heeft een hoogdravende toon. Zijn vermakelijke Ystroom is een kruising tussen een aardrijkskundig en een mythologisch compendium, zijn indrukwekkende Trazil een impressie van duistere Chinese krachten die zich tegen de christelijke god verzetten, zijn vleiende lofdichten op boeken en personen zijn gespeend van humor en kritiek. Bellone aen band en De Teems in brant zijn ook geen vrolijke titels. Maar hij kan ook geestig en lichtvoetig zijn, zoals in zijn gedicht over een dokter die door zijn patiënt-in-nood als een god wordt gezien, maar wanneer het herstel intreedt als een engel, en zodra de patiënt weer op de been is als mens; totdat hij de rekening stuurt voor zijn helende werk:

.            Als doodelijke koorts en smart de lijders plagen,
.                Kome ik, gelijk een God, voor ’t Krankbed grootsch getreen:
.                Mijn artzeny wort als iet Hemelsch aengebeên,
.            En d’adem van mijn mont kan alle pijn verjagen.
.                Een kroon van stralen huld mijn hooft, in hun gezicht,
.                En alle schat valt voor mijn trouwe zorg te licht.

.            Zoo dra de dood wat van de lippen is geweken,
.                Het tintelende wee een weinig is verzacht,
.                Wort mijne Godheit ook een weinig min geächt.
.            Men hoort my in dien staet maer als een Engel spreken.
.                Noch worde ik evenwel met staetsie ingehaelt,
.                En met een rijkdom van beloften weer betaelt.

.            De kranke, nu byna door mijne konst genezen,
.                Verlaet het bedde om zich te koestren aen het vier;
.                Maer die verlichting van zijn weedom staet my dier,
.            Dewijl mijn dienst maer wort als van een Mensch geprezen.
.                Mijne achting zinkt zoo veel als zijn gezontheit stijgt;
.                ’t Ondankbaer loon dat hier de weldaet meest verkrijgt.

.            De lijder ademt weêr met onbenaeude longen.
.                De koorts is op de vlucht. de wonden zijn geheelt.
.                Ik, die te voren heb de rol eens Gods gespeelt,
.            Toen ydle hoop van winst my steets wierde opgedrongen,
.                Worde als een Duivel uitgescholden en veracht,
.                Nu ik betaling van mijn groote konst verwacht.
.                                                   (Gedichten, ed. 1705 p. 352)

Lees verder

Geplaatst in edities, geen categorie, letterkunde | Getagged , , | Een reactie plaatsen

Sneeuw en ijs: snijs

Door Marc van Oostendorp

Het artikel stamt al uit 2016, maar op Facebook hadden we er onlangs ineens een discussie over: een studie naar woorden voor sneeuw en ijs in allerlei talen. Sommige talen, zoals het Nederlands, hebben daar twee verschillende woorden, voor, maar andere hebben er maar één, laten we zeggen snijs, voor alle bevroren water dat uit de hemel komt. Het artikel laat nu zien dat talen in warmere gebieden op de wereld – niet in de allerwarmste, waar het nooit koud is, want daar hebben ze vaak helemaal geen woorden voor sneeuw of ijs, maar in gebieden waar er af en toe iets uit de hemel komt vallen dat het benoemen waard is – vaker het woord snijs hebben.

Nou ja, zou je kunnen zeggen. Het zou raarder zijn als het andersom was. Maar de vraag is hoe we die intuïtie preciezer kunnen maken, wetenschappelijker. Wat verklaart zo’n effect precies? Volgens de auteurs is dat het feit dat er in taal altijd gestreefd wordt naar ‘efficiënte communicatie’. Lees verder

Geplaatst in column | Getagged , , | 7 Reacties

Gedicht: Laurens Ham – aapjelief is mannetje van scherven in de mond

• Pas verschenen: Mijn grote schuld, de debuutbundel van Laurens Ham.

aapjelief is mannetje van scherven in de mond
aapjelief is prik in hoornvlies overkook van hersenpan
aapjelief is mannetje van scherven in de mond
aapjelief is stuit en spuit en sleutelbeen en pilletje

aapjelief proeft staal van bloed en bodem in de mond
hij is de beroerdste niet
komt weer uit zijn hoek tevoorschijn

aapjelief is
hamertik en
hersenpan en
strottehoofd en
sleutelbeen en
kniegewricht
gehemelte en
elleboog en
ellepijp en
zwellichaam en
billenprik en Lees verder

Geplaatst in gedicht | Getagged , , | Een reactie plaatsen